RSS 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش صدپا

 

Image result for ‫صدپا‬‎

 

 

صدپایان شکل باریک ، دراز و بندبندی دارند و از طرف پشتی شکمی پهن می‌باشند. در سر یک جفت شاخک طویل با ۱۲ بند یا بیشتر وجود دارد و یک جفت آرواره زیرین و دو جفت ، آرواره زیرین نیز در سه آنها یافت می‌شود. بدن هزارپایان استوانه‌ای و مرکب از قطعه‌های بسیار می‌باشد و در دیواره بدن آنها رسوبات املاح آهکی وجود دارد اکثرا آنها رنگ روشن دارند چشمهای ساده دارند و شکم آنها طویل بوده و دستگاهها و گردش خون و گوارش تا حدودی مانند صدپایان است. هزار پایان در جاهای مرطوب و تاریک زیر سنگها یا داخل چوبهای پوسیده زندگی می‌کنند.

 

ساختمان بدن صدپایان

در گونه‌های مختلف بدن از ۱۵ تا ۱۷۳ قطعه تشکیل می‌شود. اولین قطعه دارای یک جفت چنگال سم چهاربندی است دارای دو یا سه جفت غده بزاقی در دهانند و دارای دو لوله مالپیگی طویل می‌باشند که عمل دفع مواد را دارد. منفذ تناسلی میان شکمی و در آخرین بند قرار دارد. جنسها از هم مجزا هستند هر یک دارای یک غده تناسلی پشتی و غده‌های فرعی زوج می‌باشند. این غده‌ها به یک سوراخ تناسلی واقع در سطح شکمی می‌پیوندند.

محل زندگی

صدپایان بیشتر در کشورهای گرم زندگی می‌کنند. روزها زیر سنگها و چوب مخفی می‌شوند و شبها برای شکار کرم خاکی و حشرات به سرعت به اطراف می‌روند. گونه‌های بزرگ ممکن است موشها را نیز شکار کنند. بطور کلی حیوانات شبانه‌اند. از ترسی‌یری Tertiary تا به حال وجود داشته و امروز نیز وجود دارند.

نحوه تغذیه

این جانوران شکار را با زهر ناشی از مجرای چنگال سم می‌کشند و با کمک آرواره زیرین می‌جوند.

نحوه تولید مثل

بعضی از صدپایان تخم گذارند و بقیه بچه‌زا هستند. بچه جانور به بالغ شباهت دارد و دارای همان تعداد یا تعداد کمتری قطعه نسبت به بالغها می‌باشد و جنسها از هم جدا هستند.

انواع گونه

صدپایان شامل ۱۷۰۰ گونه‌اند. ژئوفیلوس (Geophilus) دارای بدنی نازک و صاف است ۹۳ تا ۳۱ جفت پا دارد، لیتوبیوس (Lithobius) تا ۳۰ میلیمتر بلندی می‌رسد ۱۵ جفت پا دارد. اسکلوپاندرا (Scolopendra) تا ۱۰۰ میلیمتر بلندی دارد و دارای ۲۱ جفت پا می‌باشد. سرماتیافورسپس (Cermatia scutigera) یا صدپای خانه تا ۲۵ میلیمتر بلندی می‌رسد. ۱۵ جفت پا دارا پاها و شاخکها همگی دراز و باریک چشمهای آنها مرکب است در ساختمانها زندگی می‌کند حرکتی تند و سریع دارد و از حشرات تغذیه می‌کند.

 

آسیب رسانی

بعضی گونه‌های مناطق حاره به درازای بیش از ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر می‌رسند و محل گزش آنها برای انسان بسیار دردناک و گاهی خطرناک است. صد پاهای خانگی کوچک و چابکند دارای ۱۵ جفت پای شکننده و درازند. این جانوران حشرات را نمی‌خورند و برای انسان بی‌زیانند.

ساختمان قلب (گردش خون)

قلب در طول بدن امتداد داشته و از حفره دل پوشی احاطه شده است و در آن یک جفت منفذ و سرخ رگهای جانبی در هر قطعه دیده می‌شود. در بعضی قطعه‌ها سوراخهایی وجود دارد که به یک دسته باهم پیوسته لوله‌های نایی متصل می‌گردد.

