RSS 

antidote

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش پائولونیا

Image result for ‫پالونیا‬‎

پالونیا (نام علمی: Paulownia) نام یک سرده از تیره پالونیاییان در راسته نعناسانان است. این سرده بسته به روش طبقه‌بندی، ۶ تا ۱۷ گونه دارد. آنها گاه با گل‌میمونیان مشترک دانسته می‌شوند. گونه‌های مختلف آن بومی شمال آمریکا، چین، لائوس و ویتنام، و مناطق دیگر شرق آسیا، به ویژه ژاپن و کره هستند. پالونیاها درختان برگریزی هستند که برگ قلبی شکل و شکوفه‌هایی شبیه به گل انگشتانه دارند. این درختان به نام دوشس آنا پاولونا (Anna Pavlovna؛ ۱۷۹۵–۱۸۶۵)، دختر پاول یکم تزار روسیه نامگذاری شده است. درختی زیبا با برگ‌های بزرگ و گل‌های خوشه ای به رنگ سفید مایل به بنفش است که بومی مرکز و غرب چین است، این درخت در شرایط اقلیمی و خاکی گوناگون سازگاری نشان داده و در دشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰ متری کشور چین گسترده شده است. این درخت امروزه به طور گسترده در آمریکا کاشته می‌شود. پالونیا از اواسط دهه هشتاد وارد ایران شده و در استان گلستان کشت می‌شود. این درخت به دلیل گلهای بسیار زیبا و خوشه مانندی که دارد، درخت زینتی بسیار محبوبی به شمار می‌آید و به وفور در پارکها و باغها کاشته می‌شود و جایزه انجمن شایستگی باغ انگلستان را از آن خود کرده است.

ویژگی‌های درخت پالونی

از ویژگی‌های درخت پالونیا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مقاومت به کم‌آبی

  • مقاومت به خاکهای آهکی و گچی

  • مقاومت به خاکهای با زهکش بد

  • مقاومت به دود و هوای مناطق صنعتی

پالونیا از درختان خیلی مناسب برای جنگل کاری سریع، توسعه فضای سبز شهر و روستا و کشت تؤام با انواع گیاهان زراعی رایج است. پالونیا دارای پوست خاکستری، قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجود دارد. شاخه‌های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده‌اند و رشد شاخه‌ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است. برگها در درختان جوان بزرگ و با دمبرگهای بلند می‌باشد. گل آذین خوشه مرکب و گلها به رنگ ارغوانی و صورتی هستند، میوه کپسول و بذرها ریز و بالدارند و بوسیله باد پراکنده می‌شوند. پالونیا درختی خزان پذیر بوده که گل‌های خوشبو زیبایی دارد. این درخت زمانی که در گل کامل است، تماشایی ست، خوشه‌های گل ایستاده به رنگ ارغوانی روشن با گل‌های بسیار خوشبو به رنگ سفید آبی که در اردیبهشت ماه ظاهر می‌شوند. چوب این درخت بسیار سبک و نرم می‌باشد. این درخت ارتفاعی بین ۸ تا ۱۲ متر دارد و حدود ۸ متر گستردگی دارد، از این رو درخت سایه دار تلقی می‌شود و به این منظور به طور گسترده در کشور چین کاشته می‌شود. این گیاه، درختی است با برگ‌های پهن و بسیار بزرگ به طول ۳۰سانتی‌متر و عرض تا ۲۰سانتی‌متر و قلبی شکل. عمر زیستی این درخت به طور متوسط ۳۰۰ سال است.

نکاتی در خصوص کاشت و نگهداری از درخت پالونیا

۱- بایداز کاشت این نوع درخت در کنار دیوار خودداری شود. ۲ – خودداری از کاشت درخت پالونیا در نزدیکی لوله‌های آب لازم است. ۳- حداقل در سال اول کاشت، درخت بایددر زمانهای معین آبیاری شود. بطوریکه هیچگاه خاک آن خشک نشده و برگهای آن جمع نشود. ۴- سعی شود در ابتدای رشد روند مسیر حرکت درخت را با هرس نمودن شاخه‌ها و جوانه‌های آن تعیین شود. ۵- حداقل سعی شود تا فاصله ۲ الی ۳ متر از ایجاد شاخه به سمت اطراف جلوگیری نموده و یک جوانه قوی را برای قلمه انتخاب شود. پالونیا نماد مهمی در ژاپن است پالونیای شهبانو چندین سال پیش به ایران وارد شده و به دلیل گلهای خوشه مانندش به عنوان درخت زینتی در استان گلستان کاشته می‌شود.

   پالونیا که در چین به درخت  امپراطور ودرخت نوروز شهرت دارد ومردم آن کشور سالهاست درختان پالونیا را به نشانه خوش یمنی وتقدس دراطراف منزل خود می کارند با ۹ گونه درختی سریع الرشد بومی کشور چین است که بدلیل رشد خیلی سریع وسازگاری باشرایط آب وهوایی وخاکی کاربرد ومصارف گوناگون بسرعت درکشورهای مختلف جهان توسعه یافته است .
درختان سریع الرشد پالونیا تحت شرایط مناسب در سن ۵-۶ سالگی به سن بهره برداری میرسند. درمقایسه باسایر درختان سریع الرشد مانند صنوبر ،پالونیا دارای رشد شدیدتری درچندسال اول زندگی است بطوریکه درحدود نصف سن بهره برداری درختان صنوبر ۵۰-۱۵۰مترمکعب چوب از هرهکتار درروش تلفیقی با گیاهان زراعی بدست می آید
درشرایط عادی یک درخت پالونیا ۵ساله ارتفاعی بیش از ۱۵ متر وقطر برابرسینه آن ۳۰-۴۰ سانتی متر وحجم چوب قابل استفاده آن ۳/۰ تا ۵/۰ مترمکعب خواهدبود وازسال پنجم مورد بهره برداری صنعتی قرارخواهد گرفت.
درسال ۱۷۸۱ گیاهشناسی سوئیسی بنام تونبرگ درکتاب فلور ژاپن نام علمی پالونیا را به جنس این درختان اتلاق نمود سالها بعد دانشمندان چینی این گیاه رادرزیر تیره   Scrophulariaceae قراردادند و۹گونه آنها بنامهای زیر شناسایی گردید:

  1. fortunei

  2. catalpifolia

  3. elongata

  4. kawakamii

  5. fargesii

  6. taiwainana

  7. albipholea

  8. tomentosa

  9. austalis

این درختان درشرایط اقلیمی وخاکی گوناگون سازگاری نشان داده اند ودردشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰متری کشورچین گسترده شده اند .درختان بالغ تنه بلند وقطوری دارند وگلهای زیبای ارغوانی رنگ دراواخر زمستان قبل از رویش برگها جلوه خاصی به آنها میدهند

 چوب پالونیا خیلی سبک ولی محکم است .بسهولت خشک می شود، اعوجاج پیدا نمی کند ، ومناسب نجاری وکنده کاری است بطوریکه بسادگی شکاف وترک برنمی دارد ،مبلمان ، تخت وکمد ،میزوصندلی ساخته شده ازآن سبک بوده وبراحتی قابل حمل وبسیاربادوام است ودرصنایع روکش سازی ،تخته چندلا،وخمیرکاغذ مورد مصرف دارد. مصارف دیگرآن ازقبیل ساخت هواپیما های مدل ،عایق بندی، کربن فعال صنایع ،مدادسیاه، داروسازی ،کندوی زنبورعسل ،جعبه های میوه ،ونیز کودحاصل از برگها وگلها علاوه برویژگیهایی چون تکثیرآسان ورشدسریع وسازگاری ،جایگاه مناسبی رادرصنایع متنوع کشور چین برای خودباز نموده است بطوریکه اولویتهای تحقیقاتی سازمان جنگلداری چین مطالعه برروی درختان پالونیا     می باشد.
لزوم حفظ وجلوگیری از نابودی جنگلهای بومی ایران ازیک سو وکمبودچوب مورد نیاز کارخانه ها از سوی دیگر ، تنایل مارا برای تحقیقات بیشتر برروی گونه های سریع الرشد وقابل استفاده درصنایع سوق میدهد. که ما با تحقیق برروی پالونیا بعنوان بهترین درخت شناخته شده برای کشت تلفیقی با گیاهان زراعی واستفاده از تجربه ودانش سایر کشورها قادر خواهیم بود طی مدت کوتاهی دراراضی غیرجنگلی ، چوبی با کیفیت جهت مصرف صنایع تولید وکمبود چوب را برطرف نمایییم.

کلیاتی درخصوص گونه های پالونیا:

  1. مورفولوژی

   پالونیا دارای پوست خاکستری ،قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجوددارد.شاخه های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده اند ورشد شاخه ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است .برگها دردرختان جوان بزرگ وبادمبرگهای بلند می باشد . گل آذین خوشه مرکب وگلها به رنگ ارغوانی وصورتی هستند،میوه کپسول وبذرها ریز وبالدارند.

  1. طبقه بندی:

   برای شناسایی گونه ها ، طول گرزنها ، داشتن دمگل یا نداشتن آن ، طول لوبهای کاسه گل ،شکل جام وکپسول، ضخامت فرابر میوه وشکل جفت مورد بررسی قرارمیگیرند.

  1. پراکندگی جغرافیایی:

ازشمال تا جنوب کشورچین گسترده شده وتا ارتفاعات ۲۴۰۰ متری جنوب غربی چین مشاهده شده اند.منشاء گونه واقع در اطراف رودخانه یانگتز می باشد در طبیعت فاصله جغرافیایی  بین افراد یک گونه  باعث بوجود آمدن تفاوتهای درون گونه ایی شده واریته هایی را بوجودآورده است .این درخت در گلخانه ونواحی گرمسیری خزان نمی کند .گونه  P.elongata از نظر تولید میوه وزنده مانی در شمال رودخانه یانگتز بهترین گونه بوده است ورشد خوبی دارد.

  1. خصوصیات اکولوژیکی:

رشد سریع از خصوصیات ثابت گونه های پالوناست .درارتفاعات گونه های  P.tomentosa ,P.elongata  در هردومنطقه قابل رویش است  در مناطق پست گونه  P.fortunei بخوبی رشد می کند و گونه P.elongata درهردومنطقه قابل رویش است در مناطق جنوبی P.kawakami  رشد کندتری نسبت به سایر گونه ها دارد.  ریشه های پالونیا عمیق هستند وبصورت انشعابات دوشاخه ایی وانبوه رشد می کنند ودر خاک شن با زهکشی مناسب درعمق ۴۰-۱۰۰ سانتی متری گسترد می شوند که درمقایسه با ریشه گیاهان زراعی که در عمق صفرتا ۴۰ سانتی متر رشد میکنند برای کشت تلفیقی بسیار مناسب بوده چنانکه بین درختان وگیاهان زراعی برای استفاده از موادغذایی خاک رقابت بوجود نمی آید. رشد تاج بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است زیرا جوانه انتهایی در زمستان از بین میرود طرزرشد شاخه ها نشان دهنده سن درخت نیز می باشد.
حجم تنه درخت طی دو مرحله رشد طولی افزایش می یابد و ۹۰درصد حجم چوب گونه  P.fortunei  از اولین مرحله رشد طولی تنه بدون شاخه وبرگ بدست می آید .حتی دردرختان ۴۰-۵۰ ساله نیز افزایش رشد حجمی وجوددارد.دراین زمان حجم چوبدهی تنه درگونه P.fortunei با قطرمساوی بیشتراز گونه  P.elongata است(۱۸-۳۶ درصد) همینطور افزایش رشدحجمی درختان دست کاشت بیشتراز درختان بومی است سرعت رشد درختان بذری کمتر ولی تداوم رشد آنها بیشتراست .

  1. نیازهای اکولوژیکی:

    1. دما: متوسط دمای مناسب برای درختان پالونیا بین حداقل ۵ –   درجه سانتی گراد درزمستان وحداکثر ۳۸ درجه سانتی گراد درتابستان می باشد . گونه fargessi درمناطق مرطوب مرتفع با دمای  ۱۰ –  درجه سانتی گراد نیز مشاهده شده است گونه P.tomentosa مقاومترین گونه نسبت به دمای بسیارپائیین می باشد بعداز آن گونه P.elongata و گونه P.catalpifolia می باشند گونه های  P.kawakami , P.taiwanian , P.fargesii نسبت به دمای پایین آسیب پذیرتر می باشند.بهترین دما برای رشد طولی وقطری پالونیا ۲۴-۲۹ درجه سانتی گراد است. گونه های بومی جنوب چین نسبت به سرما ویخبندان حساسترند واگر درشمال چین کاشته شوند حجم چوبدهی مناسبی ندارند ،نهالهای حاصل از جست بعلت توقف سریعتر رشد طولی وشروع چوبی شدن نسبت به نهالهای یکساله دست کاشت درمقابل سرما مقاوم ترند ، زمان  توقف رشد طولی نهالها درپائییز همزمان باخزان برگهاست .جهت سازش باشرایط محیط درزمستان لوبهای گوشتی وضخیم کاسه گل ، جوانه های گل را از خطر یخ زدگی محافظت می کنند همچنین روزنه های هوایی با فلسها وکرکهایی پوشیده شده اند که موجب کاهش تبخیر وتعرق می گردند .مهمترین عامل آسیب دیدگی درختان ، تغییرات شدید دمای شب وروز است که درزمستانهای سرد برای جلوگیری از یخ زدگی تنه درختان را به آب آهک آغشته می کنند.

    2. بارندگی: حداقل میزان میزان بارندگی موردنیاز درختان پالونیا سالانه  ۲۵۰ میلیمتر وحداکثر ۲۰۰۰تا۳۰۰۰ میلیمتر می باشد دوگونه  omentosa , P.elongata مقاومترین گونه ها نسبت به خشکی وکم آبی می باشند.

    3. نور: گونه  elongata درچند جنس خاک بخوبی رشد میکند گونه P.fortunei مقاومترین گونه نسبت به خاک رس  می باشد . پالونیا به خاکی با ۵۰% تخلخل و۳۰% تهویه با چگالی  ۰۳/۰ – ۳/۱ g/m³ نیازدارد.درفصل مرطوب سطح ایستابی با سطح خاک باید بیشتراز۵/۱ مترفاله داشته باشد .مقاومترین گونه  نسبت به تغییرات  PH   خاک P.elongata , P.tomentosa می باشند که در ph  بین ۵- ۹/۸ به رشد خودادامه  می دهند.

ارتفاع: گونه  P.catalpifolia بهترین گونه برای مناطق میانبند و P.tomentosa بهترین گونه برای مناطق ییلاقی و در مناطق قشلاقی (مناطق نیمه گرمسیری با خاک لومی سنگین  – رسی سبک) گونه p.fortunei  و گونه P. fargesii بهترین گونه ها هستند

تکثیر: پالونیا از طریق قلمه ریشه ، قلمه ساقه ، وبذرتکثیر می گردد.ازهرنهال بطور متوسط ۲۵ – ۳۰ که حدود ۲۰۰۰۰۰ قلمه ریشه از یک هکتار نهالستان بدست می آید

اصلاح نژاد: میزان چوبدهی گونه P.fortunei 40% بیشتر ازسایر گونه بوده بنابراین دراصلاح نژادبعنوان یکی از پایه ها باید مد نظر قرار گیرد. نتایج حاصل از تلاقی دوگونه  P.tomentosa , P.fortunei ازنظر ارتفاع  ومقاومت درمقابل شرایط سخت محیط مناسبتراز والدین خود می باشند.

مستقیم قلمه ریشه درمحیط پرورش اصلی موجب کوتاه شدن دوره بهره برداری میگردد.ظرفیت تولید نهال باقلمه ریشه درهرهکتار ۱۲۰۰۰ نهال می باشد که درسال اول بطول  ۲۳/۵ تا۸ متروقطریقه ۱۴ سانتیمتر بوده است .  مناسب ترین گونه برای نهالکاری حاشیه   جاده ها گونه  P.fortunei باطول ۴ متر وقطر ۶ سانتیمتر می باشد ومناسبترین گونه برای جنگلکاری گونه P.elongata که بطول ۴متر ونسبت طول به قطر یقه آن ۶۰-۷۰ است .تولید نهال با قلمه ساقه مشکلتر بوده ولی درصورت تکثیر نهالهای قوی ومقاوم تولید می کنند .درشرایط مناسب نهالهای بذری یکساله بطول ۶/۵ متر وبه قطر ۷ سانتی متر میرسند .بذرها برای تکثیر بایستی از بهترین پایه های مادری که رشد عالی وتنه خوش فرم سالم وبیشتر ازهشت سال دارند انتخاب گردند، تعداد نهال بذری تولیدشده در ۱۵۰ متر مربع نهالستان برای کاشت دریک هکتار زمین جنگلی کافیست.

  1. جنگلکاری: درختان پالونیا نباید درمناطقی جنگلکاری شوند که خاک رسی خشک وفقیر ،شوروقلیایی بازهکشی نامناسب وسطح ایستابی بالا بوده ومنطقه در معرض وزش بادهای  شدید ویا دمای حداقل کمتر از ۲۵- سانتی گراد باشد .

فواصل مناسب کاشت درجنگل  ۴×۵(۵۰۰درخت درهکتار)، ۵×۵(۴۰۰درخت درهکتار)، ۵×۶(۲۷۸ درخت درهکتار)       می باشد.  فواصل مناسب کاشت دردیمزارها وزمینهای زراعی ۵×۱۰(۲۰۰ درخت درهکتار) می باشد

کاشت درختان پالونیا در زمینهای زراعی موجب بهبود آب وهوای مناطق خشک وبادگیر      می شود .بهترین نوع آمیختگی درختان پالونیا با گیاه بامبو می باشد زیرا بامبو سایه پسند با ریشه کم عمق بوده ومزاحمتی برای رشد وزادآوری درختان پالونیا ایجاد نمی نماید.

  1. تلفیق کشاورزی ودامداری: بدلیل فواصل برگها وشاخه ها، درختان پالونیا دارای تاج پوشش باز وگسترده ایی هستند بطوریکه نور براحتی از آن نفوذ میکند ومناسبترین درختنان برای کاشت در مزارع می باشند بطوریکه میزان نفوذ نور از گونه elongata20% بیشتراز گونه صنوبر و۳۸% بیشتراز گونه اقاقیاست .بااین روش در فصل رشد برگها زمانی ظهور میکنند که گیاهان زراعی رشد خودرا تکمیل کرده ونورخودرا جهت تولید دریافت داشته اتند وزمان برگ ریزی دیرتر از سایر درختان     می باشد چنانکه برگها مانند سرپناهی گیاهان زراعی رااز نفوذ سرما وبادپاییزه مصون نگاه میدارند .وجود درختان در مزارع سرعت باد را ۲۱-۵۲% کاهش داده وبدلیل کاهش تبخیر خاک ظرفیت ، عملکرد مزرعه را افزایش می دهد .میزان محصول گندم دراین روش ۶-۲۳% افزایش نشان داده است. علاوه برآن سرشاخه های حاصل از هرس درختان ۱۰ ساله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم هیزم وحدود ۱۰۰ کیلوگرم برگ تازه جهت مصرف خوراک دام تولید می کنند.

  • بیماریها: بیماریهای اصلی درختان پالونیا  Sphaceloma ,Wistshes’broo , Damping-off,Anthracnoce,Paulowina Hara می باشد که با کنترل نهالستان وضدعفونی بذر از شیوع این بیاریها پیشگیری می شود.

  • خواص چوب: چوب پالونیا راست تار ،نرم ، روشن صاف است که بسیارسبک بوده وبراحتی درهوای آزاد خشک می شود .گونه های P.fargesii,P.elongata سبکترین چوب رادربین گونه های پالونیا تولید می کنند .ضریب همکشیدگی چوب ۲۷/۰-۳۷/۰ درصد بوده که کمتر از چوب سوزنی برگان وسایر پهن برگان است .مراحل خشک کردن چوب دردمای ۶۸ درجه سانتی گراد بمدت ۱۲ ساعت ، موجب کاهش ۲۴% درصد رطوبت شده وهیچگونه تغییر شکلی درچوب ظاهر نمی شود در صورتیکه درچنین شرایطی چوب صنوبر شکافدار وکج شده می شکند .دوام مبلمان ساخته شده با چوب پالونیا حتی در مناطق مرطوب بسیار مناسب است .چوب پالونیا در مقابل پوسیدگی مقاوم می باشد وخاصیت رزونانسی خوبی دارد.

  1. مصارف : درکشورچین از چوب ، برگ، پوست ومیوه وگل درختان پالونیا بطور گسترده استفاده می شود .بدلیل سبکی ودوام طولانی برای تیرهای افقی سقف ساختمانها ودرصنایع جهت تولید دروپنجره ، قفسه وکمد ، جعبه های میوه وجعبه های پستی، تخته چندلا، کاغذ و… درختان پالونیا مصرف می شوند.

بحث ونتیجه گیری:
با توجه به جداول وبررسی میزان رشد دوگونه پالونیا وصنوبر اهمیت موارد زیر روشن میگردد.          (نتایج تحقیقات انجام شده برروی خواص چوب پالونیا درایران درجداول وآمارهای پیوست مقاله آمده است )

  • حجم چوبدهی درهکتارپالونیا سالانه بین ۲۰مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب در خاکهای بسیارغنی می باشد(فاصله کاشت ۴×۵ ، ۵۰۰ درخت درهکتار  ۰۴/۰ تا ۱۵ مترمکعب افزایش حجم چوب درسال)

  • حجم چوبدهی درهکتار صنوبرسالانه بین ۱۵ مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب درخاکهای بسیار غنی می باشد (طبق نتایج تحقیقاتی بدست آمده از فاصله کاشت ۴×۴ که بهترین فاصله کاشت توصیه شده برای درختان صنوبربوده وتلفات کمتری دارد)

  • علاوه بررشد ارتفاع، افزایش اعجاب انگیز رشد قطری درختان پالونیا بویژه در چندسال اول موجب افزایش حجم آن در زمان کوتاهی می گردد.نسبت طول به قطر گونه P.elongata  ملاکی جهت مقایسه میزان رشد گونه های مختلف پالونیااست.

  • زمان بهره برداری درختان پالونیا درزراعت چوب طبق تحقیقات انجام شده ۵-۶ سالگی است

  • تاج پوشش درختان پالونیا از هم باز است ونور بخوبی از آن عبور می نماید وبراساس تحقیقات انجام شده انواع گیاهان زراعی براحتی در لابلای آن رشد میکنند.

  • فرم تاج پوشش درختان صنوبر مانع از رسدن نورکافی به گیاهان زراعی کاشته شده درزیر آنها درروش کشت تلفیقی میگردد.بنابراین برای کاشت گیاهان زراعی با درختان صنوبر باید حداقل فاصله ۳-۴ متر رعایت گرددکه این مسئله باعث بهدر رفتن زمین میگردد.

  • انواع گونه های پالونیا در شرایط زیستی بسیار متفاوتی سازگاری نشان دادهاند از نظر شرایط زیست محیطی (ارتفاع از سطح دریا، دما، میزان بارندگی،خاک) زیستگاه اصلی درختان پالونیا در کشور چین بین ۳۰-۴۰ درجه عرض جغرافیایی می باشد که مناطق وسیعی از کشورایران نیز در همین عرض جغرافیایی واقعند.

  • با توجه به آمارهای پیوست پالونیا مناسب تولید خمیر کاغذ بوده وطبق تحقیقات انجام شده با فرایند پخت  کرافت ،راندمان خمیر ۷۹% بدست آمده است..

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش گانودرما

Image result for ‫خواص قارچ گانودرما‬‎

محققان ایرانی به دانش تولید قارچ دارویی گانودرما دست یافتند

محققان ایرانی در دانشگاه فردوسی مشهد به دانش تولید قارچ دارویی گانودرما دست یافتند.

 

 

گانودرما لوسیدوم Ganoderma lucidum Karst. قارچی یک ساله از تیرهGanodermataceae  است که مصرف دارویی دارد. نام محلی این قارچ در چین، لینگ زی؛ در ژاپن، رشی و در کره، یونگ زهی می باشد. چینی ها معتقدند که این قارچ نماد زندگی شاد، شانس، سلامتی و طول عمر و حتی جاودانگی است.

 

این قارچ در طب سنتی جهت درمان بی خوابی، تنگی نفس، تقویت حافظه، بیماری های کلیه و کبد، ورم مفاصل، آسم مورد استفاده قرار می گیرد. گانودرما دارای مواد فعال بیولوژیک مانند انواع استرول ها، پروتیین ها، پلی ساکاریدها، تری ترپنوئیدها و ملانین می باشد که پلی ساکاریدها و تری ترپنوئیدهای آن به علت دارا بودن خاصیت ضد سرطانی از اهمیت قابل توجهی برخوردار هستند. اسپور این قارچ نیز علاوه بر اندام بارده و میسلیوم دارای ترکیبات فعال با خاصیت درمانی می باشد. طی چند دهه اخیر تحقیقات فراوانی بر روی اثرات درمانی و شناسایی ترکیبات شیمیایی این قارچ دارویی ارزشمند در جهان صورت گرفته است. در این مقاله مروری به بررسی آخرین یافته های محققین در مورد اثرات بیولوژیک و دارویی این قارچ پرداخته و ترکیبات گزارش شده از آن را معرفی می نماییم.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچهای بسیار ارزشمند جهان است که با کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوهای و زرد روشن یافت شده است.
این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده می شود؛ تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر ۶۴ درصد کل تولید را شامل می‌شود.
چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده اند و چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی است.
ارزش تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا اعلام شده است.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچهای بسیار ارزشمند جهان بوده که دارای کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوهای و زرد روشن یافت شده است.

گانودرما لوسیدوم در کشورهای مختلف تولید می شود، امروزه مردم استقبال بی نظیری در استفاده از محصولات تهیه شده از گانودرما لوسیدوم دارند. محصولاتی مانند مکمل های غذایی، نوشیدنی ها، محصولات آرایشی – بهداشتی و محصولات دارویی از این دسته هستند.

در کره انواع چای، کپسول های عصاره گانودرما، محصولات مراقبت از پوست تولید می شود. در فیلیپین علاوه بر موراد ذکر شده قهوه، محصولات دارویی و بهداشتی مانند شامپو و خمیردندان تهیه می شود. در کشورهایی مانند هند و هنگ کنگ پودر میسیلیوم، کپسول اسانس گانودرما و روغن های درمانی تولید می شود.

به طور کلی در اغلب کشورها، انواع چای و قهوه، محصولات آرایشی و بهداشتی، کپسول های پلی ساکاریدی و درمانی و پودر میسیلیوم تولید می گردد

این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده میگردد. شایان توجه است که تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر %۶۴ کل تولید را شامل می‌شود. چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده‌اند. گذشته از این، چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی می‌باشد.

روی هم رفته، آمار تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ به حدود ۱۰۶ × ۶ تن با ارزشی معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا افزایش یافته است. این قارچ در طبیعت کمیاب بوده جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نمیباشد، لذا تولید آن توسط متخصصین توصیه شده است.

از ۲۰سال گذشته تحقیقات جدی روی خواص دارویی آن در دنیا شروع شده است. این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴۰۰۰ سال قبل بر میگردد. میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلیساکارید، تری ترپن و پروتئین هستند که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است. گروه مهم در بین این ترکیبات پلیساکاریدها هستند که خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است.

از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند میتوان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بیخوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا وخصوصآ اشاره نمود. محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

مراحل حفظ میسلیوم, تولید اسپاون ومیوه این قارچ ارزشمند توسط مریم توانا, دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد زیر نظر دکتر مجید عزیزی, دانشیار و عضو هیأت علمی گروه باغبانی و با همکاری اعضای هیات علمی گروه زیست فناوری قارچهای صنعتی-دارویی جهاد دانشگاهی مشهد (پژوهشکده اقبال) انجام گردید. یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است.

امید است در آینده با بررسی جوانب تولید این قارچ شاهد خودکفایی در تولید آن، درمان بیماریهای صعب العلاج و ایجاد اشتغالزایی در کشور باشیم و باعرضه بهینه آن، بتوان گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشت.

این قارچ در طبیعت کمیاب بوده، جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نیست؛ لذا تولید آن توسط متخصصان توصیه شده است.
تحقیقات جدی بر روی خواص دارویی این قارچ از ۲۰ سال گذشته شروع شده است. این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴ هزار سال قبل بازمی گردد.

 

 

میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلی ساکارید، تری ترپن و پروتئین است که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است. در این بین ترکیبات پلیساکاریدها، خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است.
از خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند می توان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بی خوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا اشاره نمود.
محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است.
بررسی جوانب تولید این قارچ می تواند نوید بخش خودکفایی در تولید آن، درمان بیماریهای صعب العلاج و ایجاد اشتغال ایی در کشور باشد و باعرضه بهینه آن، گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشته خواهد شد.

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی، راه اندازی طرح پرورش کاکتوس علوفه ای

 

Image result for ‫اهمیت کاکتوس علوفه ای‬‎

 

کاکتوس گیاهی است از تیره کاکتوسیان (Cactaceae) تیره‌ای از میخک‌سانان که اغلب خاردار و گوشتی هستند.

کاکتوس در ابتدا تنها در شمال و جنوب و نواحی مرکزی آمریکا رشد می‌کرد اما امروزه در بسیاری از مناطق گرم و خشک جهان توسط مردم پراکنده شده کاکتوس طی طوفانهای ناگهانی آب ذخیره کرده و آب ذخیره شده را طی ماه‌های خشکسالی به مصرف می‌رساند. کاکتوسیان در ایران گونهٔ بومی ندارند.

بیشتر کاکتوس‌ها ریشه‌های عمیقی داشته و ساقه شبکه مانندی دارند که به‌عنوان منبع ذخیره آب عمل می‌کنند ساقه کاکتوس توسط تیغ‌هایی محافظت می‌شود. کاکتوسها برگهای خیلی کوچکی داشته و یا اصلاً برگ ندارند.

 

 

خاک مناسب برای کاکتوس

یکی از معیارهای تعیین کننده خاک مناسب برای کاکتوسها، آب و هوا می‌باشد. به گونه‌ای که در آب و هوای گرم نیاز این گیاهان به خاک قابل نفوذ و سبک بیشتر احساس می‌شود در حالی که در آب و هوای سرد که گیاهان نیاز به آبیاری چندانی ندارند به خاکی سنگین تر نیاز خواهد بود.

به طور کلی کاکتوسها خاک‌های با PH کمتر از ۷ تا نزدیک به ۷ را می‌پسندند. در بیشتر متون، ترکیب اصلی خاک کاکتوسها در اندازه‌های زیر سفارش شده است:

  • ۱ قسمت خاک باغچه + ۱ قسمت شن و ماسه (به نسبت مساوی) + ۱ قسمت کمپوست (مواد پوسیده گیاهی و خاک برگ)،
  • یک دوم قسمت خاک رسی + ۱ قسمت ماسه + ۱ قسمت خاک باغچه، یا
  • ۱ قسمت کمپوست + ۱ قسمت خاک پیت + یک قسمت ماسه

هرگاه به ترکیب‌های بالا در انتها، ۵ درصد خاک زغال اضافه شود اثر ویژه‌ای در جلوگیری از پوسیدگی و دیگر بیماری‌های قارچی خواهد داشت (حضور پتاس در خاک زغال، باعث این امر می‌شود).

البته در متون مختلف و در گفته‌های افراد با تجربه در زمینه تولید و پرورش کاکتوس به فرمول‌های مختلف دیگری نیز اشاره شده است. برخی از افراد در ترکیب خاک خود از کود حیوانی و برخی دیگر از ورمی کمپوست استفاده می‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به این ترکیب اشاره کرد:

دو قسمت شن ریز شسته شده و شیرین (فاقد املاح) + کمتر از یک قسمت کود گاوی پوسیده + یک قسمت خاک برگ پوسیده با اندازه متوسط ذرات + مقدار بسیار کمی از قطعات خورد شده زغال چوب (این فرمول را بر اساس اطلاعات ذکر شده در تابلوی اطلاع رسانی باغ گلهای اصفهان در این قسمت ذکر کردم). خاک مناسب دیگری که معمولاً استفاده میکنند ۶۰درصد شن شسته شده ۲۰درصد پیت ماس و ۱۵درصد ورمی کمپوست بعلاوه مقداری زغال میباشد

شرایط محیطی مناسب برای کاکتوس

حرارت

این گیاه، به حد متوسط گرما در فصل بهار تا پاییز و شبهای خنک نیاز دارد. هوای زمستان باید خنک باشد (حدود ۱۰ تا ۱۴ درجه سانتی گراد).

کاکتوس هایی که تار دارند باید در محلی با دمای حداقل ۱۶ درجه نگهداری شوند. همچنین توجه داشته باشید که تهویه مناسب از جمله نیازهای کاکتوس است.

بهترین درجه برای نگهداری کاکتوس ها ۱۸ تا ۳۲ درجه سانتی گراد می باشد.

نور

باید توجه داشته باشید که میزان تابش نور و روشنایی محیط نگهداری کاکتوس ها در شکل ظاهری کاکتوس ها، رنگ گل، تعداد گل ها، ساقه ها و شکل غنچه های گل اهمیت فراوانی دارد. اما توجه داشته باشید به طور کلی، کاکتوس ها به نور زیاد (نزدیک پنجره های شرقی و غربی) و نور خیلی زیاد (نزدیک پنجره های جنوبی) نیاز دارند. نکته حائز اهمیت در مورد میزان نور محیط نگهداری کاکتوس ها در این است که چنانچه نور محیط کم باشد کاکتوس ها طراوت و زیبایی خود را از دست می دهند، و در مورد کاکتوس هایی که گل دارند، توانایی گل دهی خود را از دست می دهند.کاکتوس بعد از مدتی در نور کم ازبین میرود البته نور زیاد در تابستان باعث افتاب سوختگی می شود

رطوبت

رطوبت برای گیاه کاکتوس اهمیت چندانی ندارد. چرا که بومی مناطق خشک و صحرا های آمریکا میباشد

هوا

آب و هوای گیاه کاکتوس باید تقریبا گرم و یا کوهستانی باشد

 

 

 

معرفی کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس علوفه‌ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده از حداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه‌ای را تولید می‌کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می‌تواند تحولی در مراتع تخریب شده مناطق گرمسیری کشور بوجود آورد. کاکتوس علوفه‌ای یک گونه چند منظوره بوده که علاوه بر علوفه، میوه‌های بسیار شیرین و مقوی دارد و در برخی کشورها، بازار خوبی را به خود اختصاص داده است. این گیاه دارای خواص دارویی است و عسل حاصل از این گیاه از مرغوب‌ترین عسل‌ها بوده که این امر خود می‌تواند امکان فعالیت پرورش زنبور را در کنار کشت این علوفه به وجود آورد و منبع درآمدی مضاعفی برای کشاورزان باشد. در صورت تولید میوه کاکتوس هر کیلوگرم آن ۴ تا ۸ دلار ارزش خواهد داشت.

 

شرایط مناسب رشد

 خاک مناسب برای کاشت کاکتوس علوفه‌ای باید حداکثر ۱۵- ۲۰ درصد خاک رس داشته و دارای زهکشی مناسب، عمیق و سبک باشد. بهترین ph برای کاکتوس علوفه‌ای حدود ۸/۲ تا ۸/۵ است. کاکتوس علوفه‌ای به شوری خاک حساس است و شوری خاک بیش از یک دسی زیمنس بر متر و درجه حرارت زیر صفر برای کاشت این گونه دو عامل محدودکننده محسوب می‌شوند.

نحوه تکثیر

روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای بسیار ساده است، تکثیر این گونه با استفاده از قطعات بوته کاکتوس امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سر حال و سالم تهیه می‌شود. اندازه قطعات تهیه شده از بوته‌ها باید متوسط تا بزرگ باشد. این قطعات را در انتهای فصل رشد و با اعمال یک تنش  ملایم خشکی برداشت می‌کنند.

مواد مغذی کاکتوس

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده کراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۱/۵-۲% پروتئین و حدود ۱/۵% چربی و ۸/۶ % فیبر هستند.

برداشت کاکتوس علوفه‌ای

زمان کاشت کاکتوس علوفه‌ای در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است. کاکتوس علوفه ای را در انتهای  فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند.  میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد. بطور متوسط در سال اول  ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند.

 

در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده در کشور، تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه‌ای خواهد رفت. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید که پس از خرد کردن به تعلیف دام سبک و سنگین می‌رسد.

نحوه مصرف در جیره دام

کاکتوس علوفه‌ای نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد گیاه از قسمت قطع شده می‌گردد. برای استفاده از آن در جیره، قطعات کاکتوس قطع شده را خرد نموده و آنها را به صورت قطعات کوچک به صورت دستی به دام داده می‌شود. این گیاه خوش‌خوراک بوده و شتر، بز، گوسفند و گاو تمایل فراوانی برای تغذیه از این گیاه نشان می‌دهند. تغذیه دام از این گیاه به ویژه در مناطق خشک دام را تا حد زیادی از نوشیدن آب بی نیاز می‌کند.

 

 

مبداء کاکتوس علوفه ای که به تازگی و به صورت تحقیقاتی در ایران کشت آن آغاز شده است از کشور تونس می باشد.

طبق برنامه ریزیهای انجام شده تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد کشور به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه ای ومیوه ای خواهد رفت.

برای پرورش این محصول باید خاطرنشان کرد که در صورتی که میزان بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر باشد این نوع کاکتوسهای بدون خار ۲۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار علوفه تر تولید می کنند.

کاکتوس های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۵/۱-۲% پروتئین و حدود ۵/۱% چربی و ۶/۸ % فیبر هستند.

کاشت کاکتوس های علوفه ای با مقاومت ویژه ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت های بالا و خشکیهای طولانی مدت و خاکهای فقیر دارند در برخی از استانهای کشور قابل گسترش است. زمان کاشت آن در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است.

این گیاه تحمل یخ زدگی طولانی مدت و آب ایستادگی و شوری آب و خاک را نداشته، اما در برابر خشکسالی و کم آبی بسیار مقاوم است و می تواند با میانگین بارش سالانه ۱۰۰ میلی لیتر رشد کند و جایگزین مناسبی برای ذرت علوفه ای و دیگر محصولاتی است که به آب زیادی نیاز دارند.

این کاکتوس تولید میوه نیز می کند، میوه کاکتوس در جامعه انسانی قابل استفاده است. این گیاه در اوایل بهار به گل می نشیند و میوه های شیرین متمایل به ملس، با گوشت و آب زیاد تولید می کند که دارای خواص درمانی متعددی می باشد که مهمترین آن مربوط به بیماری های گوارشی معده است.

کاکتوس علوفه ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده ازحداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه ای را تولید می کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می تواند تحولی در مراتع تخریب شده منطقه بوجود آورده و در پایین ترین کلاسهای خاک مرتعی رشد می کند.

از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست می آید که پس ازخرد کردن به تعلیف دام سبک و  تعلیف دام سنگین می رسد.

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته ای بوده و واجد تعداد کثیری از املاح معدنی است که بصورت تلفیقی با سایر گونه های مرتعی، خصوصا خانواده کراسها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین می کند.

 

زیر خانواده‌های کاکتوس

کاکتوس‌ها به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند:

  • زیر خانواده پرسکیه Pereskia
  • زیر خانواده اوپنسیه Opuntia
  • زیر خانواده کاکتاسهcactaceae

برای دانستن تفاوت میان این سه دسته باید به تفاوت‌های ظاهری و ژنتیکی آنها دقت کرد. دسته اول در واقع کاکتوسهایی هستند که کاملاً داری برگ می‌باشند و از نظر ظاهری تا حدودی مانند گلهای رز رونده می‌باشند با این تفاوت که آنها از خانواده کاکتوسها و دارای آرئول هستند. دسته دوم کاکتوسهایی هستند که دارای برگهای موقتی هستند که در جوانه‌های نو ظهور دیده می‌شوند و به سرعت و بر اثر افزایش سن و کمبود رطوبت می‌ریزند. دسته سوم کاکتوسهایی هستند که اصلا و ابدا برگی در آنها مشاهده نمی‌شود که این دسته تمامی خانواده‌های اکینو کاکتوس و انواع سروس‌ها را شامل می‌گردند.

زیر خانواده پرسکیه Pereskia

زتا معمولی باPH حدود ۵/۶ – ۵/۷ نگهداری می‌شوند و قلمه‌های ساقه این گیاهان براحتی در ماسه ریشه‌دار می‌شوند (برای تکثیر مشکلی ندارند).

زیر خانواده اوپنسیه Opuntia

کاکتوس‌های اوپنسیه به فارسی کاکتوس‌های راکتی نامیده می‌شوند. که در برگیرنده انواع کاکتوس‌های برگ پهن، راکتی، زرد، راکت درشت و کوچک هستند. این دسته از کاکتوس‌ها گاهی در مناطق گرمسیری میوه‌های خوراکی تولید می‌کنند که مصارف دارویی دارد.

زیر خانواده سریوس cereus

(باید دانست که زیر خانواده‌ای به این نام وجود ندارد، دسته کاکتاسه cactaceae درست است که انواع کاکتوسهای ستونی (سروس‌ها) دراین طبقه قرار می‌گیرند)

 

کاکتوس‌های کشیده و مخروطی در زیر خانواده سریوس قرار دارند. این دسته از کاکتوس‌ها در مناطق سردسیری در فضای گلخانه‌ها قابل حفاظت و نگهداری می‌باشند. این گیاهان بدلیل خارهای گزنده و حساسیت‌زا ایجاد مشکل می‌کنند پس در منازل از دسترس بچه‌ها دور نگه دارید. مامیلاریا از جمله کاکتوس‌های کوچک و ریز هستند که گل دهی منظم هر ساله دارند. این کاکتوس بسیار کوچک و دارای فرم دایره‌ای کوچک هستند. گیاه لی توپس که به کاکتوس شباهت دارد عیناً شبیه یک تخته سنگ است که از وسط آن یک گل خارج شده‌است (شبه کاکتوس).

 

پرورش کاکتوس‌ها

ترکیب خاکی کاکتوس‌ها، باید شنی رسی و درصد بیشتری از شن یا سنگریزه باشد. کاکتوس‌ها آبیاری منظم و با فواصل بیش از گیاهان معمول نیاز دارند و بسته به سرعت رشد و فصل، تعداد و فواصل آبیاری تنظیم می‌شود. کاکتوس‌ها در مناطق گرم و پر نور رشد می‌کنند زیرا بومی آمریکای لاتین هستند. کاکتوس‌ها به نور زیادی احتیاج دارند و در محیط‌های کم نور معمولاً رشد علفی می‌کنند و منظره ظاهری آن‌ها از حالت کاکتوس بودن خارج می‌شود.

 

تکثیر کاکتوس‌ها

تکثیر کاکتوس‌ها به دو شیوه انجام می‌شود:

  • جنسی
  • غیر جنسی

بعضی از کاکتوس‌ها نظیر مامیلاریا گل دهی منظم هر ساله دارند. بذر سیاه رنگ کوچک تولید می‌کنند. بعضی دیگر از کاکتوس‌ها نظیر زیئو کاکتوس که گل‌های بسیار کم دوامی دارند تولید بذر کمتری می‌کنند.

 

تکثیر بذری کاکتوس‌ها

عموم کاکتوس‌ها بذرهای بسیار ریز با قوه نامیه نسبتاً کوتاه دارند. نکات مهم در کشت بذری کاکتوس: – بذرها قوه نامیه مناسبی داشته باشند؛ یعنی تعداد جوانه زنی گیاه در زمان معین به اندازه قابل قبول باشد؛ نحوه کشت طوری باشد که بذرهای ریز بتوانند جوانه بزنند. بنابراین کاکتوس‌ها را در سبدهای پلاستیکی کم عمق با یک خاک بسیار سبک (ترجیحاً پیت ماس) کشت می‌کنند. آبیاری بسترهای کشت در پای گیاه انجام می‌گیرد، یا اینکه سبدها را در ظرف‌های آبی قرار داده که بتدریج آب را جذب می‌کند و گیاه و بذرها مرطوب شده و بعد جوانه می‌زنند. مثل هر گیاه دیگر بذرکاری باعث طولانی شدن زمان رشد و نمو و بلوغ گیاه می‌شود.

تکثیر رویشی کاکتوس

قلمه زدن

عمده‌ترین تکثیر رویشی کاکتوس‌ها قلمه زدن (به انگلیسی: Cutting) است. قلمه زدن در کاکتوس به فصل بستگی دارد و بهترین فصل برای آن اوایل تابستان می‌باشد. بطوری که آن‌ها را در یک بستر سبک و محیط با رطوبت کافی با آبیاری منظم کشت می‌کنند. اما قبل از اینکه قلمهٔ کاکتوس مخصوصاً کاکتوس‌های گوشتی نظیر سرئوس‌ها وارد بسترهای کشت شوند باید شیرابه گیاه را قطع کرد. برای انجام چنین عملی قبلاً قطعات جدا شده یا قلمه‌های کاکتوس را به مدت چندین ساعت در معرض تابش مستقیم آفتاب در تابستان قرار می‌دادند تا اینکه جریان شیرابه قطع می‌شد و سپس اقدام به کشت آن می‌کردند. اما امروزه با توجه به اینکه ریشه‌دار کردن گیاهان در کمترین زمان حائز اهمیت است قلمه‌ها را در آب ولرم حدود ۴۵ درجه سانتی گراد قرار می‌دهند. که در نتیجه جریان شیرابه قلمه‌ها قطع می‌شود. سپس آنها را در بستر کاشت قرار می‌دهند. روش معمول این است که قلمه با توجه به سطح برش داده شده چند روزی در سایه وسپس در شن خالی کاشته میشود

پیوند زدن

کار دیگری که بیشتر به‌عنوان یک هنر به نظر می‌رسد عمل پیوند (به انگلیسی: Grafting) در کاکتوس است. آنچه مسلم است سرئوس‌ها یا کاکتوس‌های مخروطی، پایه‌های بسیار خوبی برای بیشتر مامیلاریاها یا اوپنسیه‌ها هستند.از پای های خوب دیگر سند پدرو است

میوه کاکتوس

 

امروزه میوه کاکتوس به عنوان میوه درجه اول در بعضی از کشورها مورد علاقه مردم است.

کشور مراکش به عنوان یکی از بزرگترین صادرکننده این میوه‌است که مناطق وسیعی را در این کشور در بر گرفته‌است. البته میوه کاکتوس باید به خوبی برسد تا قابل استفاده گردد . زیرا خارهای بسیار ریز میوه کاکتوس بعد از رسیدن از میوه جدا شده و می شود میوه را با خیال راحت میل نمود . البته اگر میوه را کال بچینیم خارهای میوه بر آن باقی خواهند ماند و حتی با زرد شدن رنگ میوه باز همه خارها نخواهند ریخت . میوه کاکتوس بسیار مقوی بوده و دارای طبعی بسیار گرم می باشد . مزه آن نیز مابین مزه آناناس و کیوی و انبه می باشد . به دلیل داشتن پوست ضخیم میوه تا مدتها حتی در بیرون یخچال هم قابل به نگهداری می باشد . درون میوه نیز تخمهای ریزی وجود دارد که سفت بوده و کمی خوردن میوه را مشکل می نماید .

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش پائولونیا

Image result for ‫پالونیا‬‎

پالونیا (نام علمی: Paulownia) نام یک سرده از تیره پالونیاییان در راسته نعناسانان است. این سرده بسته به روش طبقه‌بندی، ۶ تا ۱۷ گونه دارد. آنها گاه با گل‌میمونیان مشترک دانسته می‌شوند. گونه‌های مختلف آن بومی شمال آمریکا، چین، لائوس و ویتنام، و مناطق دیگر شرق آسیا، به ویژه ژاپن و کره هستند. پالونیاها درختان برگریزی هستند که برگ قلبی شکل و شکوفه‌هایی شبیه به گل انگشتانه دارند. این درختان به نام دوشس آنا پاولونا (Anna Pavlovna؛ ۱۷۹۵–۱۸۶۵)، دختر پاول یکم تزار روسیه نامگذاری شده است. درختی زیبا با برگ‌های بزرگ و گل‌های خوشه ای به رنگ سفید مایل به بنفش است که بومی مرکز و غرب چین است، این درخت در شرایط اقلیمی و خاکی گوناگون سازگاری نشان داده و در دشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰ متری کشور چین گسترده شده است. این درخت امروزه به طور گسترده در آمریکا کاشته می‌شود. پالونیا از اواسط دهه هشتاد وارد ایران شده و در استان گلستان کشت می‌شود. این درخت به دلیل گلهای بسیار زیبا و خوشه مانندی که دارد، درخت زینتی بسیار محبوبی به شمار می‌آید و به وفور در پارکها و باغها کاشته می‌شود و جایزه انجمن شایستگی باغ انگلستان را از آن خود کرده است.

ویژگی‌های درخت پالونی

از ویژگی‌های درخت پالونیا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مقاومت به کم‌آبی

  • مقاومت به خاکهای آهکی و گچی

  • مقاومت به خاکهای با زهکش بد

  • مقاومت به دود و هوای مناطق صنعتی

پالونیا از درختان خیلی مناسب برای جنگل کاری سریع، توسعه فضای سبز شهر و روستا و کشت تؤام با انواع گیاهان زراعی رایج است. پالونیا دارای پوست خاکستری، قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجود دارد. شاخه‌های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده‌اند و رشد شاخه‌ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است. برگها در درختان جوان بزرگ و با دمبرگهای بلند می‌باشد. گل آذین خوشه مرکب و گلها به رنگ ارغوانی و صورتی هستند، میوه کپسول و بذرها ریز و بالدارند و بوسیله باد پراکنده می‌شوند. پالونیا درختی خزان پذیر بوده که گل‌های خوشبو زیبایی دارد. این درخت زمانی که در گل کامل است، تماشایی ست، خوشه‌های گل ایستاده به رنگ ارغوانی روشن با گل‌های بسیار خوشبو به رنگ سفید آبی که در اردیبهشت ماه ظاهر می‌شوند. چوب این درخت بسیار سبک و نرم می‌باشد. این درخت ارتفاعی بین ۸ تا ۱۲ متر دارد و حدود ۸ متر گستردگی دارد، از این رو درخت سایه دار تلقی می‌شود و به این منظور به طور گسترده در کشور چین کاشته می‌شود. این گیاه، درختی است با برگ‌های پهن و بسیار بزرگ به طول ۳۰سانتی‌متر و عرض تا ۲۰سانتی‌متر و قلبی شکل. عمر زیستی این درخت به طور متوسط ۳۰۰ سال است.

نکاتی در خصوص کاشت و نگهداری از درخت پالونیا

۱- بایداز کاشت این نوع درخت در کنار دیوار خودداری شود. ۲ – خودداری از کاشت درخت پالونیا در نزدیکی لوله‌های آب لازم است. ۳- حداقل در سال اول کاشت، درخت بایددر زمانهای معین آبیاری شود. بطوریکه هیچگاه خاک آن خشک نشده و برگهای آن جمع نشود. ۴- سعی شود در ابتدای رشد روند مسیر حرکت درخت را با هرس نمودن شاخه‌ها و جوانه‌های آن تعیین شود. ۵- حداقل سعی شود تا فاصله ۲ الی ۳ متر از ایجاد شاخه به سمت اطراف جلوگیری نموده و یک جوانه قوی را برای قلمه انتخاب شود. پالونیا نماد مهمی در ژاپن است پالونیای شهبانو چندین سال پیش به ایران وارد شده و به دلیل گلهای خوشه مانندش به عنوان درخت زینتی در استان گلستان کاشته می‌شود.

   پالونیا که در چین به درخت  امپراطور ودرخت نوروز شهرت دارد ومردم آن کشور سالهاست درختان پالونیا را به نشانه خوش یمنی وتقدس دراطراف منزل خود می کارند با ۹ گونه درختی سریع الرشد بومی کشور چین است که بدلیل رشد خیلی سریع وسازگاری باشرایط آب وهوایی وخاکی کاربرد ومصارف گوناگون بسرعت درکشورهای مختلف جهان توسعه یافته است .
    درختان سریع الرشد پالونیا تحت شرایط مناسب در سن ۵-۶ سالگی به سن بهره برداری میرسند. درمقایسه باسایر درختان سریع الرشد مانند صنوبر ،پالونیا دارای رشد شدیدتری درچندسال اول زندگی است بطوریکه درحدود نصف سن بهره برداری درختان صنوبر ۵۰-۱۵۰مترمکعب چوب از هرهکتار درروش تلفیقی با گیاهان زراعی بدست می آید
   درشرایط عادی یک درخت پالونیا ۵ساله ارتفاعی بیش از ۱۵ متر وقطر برابرسینه آن ۳۰-۴۰ سانتی متر وحجم چوب قابل استفاده آن ۳/۰ تا ۵/۰ مترمکعب خواهدبود وازسال پنجم مورد بهره برداری صنعتی قرارخواهد گرفت.
    درسال ۱۷۸۱ گیاهشناسی سوئیسی بنام تونبرگ درکتاب فلور ژاپن نام علمی پالونیا را به جنس این درختان اتلاق نمود سالها بعد دانشمندان چینی این گیاه رادرزیر تیره   Scrophulariaceae قراردادند و۹گونه آنها بنامهای زیر شناسایی گردید:

  1. fortunei

  2. catalpifolia

  3. elongata

  4. kawakamii

  5. fargesii

  6. taiwainana

  7. albipholea

  8. tomentosa

  9. austalis

این درختان درشرایط اقلیمی وخاکی گوناگون سازگاری نشان داده اند ودردشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰متری کشورچین گسترده شده اند .درختان بالغ تنه بلند وقطوری دارند وگلهای زیبای ارغوانی رنگ دراواخر زمستان قبل از رویش برگها جلوه خاصی به آنها میدهند

 چوب پالونیا خیلی سبک ولی محکم است .بسهولت خشک می شود، اعوجاج پیدا نمی کند ، ومناسب نجاری وکنده کاری است بطوریکه بسادگی شکاف وترک برنمی دارد ،مبلمان ، تخت وکمد ،میزوصندلی ساخته شده ازآن سبک بوده وبراحتی قابل حمل وبسیاربادوام است ودرصنایع روکش سازی ،تخته چندلا،وخمیرکاغذ مورد مصرف دارد. مصارف دیگرآن ازقبیل ساخت هواپیما های مدل ،عایق بندی، کربن فعال صنایع ،مدادسیاه، داروسازی ،کندوی زنبورعسل ،جعبه های میوه ،ونیز کودحاصل از برگها وگلها علاوه برویژگیهایی چون تکثیرآسان ورشدسریع وسازگاری ،جایگاه مناسبی رادرصنایع متنوع کشور چین برای خودباز نموده است بطوریکه اولویتهای تحقیقاتی سازمان جنگلداری چین مطالعه برروی درختان پالونیا     می باشد.
    لزوم حفظ وجلوگیری از نابودی جنگلهای بومی ایران ازیک سو وکمبودچوب مورد نیاز کارخانه ها از سوی دیگر ، تنایل مارا برای تحقیقات بیشتر برروی گونه های سریع الرشد وقابل استفاده درصنایع سوق میدهد. که ما با تحقیق برروی پالونیا بعنوان بهترین درخت شناخته شده برای کشت تلفیقی با گیاهان زراعی واستفاده از تجربه ودانش سایر کشورها قادر خواهیم بود طی مدت کوتاهی دراراضی غیرجنگلی ، چوبی با کیفیت جهت مصرف صنایع تولید وکمبود چوب را برطرف نمایییم.

کلیاتی درخصوص گونه های پالونیا:

  1. مورفولوژی

   پالونیا دارای پوست خاکستری ،قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجوددارد.شاخه های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده اند ورشد شاخه ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است .برگها دردرختان جوان بزرگ وبادمبرگهای بلند می باشد . گل آذین خوشه مرکب وگلها به رنگ ارغوانی وصورتی هستند،میوه کپسول وبذرها ریز وبالدارند.
        
        

  1. طبقه بندی:

   برای شناسایی گونه ها ، طول گرزنها ، داشتن دمگل یا نداشتن آن ، طول لوبهای کاسه گل ،شکل جام وکپسول، ضخامت فرابر میوه وشکل جفت مورد بررسی قرارمیگیرند.

  1. پراکندگی جغرافیایی:

ازشمال تا جنوب کشورچین گسترده شده وتا ارتفاعات ۲۴۰۰ متری جنوب غربی چین مشاهده شده اند.منشاء گونه واقع در اطراف رودخانه یانگتز می باشد در طبیعت فاصله جغرافیایی  بین افراد یک گونه  باعث بوجود آمدن تفاوتهای درون گونه ایی شده واریته هایی را بوجودآورده است .این درخت در گلخانه ونواحی گرمسیری خزان نمی کند .گونه  P.elongata از نظر تولید میوه وزنده مانی در شمال رودخانه یانگتز بهترین گونه بوده است ورشد خوبی دارد.

  1. خصوصیات اکولوژیکی:

رشد سریع از خصوصیات ثابت گونه های پالوناست .درارتفاعات گونه های  P.tomentosa ,P.elongata  در هردومنطقه قابل رویش است  در مناطق پست گونه  P.fortunei بخوبی رشد می کند و گونه P.elongata درهردومنطقه قابل رویش است در مناطق جنوبی P.kawakami  رشد کندتری نسبت به سایر گونه ها دارد.  ریشه های پالونیا عمیق هستند وبصورت انشعابات دوشاخه ایی وانبوه رشد می کنند ودر خاک شن با زهکشی مناسب درعمق ۴۰-۱۰۰ سانتی متری گسترد می شوند که درمقایسه با ریشه گیاهان زراعی که در عمق صفرتا ۴۰ سانتی متر رشد میکنند برای کشت تلفیقی بسیار مناسب بوده چنانکه بین درختان وگیاهان زراعی برای استفاده از موادغذایی خاک رقابت بوجود نمی آید. رشد تاج بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است زیرا جوانه انتهایی در زمستان از بین میرود طرزرشد شاخه ها نشان دهنده سن درخت نیز می باشد.
حجم تنه درخت طی دو مرحله رشد طولی افزایش می یابد و ۹۰درصد حجم چوب گونه  P.fortunei  از اولین مرحله رشد طولی تنه بدون شاخه وبرگ بدست می آید .حتی دردرختان ۴۰-۵۰ ساله نیز افزایش رشد حجمی وجوددارد.دراین زمان حجم چوبدهی تنه درگونه P.fortunei با قطرمساوی بیشتراز گونه  P.elongata است(۱۸-۳۶ درصد) همینطور افزایش رشدحجمی درختان دست کاشت بیشتراز درختان بومی است سرعت رشد درختان بذری کمتر ولی تداوم رشد آنها بیشتراست .

  1. نیازهای اکولوژیکی:

    1. دما: متوسط دمای مناسب برای درختان پالونیا بین حداقل ۵ –   درجه سانتی گراد درزمستان وحداکثر ۳۸ درجه سانتی گراد درتابستان می باشد . گونه fargessi درمناطق مرطوب مرتفع با دمای  ۱۰ –  درجه سانتی گراد نیز مشاهده شده است گونه P.tomentosa مقاومترین گونه نسبت به دمای بسیارپائیین می باشد بعداز آن گونه P.elongata و گونه P.catalpifolia می باشند گونه های  P.kawakami , P.taiwanian , P.fargesii نسبت به دمای پایین آسیب پذیرتر می باشند.بهترین دما برای رشد طولی وقطری پالونیا ۲۴-۲۹ درجه سانتی گراد است. گونه های بومی جنوب چین نسبت به سرما ویخبندان حساسترند واگر درشمال چین کاشته شوند حجم چوبدهی مناسبی ندارند ،نهالهای حاصل از جست بعلت توقف سریعتر رشد طولی وشروع چوبی شدن نسبت به نهالهای یکساله دست کاشت درمقابل سرما مقاوم ترند ، زمان  توقف رشد طولی نهالها درپائییز همزمان باخزان برگهاست .جهت سازش باشرایط محیط درزمستان لوبهای گوشتی وضخیم کاسه گل ، جوانه های گل را از خطر یخ زدگی محافظت می کنند همچنین روزنه های هوایی با فلسها وکرکهایی پوشیده شده اند که موجب کاهش تبخیر وتعرق می گردند .مهمترین عامل آسیب دیدگی درختان ، تغییرات شدید دمای شب وروز است که درزمستانهای سرد برای جلوگیری از یخ زدگی تنه درختان را به آب آهک آغشته می کنند.

    2. بارندگی: حداقل میزان میزان بارندگی موردنیاز درختان پالونیا سالانه  ۲۵۰ میلیمتر وحداکثر ۲۰۰۰تا۳۰۰۰ میلیمتر می باشد دوگونه  omentosa , P.elongata مقاومترین گونه ها نسبت به خشکی وکم آبی می باشند.

    3. نور: گونه  elongata درچند جنس خاک بخوبی رشد میکند گونه P.fortunei مقاومترین گونه نسبت به خاک رس  می باشد . پالونیا به خاکی با ۵۰% تخلخل و۳۰% تهویه با چگالی  ۰۳/۰ – ۳/۱ g/m³ نیازدارد.درفصل مرطوب سطح ایستابی با سطح خاک باید بیشتراز۵/۱ مترفاله داشته باشد .مقاومترین گونه  نسبت به تغییرات  PH   خاک P.elongata , P.tomentosa می باشند که در ph  بین ۵- ۹/۸ به رشد خودادامه  می دهند.

ارتفاع: گونه  P.catalpifolia بهترین گونه برای مناطق میانبند و P.tomentosa بهترین گونه برای مناطق ییلاقی و در مناطق قشلاقی (مناطق نیمه گرمسیری با خاک لومی سنگین  – رسی سبک) گونه p.fortunei  و گونه P. fargesii بهترین گونه ها هستند

تکثیر: پالونیا از طریق قلمه ریشه ، قلمه ساقه ، وبذرتکثیر می گردد.ازهرنهال بطور متوسط ۲۵ – ۳۰ که حدود ۲۰۰۰۰۰ قلمه ریشه از یک هکتار نهالستان بدست می آید

اصلاح نژاد: میزان چوبدهی گونه P.fortunei 40% بیشتر ازسایر گونه بوده بنابراین دراصلاح نژادبعنوان یکی از پایه ها باید مد نظر قرار گیرد. نتایج حاصل از تلاقی دوگونه  P.tomentosa , P.fortunei ازنظر ارتفاع  ومقاومت درمقابل شرایط سخت محیط مناسبتراز والدین خود می باشند. 

مستقیم قلمه ریشه درمحیط پرورش اصلی موجب کوتاه شدن دوره بهره برداری میگردد.ظرفیت تولید نهال باقلمه ریشه درهرهکتار ۱۲۰۰۰ نهال می باشد که درسال اول بطول  ۲۳/۵ تا۸ متروقطریقه ۱۴ سانتیمتر بوده است .  مناسب ترین گونه برای نهالکاری حاشیه   جاده ها گونه  P.fortunei باطول ۴ متر وقطر ۶ سانتیمتر می باشد ومناسبترین گونه برای جنگلکاری گونه P.elongata که بطول ۴متر ونسبت طول به قطر یقه آن ۶۰-۷۰ است .تولید نهال با قلمه ساقه مشکلتر بوده ولی درصورت تکثیر نهالهای قوی ومقاوم تولید می کنند .درشرایط مناسب نهالهای بذری یکساله بطول ۶/۵ متر وبه قطر ۷ سانتی متر میرسند .بذرها برای تکثیر بایستی از بهترین پایه های مادری که رشد عالی وتنه خوش فرم سالم وبیشتر ازهشت سال دارند انتخاب گردند، تعداد نهال بذری تولیدشده در ۱۵۰ متر مربع نهالستان برای کاشت دریک هکتار زمین جنگلی کافیست.

  1. جنگلکاری: درختان پالونیا نباید درمناطقی جنگلکاری شوند که خاک رسی خشک وفقیر ،شوروقلیایی بازهکشی نامناسب وسطح ایستابی بالا بوده ومنطقه در معرض وزش بادهای  شدید ویا دمای حداقل کمتر از ۲۵- سانتی گراد باشد .

فواصل مناسب کاشت درجنگل  ۴×۵(۵۰۰درخت درهکتار)، ۵×۵(۴۰۰درخت درهکتار)، ۵×۶(۲۷۸ درخت درهکتار)       می باشد.  فواصل مناسب کاشت دردیمزارها وزمینهای زراعی ۵×۱۰(۲۰۰ درخت درهکتار) می باشد

کاشت درختان پالونیا در زمینهای زراعی موجب بهبود آب وهوای مناطق خشک وبادگیر      می شود .بهترین نوع آمیختگی درختان پالونیا با گیاه بامبو می باشد زیرا بامبو سایه پسند با ریشه کم عمق بوده ومزاحمتی برای رشد وزادآوری درختان پالونیا ایجاد نمی نماید.

  1. تلفیق کشاورزی ودامداری: بدلیل فواصل برگها وشاخه ها، درختان پالونیا دارای تاج پوشش باز وگسترده ایی هستند بطوریکه نور براحتی از آن نفوذ میکند ومناسبترین درختنان برای کاشت در مزارع می باشند بطوریکه میزان نفوذ نور از گونه elongata20% بیشتراز گونه صنوبر و۳۸% بیشتراز گونه اقاقیاست .بااین روش در فصل رشد برگها زمانی ظهور میکنند که گیاهان زراعی رشد خودرا تکمیل کرده ونورخودرا جهت تولید دریافت داشته اتند وزمان برگ ریزی دیرتر از سایر درختان     می باشد چنانکه برگها مانند سرپناهی گیاهان زراعی رااز نفوذ سرما وبادپاییزه مصون نگاه میدارند .وجود درختان در مزارع سرعت باد را ۲۱-۵۲% کاهش داده وبدلیل کاهش تبخیر خاک ظرفیت ، عملکرد مزرعه را افزایش می دهد .میزان محصول گندم دراین روش ۶-۲۳% افزایش نشان داده است. علاوه برآن سرشاخه های حاصل از هرس درختان ۱۰ ساله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم هیزم وحدود ۱۰۰ کیلوگرم برگ تازه جهت مصرف خوراک دام تولید می کنند.

  • بیماریها: بیماریهای اصلی درختان پالونیا  Sphaceloma ,Wistshes’broo , Damping-off,Anthracnoce,Paulowina Hara می باشد که با کنترل نهالستان وضدعفونی بذر از شیوع این بیاریها پیشگیری می شود.

  • خواص چوب: چوب پالونیا راست تار ،نرم ، روشن صاف است که بسیارسبک بوده وبراحتی درهوای آزاد خشک می شود .گونه های P.fargesii,P.elongata سبکترین چوب رادربین گونه های پالونیا تولید می کنند .ضریب همکشیدگی چوب ۲۷/۰-۳۷/۰ درصد بوده که کمتر از چوب سوزنی برگان وسایر پهن برگان است .مراحل خشک کردن چوب دردمای ۶۸ درجه سانتی گراد بمدت ۱۲ ساعت ، موجب کاهش ۲۴% درصد رطوبت شده وهیچگونه تغییر شکلی درچوب ظاهر نمی شود در صورتیکه درچنین شرایطی چوب صنوبر شکافدار وکج شده می شکند .دوام مبلمان ساخته شده با چوب پالونیا حتی در مناطق مرطوب بسیار مناسب است .چوب پالونیا در مقابل پوسیدگی مقاوم می باشد وخاصیت رزونانسی خوبی دارد.

  1. مصارف : درکشورچین از چوب ، برگ، پوست ومیوه وگل درختان پالونیا بطور گسترده استفاده می شود .بدلیل سبکی ودوام طولانی برای تیرهای افقی سقف ساختمانها ودرصنایع جهت تولید دروپنجره ، قفسه وکمد ، جعبه های میوه وجعبه های پستی، تخته چندلا، کاغذ و… درختان پالونیا مصرف می شوند.

بحث ونتیجه گیری:
با توجه به جداول وبررسی میزان رشد دوگونه پالونیا وصنوبر اهمیت موارد زیر روشن میگردد.          (نتایج تحقیقات انجام شده برروی خواص چوب پالونیا درایران درجداول وآمارهای پیوست مقاله آمده است )

  • حجم چوبدهی درهکتارپالونیا سالانه بین ۲۰مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب در خاکهای بسیارغنی می باشد(فاصله کاشت ۴×۵ ، ۵۰۰ درخت درهکتار  ۰۴/۰ تا ۱۵ مترمکعب افزایش حجم چوب درسال)

  • حجم چوبدهی درهکتار صنوبرسالانه بین ۱۵ مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب درخاکهای بسیار غنی می باشد (طبق نتایج تحقیقاتی بدست آمده از فاصله کاشت ۴×۴ که بهترین فاصله کاشت توصیه شده برای درختان صنوبربوده وتلفات کمتری دارد)

  • علاوه بررشد ارتفاع، افزایش اعجاب انگیز رشد قطری درختان پالونیا بویژه در چندسال اول موجب افزایش حجم آن در زمان کوتاهی می گردد.نسبت طول به قطر گونه P.elongata  ملاکی جهت مقایسه میزان رشد گونه های مختلف پالونیااست.

  • زمان بهره برداری درختان پالونیا درزراعت چوب طبق تحقیقات انجام شده ۵-۶ سالگی است

  • تاج پوشش درختان پالونیا از هم باز است ونور بخوبی از آن عبور می نماید وبراساس تحقیقات انجام شده انواع گیاهان زراعی براحتی در لابلای آن رشد میکنند.

  • فرم تاج پوشش درختان صنوبر مانع از رسدن نورکافی به گیاهان زراعی کاشته شده درزیر آنها درروش کشت تلفیقی میگردد.بنابراین برای کاشت گیاهان زراعی با درختان صنوبر باید حداقل فاصله ۳-۴ متر رعایت گرددکه این مسئله باعث بهدر رفتن زمین میگردد.

  • انواع گونه های پالونیا در شرایط زیستی بسیار متفاوتی سازگاری نشان دادهاند از نظر شرایط زیست محیطی (ارتفاع از سطح دریا، دما، میزان بارندگی،خاک) زیستگاه اصلی درختان پالونیا در کشور چین بین ۳۰-۴۰ درجه عرض جغرافیایی می باشد که مناطق وسیعی از کشورایران نیز در همین عرض جغرافیایی واقعند.

  • با توجه به آمارهای پیوست پالونیا مناسب تولید خمیر کاغذ بوده وطبق تحقیقات انجام شده با فرایند پخت  کرافت ،راندمان خمیر ۷۹% بدست آمده است..

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی، راه اندازی طرح پرورش کهور

Image result for ‫کاربرد کهور‬‎

کهور درختی است متعلق به قلمرو Plantae، شاخه Magnoliopsida، رده Magnoliphyta، راسته Fabales، خانواده Fabaceae، جنس Prosopis، نوع Prosopis cineraria (=کهور ایرانیiKherji، Sangri و Jantli، پنجابی Jand، سندی Kandi، کانادایی Banni، تامیلی Vanni، گجراتی Sami و Sumri، فارسی کهور و در گویش های جنوب ایران کهور/ کورkowr نامیده می شود. کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش قابل توجهی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت با تثبیت خاک، فراهم کردن علیق برای دام، تهیه چوب و هیزم، کاربرد درمانی وغیره جزء «درختان کریمه» به حساب می آید.) که بومی مناطق خشک غرب و جنوب آسیا، برای نمونه شبه جزیره عربستان، ایران، پاکستان و هند، است. این درخت اسامی و نام های مختلفی دارد. برای مثال، در عربی «غاف»، راجستانی

توصیف گیاه شناسی

درخت کهور جزء درختان متوسط القامت است که می تواند تا بیست متر نیز رشد کند. کهور درختی است خاردار که شاخه های نازک آن را خارهای مخروطی و برگ های سبز روشن پوشانده است. برگچه های این درخت سبز تیره با سایه روشن نازک هستند. کهور می تواند با رشد و نمو به سرعت بیشه ای از درختان بزرگ و کوچک را درست کند. کهور جزء درختان همیشه بهار محسوب می شود. برگ های درخت کهور شانه ای دو سویه هستند. روی هر برگ هفت تا چهارده برگ کوچک به اندازه چهار تا پانزده میلی متر و پهنای دو تا چهار میلی متر وجود دارد. برگ های جدید این درخت پیش از تابستان سبز می شوند. اندازه گلها کوچک (۶/۰ سانتی متر) و رنگ آنها زرد یا سفید خامه ای است که روی خوشه های سنبله مانند چسبیده اند. گل های کهور پس از درآمدن برگ های جدید از ماه مارس تا مِی(May) بیرون می آیند. پس از شکوفه زدن گل ها، به زودی غلاف های سیلندری شکل کهور که بین هشت تا نوزده سانتی متر طول و ۴/۰ تا ۷/۰ سانتی متر عرض دارند، شکل می گیرند و به سرعت ظرف مدت دو ماه کاملا بزرگ می شوند.

کهور درختی است که به نور زیاد احتیاج دارد. تاریکی مفرط گیاهچه های این درخت را از پا درمی آورد. ریشه درخت کهور دارای شبکه ای گسترده است که به خوبی تحول یافته است. این درخت به گونه ای تحول و سازگاری یافته که قادر است با ریشه هایش رطوبت را از اعماق زمین بالا بکشد. ریشه اصلی این درخت می تواند تا بیست متر و گاه بیشتر بطور عمودی در دل خاک نفوذ کند.

همانند اعضای دیگر خانواده Fabaceae، در ریشه درخت کهور نیز باکتری های هم زیست وجود دارد. ریش گرهک ها باعث می شوند تا کهور، نیتروژن موجود در خاک را ترکیب کند و بدین ترتیب حاصلخیزی خاک بهینه می شود.

رویشگاه

کهور درختی است که در مناطق خشک و بایر می روید؛ مناطقی که میانگین بارش سالانه آنها کمتر از ۵۰۰ میلی متر است. بارش باران در مناطق مهم پراکنش درخت کهور تغییر قابل توجهی را نشان می دهد که از ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر باران در سال در نوسان است. در نواحی ای که کهور به طور طبیعی در آنها انتشار یافته، حداکثر اختلاف درجه حرارت معرف اقلیم است. در آن مناطق فصل تابستان بسیار گرم و زمستان، از دسامبر تا ژانویه، سخت و خشک است. بیشینه دما در سایه از حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتی گراد متغیر است. در حالی که کمینیه دمای مطلق از ۹ تا ۱۶ درجه سانتی گراد در نوسان است. با وجود تعسر شرایط آب و هوایی در چنین مناطق اقلیمی، کهور در مقابل بدترین سمائم(=بادهای گرم) و خشک ترین فصول سال مقاومت می کند؛ یعنی زمانی که گیاهان دیگر مقهور شرایط متعسر اقلیمی می شوند، درخت کهور هم چنان به حیات خود ادامه می دهد.

 کهور درختی است که در دشت ها، زمین های پست و بلند و منطقه فرکند(ravine) رشد می کند. این درخت به ندرت در تپه ها می روید. کهور در مقابل خشکسالی مقاومت قابل توجهی از خود نشان می دهد

زیستگاه

زیستگاه کهور کشورهای افعانستان، پاکستان، هند، جنوب ایران و شبه جزیره عربستان است. در هند و در دشت های پنجاب، غرب راجستان و گجرات، کهور از درختان بومی به حساب می آید. در بوندلکاند (Bundelkhand) و اطراف دهلی و آگرا (Agra) درخت کهور به گونه گسترده ای فراگیر است. این درخت در بخش های خشک مرکز و جنوب هند، یعنی بخش هایی از ماهاراشتا(Maharashtra)، آندرا(Andhra)، پرادش(Pradesh)، کارناتاک(Karnataka)، جنوب گُداواری(Godavari)، هاریانا(Haryana)، غرب اوتار پرداش (Uttar Pradesh) و مناطق گرم تر فلات داکان(Deccan Plateau) وجود دارد. دامنه رشد این درخت تا نواحی جنوبی تر توتیکُرین(Tuticorin) نیز کشیده شده است. به طور کل، درخت کهور به همراه گونه Salvadora oleoides معرف اجتماع اقلیمی(climax) بیابان تار (Thar) در هند است. درخت کهور در چراگاه ها، زمین های مزروع، زمین های بایر و جنگل های حفاظت شده وجود دارد. درخت کهور در اجتماعات گونه هایی چون Tecomella undulata، Capparis decidua، Maytenus emarginata، Ziziphus و Salvadora نیز یافت می شود. تراکم درخت کهور از غرب به شرق قسمت راجستان غربی رو به افزایش است. دشت های آبرفتی(alluvial) قدیمی تر و جدیدتر، دو رویشگاهی هستند که کهور رویش در آنها را ترجیح می دهد. با این حال، این درخت در دشت های پست و بلند شنی نیز به خوبی رشد می کند.

 

به دلیل توانایی در استفاده از آب نشسته و جذب رطوبت باران های میان شاخ و برگ ها، درخت کهور می تواند در نواحی بسیار بایر(با بارش سالانه ۱۰۰ میلی متر) رشد کند. درخت کهور در ایران در غالب مناطق جنوب ایران وجود دارد. رویشگاه این درخت از استان سیستان و بلوچستان تا خوزستان امتداد یافته است. در این مناطق درخت کهور در کنار گونه های بومی دیگر از جمله کنار، گز، نخل وغیره رشد کرده و گاه در برخی قسمت ها جنگل های کوچکی از کهور نیز روییده شده است.

کاربردها

از درخت کهور استفاده های متعددی می شود. از چوب کهور در خانه سازی- بیشتر برای ساختن تیرشیب، تیرچه، در، پنجره، ناودان، تیرهای عمودی- وسایل کشاورزی، دسته ابزار، نردبان، یوغ گاری و صنعت لنج سازی استفاده می شود. از چوب و ریشه درخت کهور برای کارهای کوچک خراطی استفاده می شود. برای نمونه، در شهرستان ایرانشهر تعدادی کارگاه خراطی وجوددارد که از چوب کهور برای ساختن وسایل مختلف استفاده می شود. از ریشه درخت کهور به دلیل داشتن خطوط زرین برای ساختن چوب سیگار، چپق و وافور استفاده می شود. تولید جعبه و آوند(=جا، ظرف) بطری ها، صنعتی است که به چوب درخت کهور وابستگی تامی دارد.

درخت کهور علیق با ارزشی محسوب می شود. در خلال ماه های خشک، زمانی که علوفه سبز در مناطق خشک وجود ندارد، شاخ و برگ های کهور برای علیق دام ها بریده می شود. این درخت به اندازه ای مفید فایده ساکنان مناطق لم یزرع است که در میان آنها ضرب المثلی رایج است که می گوید «اگر در زمان خشکسالی کسی یک درخت کهور، بز و شتر داشته باشد، هیچ گاه مرگ به سراغ او نمی آید، چرا که این سه چیز با هم انسان را در سخت ترین شرایط حفظ می کنند!»

به طور متوسط از یک درخت کهور بالغ که تنها جوانه های اصلی راس آن بریده نشده، حدود ۶۰ کیلوگرم علوفه سبز به دست می آید. وقتی که به ترتیب دو سوم و یک سوم پایین تاج درخت بریده شود، به ترتیب ۳۰ و ۲۰ کیلوگرم علوفه سبز از درخت کهور حاصل می شود. برگ های درخت کهور ارزش غذایی بالایی دارد. بنابراین، در طول ماه هایی که علوفه سبز در مناطق کم باران عموما وجود ندارد، تغذیه از برگ های درخت کهور مفید فایده است.

درخت کهور از مهم ترین گونه ها برای تغذیه چهارپایان بیابان است و بخش عمده ای از نیاز غذایی آنها را تامین می کند. علیق سبز و یا خشک درخت کهور علوفه مغذی و خوردنی ای برای شتر، گاو، گوسفند و بز محسوب می شود که در گویش محلی هند loong خوانده می شود. غلاف های درخت کهور که به گویش محلی هند sangar و sangri گفته می شود، دارای گوشت(pulp) شیرینی است. انسان و تقریبا تمام دام ها می توانند غلاف خشک درخت کهور را که به گویش محلی هند kho-kha گفته می شود، بخورند. گاهی اوقات غلاف های سبز با جوشاندن و خشک کردن طعمشان بهتر شده و به حیوانات خورانده می شوند. حتی انسان پیش از تاریخ از دانه های درخت کهور برای غذای دوران خشکسالی استفاده کرده است. گزارش شده است که در طول خشکسالی سخت سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۳۹ در هند، از پوست درخت کهور که دارای مزه بسیار تلخی است به عنوان علیق استفاده شده است. میزان برداشت غلاف درخت کهور در نواحی خشک با تغییر ۷/۱۰ درصد تقریبا ۰۰۰/۱۴کیلوگرم/ کیلومتر است. براساس گزارش ها ارزش گرمایشی چوب درخت کهور بالاست. همین امر موجب شده، چوب این درخت جزء هیزم های خوب محسوب شود.

استفاده های درمانی

در برخی مناطق از درخت کهور استفاده های درمانی می شود. گل های کهور در هاون کوبیده می شود و با شکر مخلوط گردیده و به عنوان ماده ضد سقط برای زنان حامله تجویز می شود. از دود برگ های درخت کهور برای رفع چشم درد استفاده می شود. در پنجاب هند از غلاف کهور به عنوان داروی قابض استفاده می شود. از پوست درخت کهور به عنوان داروی درمان رماتیسم، سرفه، سرماخوردگی، آسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود. حتی از درخت کهور برای علاج مارگزیدگی نیز استفاده می شود.

تقدس درخت کهور

از ویژگی های جالب و بارز درخت کهور تقدس این درخت در رویشگاه های عمده آن است. این درخت نزد ساکنان بومی رویشگاه های عمده آن از قداست ویژه ای برخوردار است، به گونه ای که در غالب امکان مقدس این درخت رویانده شده و مورد تقدیس و احترام واقع می گردد. برای نمونه، درخت کهور از درختان سپنتا(=مقدس) در استان تامیل نادو(Tamil Nadu) هند محسوب می شود. درخت کهور در جنوب ایران نیز مقدس و سپنتاست. در غالب قبرستان ها، قدمگاه ها و امکان مقدس، درختان کهور متعددی وجود دارد که جلوه خاص و مقدسی به آن امکان داده است. وجود درخت کهور در این امکان معرف وجود پیوندی اعتقادی-اساطیری در باور مردمان بومی است. بناکردن یک مکان مقدس در جایی که درختان سرسبزی چون کهور وجود دارد، نمودی از تقدس و اعجازگری گیاه و نبات نزد انسان نخستین و باور کهن او به ادامه حیات پس از مرگ به هیات باشنده ای(=موجود) نباتی است.  باوری که تا امروز نیز ادامه دارد و از قِبَل آن انسان امروز نیز به شاخه های درخت کهور دخیل می بندد، سرسبزی آن را ادامه حیات متوفی و روانی روح او می داند، برگ و اجزای آن درخت را درمانگر و استعانت به آن را چاره ساز و حلال گره ها و مشکلات روحی-جسمانی می انگارد.

ریشه شناسی نام کهور

گستردگی نام کهور در جنوب ایران نشان می دهد که این نام متعلق به زبان اولیه بومیان جنوب نجد ایرانkarg; xa-، کُنار و جگjag متعلق به زبان(های) بومی ساکنان اولیه نجد ایران است که به رغم درآمیزش با مهاجران آریایی، این نام های بومی همچنان در گویش های جنوب ایران برجا مانده است. است. وجود جانام های متعدد در جنوب ایران که با نام این درخت ساخته شده، برای نمونه، کهورستان، کهور آباد، کهورتک، توکهور، کهوردان، کورستان، کهورک و غیره، معرف بومی بودن این درخت در جنوب ایران است. هرچند در متون ایرانی باستان و میانه نامی از این درخت به شکل «کهور» برده نشده، اما بررسی صرف اشتقاقی این نام و مقایسه آن با نام های گیاهان دیگر نشان می دهد که نام کهور، به همراه نام های خاص دیگری چون کرگ/خرگ

کهور درخت منظره ای

در برخی شهرهای جهان، از درخت کهور در چیدمان مناظر شهری استفاده شده ‌است و در بسیاری از بلوارها و ساختمان‌های مرکزی و اصلی شهر درخت کهور کاشته شده است. این درخت از طرف انجمن مناظر مزیلاوالی آمریکا، به عنوان درخت منظره‌ای شهری انتخاب و معرفی شده ‌است. پوشش سبز دانشگاه آریزونای آمریکا از گونه‌های این درخت تشکیل یافته و ساختمان‌های این دانشگاه را آراسته کرده است. شهرداری شارجه نیز درخت غاف(=کهور) را یکی از درختان منظره ای شهر معرفی کرده و نوع آبیاری و ویژگی طبیعی آن را در وبگاه رسمی شهرداری مختصرا شرح داده است.

 

نتیجه

درخت کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش حائز اهمیتی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت کاربردها و کارکردهای متعدد و مختلفی دارد که از آن جمله می توان به تثبیت کردن خاک، استفاده به عنوان علیق، هیمه، ماده درمانی و غیره اشاره کرد. درخت کهور به دلیل استواری، همیشه بهار بودن، زیبایی ظاهری و داشتن سایه فراخ و فراگیر از درختان منظره ای مناسب محسوب می شود. بایسته است شهرداری بندرعباس به جای کشت درختان ناسازگار با شرایط اقلیمی منطقه، درخت کهور ایرانی را به عنوان «درخت منظره ای» شهر معرفی کند و در رویاندن و استفاده از آن اهتمام درخور و شایسته ای به عمل آورد.

«سرکشیدن درختانی چون کهور از تک خاک به فراز آسمان، معرف پیوند مادی و معنوی زمین و آسمان و نمود فرهنگ و هویت بومی این منطقه است؛ هویتی که برآمده از بوم-باشنده هایی چون درخت «کهور» است.»

در امارات متحده عربی از برگ های درخت کهور به عنوان سالاد استفاده می شود. برگ های خردشده کهور با ماهی و برنج مخلوط می شود و به عنوان غذایی خوشمزه خورده می شود.