ساختمان چشم

چشمهای آنها ساده است.

عمل دفع

دارا دو لوله مالپیگی طویل می‌باشند که عمل دفع مواد را دارد.

ساختمان بدن هزارپایان

هزار پایان دارای بدنی استوانه‌ای شکل و دارای قطعات زیاد می‌باشند و در دیواره بدن آنها دارای رسوبات آهکی است و رنگی روشن دارند.

ساختمان چشم

در سر ، دو دسته چشمهای ساده دیده می‌شود.

تعداد شاخک

در سر ، یک جفت شاخک کوتاه آرواره زیرین و زبرین دیده می‌شود.

 

 

ساختمان سینه

سینه کوتاه است و مرکب از چهار قطعه است و در هر یک ، یک جفت پا موجود است.

ساختمان شکم

شکم آنها طویل است و مرکب از ۲۰ تا ۱۰۰ قطعه لولا می‌باشد. که در هر یکم دو جفت منفذ تنفسی و عقده‌های عصبی وجود دارد و دو جفت پای هفت‌بندی نیز مشاهده می‌شود.

دستگاه گردش خون

دستگاههای گردش خون و گوارش تا حدودی مانند صدپایان است تعداد نایها بسیار است و از هم مجزا است و هر یک عبارت از کیسه است با انشعابات زیاد که به سوراخی واقع در جلو هر پا متصل می‌شود.

اندام تناسلی

غده تناسلی منفرد و در سطح شکمی واقع است و دارای مجرایی است که در سومین قطعه باز می‌شود. حیوان نر ضمایم تغییر شکل یافته‌ای به نام گونوپدGonopods در قطعه هفتم دارد.

محل زندگی

هزار پایان در جاهای مرطوب و تاریک ، زیر سنگها یا داخل چوبهای پوسیده زندگی می‌کنند و از نور می‌گریزند. این جانوران به آهستگی حرکت و گردش می‌کنند.

نحوه حرکت

این جانوران به آهستگی حرکت و گردش می‌کنند و بدنشان در حال حرکت کشیده است و با شاخکهای خود مسیر حرکت را آزمایش می‌کنند از حرکت پاهای متعددی جانور یک رشته موج از عقب به جلو به چشم می‌خورد.

نحوه تغذیه

غذای این جانوران از مواد گیاهی خشک است ولی مواد جانوری را نیز می‌خورند.

نحوه دفاع

بعضی گونه‌ها به هنگام تحریک با چوب و یا شیئی دیگر به صورت مارپیچی پیچیده می‌شوند در برابر بعضی دشمنان سلاح هزارپایان غده‌های متعفنی است که مایع بسیار بدبویی ترشح می‌کند.

مشخصات نوزاد

نوزاد هزارپا پس از بیرون آمدن از تخم فقط شش قطعه و سه جفت بند دارد بقیه قطعه در شش پوست اندازی متوالی در جریان رشد جلو قطعه مخرجی اضافه می‌شود.

 

صدپایان، شکارچیان کوچک

برخلاف گروه‌های دیگر از رده‌ هزارپایان که درباره آنها بحث شد و دارای رژیم گیاهخواری بودند، این گروه از هزارپایان گوشتخوارند و از انواع مختلف بی‌مهرگان و حتی مهره‌دارانی کوچک تغذیه می‌کنند. صدپایان که به آنها لب پایان نیز می‌گویند در زبان علمی آنها را chilopodaمی‌نامند. همچون دیگر گروه‌های هزارپایان، صدپایان به واسطه گریزان بودن آنها از نور دارای زندگی پنهان هستند. شب فعال‌اند و بیشتر اوقات در درون خاک، حفره‌ها، زیر سنگ‌ها، زیر برگ‌های کف جنگل، درز و شکاف صخره‌ها و شکاف دیوارها مخفی می‌شوند. اکثر نواحی همچون جنگل‌ها، باغ‌ها، پارک ها، منازل، خرابه‌ها، دامنه‌های کوهستانی و غیره زندگی می‌کنند.

صدپایان دارای بدنی پهن و ستبر هستند. بندهای بدن کم و بیش یکسان هستند و درهر یک از بندهای بدن یک جفت پا دارند. در حاشیه جلوی سر دارای یک جفت شاخک‌های تسبیحی شکل کم و بیش طویل هستند. در کناره‌های سر چشم‌های ریز دارند که گاهی به صورت مجتمع و شبیه به چشم مرکب هستند. انواعی که درون خاک زیست می‌کنند چشم ندارند.

از ویژگی‌های منحصر به فرد این گروه از هزارپایان وجود یک جفت پا در بند اول بدن است که به عضو گیرنده اشیاء شبیه داس تغییر شکل داده و منتهی به چنگال است که صد پا به کمک آن غذا را می‌گیرد. دارای یک جفت عضو انبرک مانند تو خالی در قاعده سر هستند که در قاعده دارای غده سمی است که صد پا به کمک آن بدن قربانی را زخم کرده و سم را تزریق می‌کند. ترزیق سم موجب می‌شود که طعمه به سرعت کشته شود. همینطور از این عضو جهت دفاع از خود در برابر حیوانات بزرگ استفاده می‌کند. سم برخی از صدپایان برای انسان مشکل‌‌آفرین است. پاهای دیگر برای حرکات بکار می‌روند. جفت آخر پاها طویل‌تر از بقیه هستند و به طرف عقب برگشته و پاهای مویی نامیده می‌شوند.

اندازه صدپایان از ۱ سانتیمتر تا ۵۰ سانتیمتر متغیر است. هزارپاهایی که در خانه‌ها به فراوانی دیده می‌شوند در درز و شکاف دیوارها، درون چوب‌ها، زیر فرش‌ها، زیر کاشی‌ها، درون باغچه‌ها و سایر جاهای مرطوب و تاریک پنهان می‌شوند و در هنگام شب‌های مرطوب برای شکار بیرون می‌آیند و از حشرات ، کرم‌های خاکی و حلزون‌ها تغذیه می‌کنند. همچنین صدپاهای خانگی پس از باران‌های شدید بیرون می‌‌آیند. در خانه‌های قدیمی به فراوانی یافت می‌شوند.

آنها می‌توانند به راحتی از دیوارها بالا بروند و به همین جهت در آپارتمان‌های نوساز نیز دیده می‌شوند. برخلاف باور غلط عموم که این نوع از هزارپاها به درون گوش می‌روند، هرگز وارد گوش نمی‌شوند تنها خطری که آنها دارند گزش آنهاست که باعث سوزش و درد برای چند ساعت یا چند روز می‌شوند. در ایران در تمام نقاط و در اکثر خانه‌ها از این صدپایان یافت می‌شوند که نام علمی جنس آنها Scolopendraاست. این بندپایان در آغاز فصل بهار بسیار فعال هستند. راسته‌ای از این گروه از هزارپاها نیز وجود دارد که دارای پاهایی بلند هستند که به آنها هزارپاهای مگس‌گیر نیز می‌گویند که اکثر آنها ۱۵ جفت پا دارند. آنها خود را با شرایط ‌آب و هوایی خشک نیز می‌توانند سازگار کنند.

هزارپاهای مگس‌گیر در منازل روستایی ایران بسیار دیده می‌شوند. آنها اغلب در سقف زیر‌زمین‌ها، داخل دستشویی‌ها و زیر شیروانی‌ها همچون عنکبوت‌ها به دیوار سقف می‌چسبند. گروهی دیگر از صدپایان هستند که بدنی بسیار طویل و باریک با پاهای زیاد دارند که تعداد آنها تا ۱۸۱ جفت نیز می‌رسد. پاها و بدن باریک است و با چسبیدن به طعمه خود آنها را شکار کرده و مایعات بدن آنها را می‌مکند. این صدپایان در ایران در جنگل‌های شمال کشور به فراوانی در زیر سنگ‌ها یافت می‌شوند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *