RSS 

کهور

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی، راه اندازی طرح پرورش کهور

Image result for ‫کاربرد کهور‬‎

کهور درختی است متعلق به قلمرو Plantae، شاخه Magnoliopsida، رده Magnoliphyta، راسته Fabales، خانواده Fabaceae، جنس Prosopis، نوع Prosopis cineraria (=کهور ایرانیiKherji، Sangri و Jantli، پنجابی Jand، سندی Kandi، کانادایی Banni، تامیلی Vanni، گجراتی Sami و Sumri، فارسی کهور و در گویش های جنوب ایران کهور/ کورkowr نامیده می شود. کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش قابل توجهی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت با تثبیت خاک، فراهم کردن علیق برای دام، تهیه چوب و هیزم، کاربرد درمانی وغیره جزء «درختان کریمه» به حساب می آید.) که بومی مناطق خشک غرب و جنوب آسیا، برای نمونه شبه جزیره عربستان، ایران، پاکستان و هند، است. این درخت اسامی و نام های مختلفی دارد. برای مثال، در عربی «غاف»، راجستانی

توصیف گیاه شناسی

درخت کهور جزء درختان متوسط القامت است که می تواند تا بیست متر نیز رشد کند. کهور درختی است خاردار که شاخه های نازک آن را خارهای مخروطی و برگ های سبز روشن پوشانده است. برگچه های این درخت سبز تیره با سایه روشن نازک هستند. کهور می تواند با رشد و نمو به سرعت بیشه ای از درختان بزرگ و کوچک را درست کند. کهور جزء درختان همیشه بهار محسوب می شود. برگ های درخت کهور شانه ای دو سویه هستند. روی هر برگ هفت تا چهارده برگ کوچک به اندازه چهار تا پانزده میلی متر و پهنای دو تا چهار میلی متر وجود دارد. برگ های جدید این درخت پیش از تابستان سبز می شوند. اندازه گلها کوچک (۶/۰ سانتی متر) و رنگ آنها زرد یا سفید خامه ای است که روی خوشه های سنبله مانند چسبیده اند. گل های کهور پس از درآمدن برگ های جدید از ماه مارس تا مِی(May) بیرون می آیند. پس از شکوفه زدن گل ها، به زودی غلاف های سیلندری شکل کهور که بین هشت تا نوزده سانتی متر طول و ۴/۰ تا ۷/۰ سانتی متر عرض دارند، شکل می گیرند و به سرعت ظرف مدت دو ماه کاملا بزرگ می شوند.

کهور درختی است که به نور زیاد احتیاج دارد. تاریکی مفرط گیاهچه های این درخت را از پا درمی آورد. ریشه درخت کهور دارای شبکه ای گسترده است که به خوبی تحول یافته است. این درخت به گونه ای تحول و سازگاری یافته که قادر است با ریشه هایش رطوبت را از اعماق زمین بالا بکشد. ریشه اصلی این درخت می تواند تا بیست متر و گاه بیشتر بطور عمودی در دل خاک نفوذ کند.

همانند اعضای دیگر خانواده Fabaceae، در ریشه درخت کهور نیز باکتری های هم زیست وجود دارد. ریش گرهک ها باعث می شوند تا کهور، نیتروژن موجود در خاک را ترکیب کند و بدین ترتیب حاصلخیزی خاک بهینه می شود.

رویشگاه

کهور درختی است که در مناطق خشک و بایر می روید؛ مناطقی که میانگین بارش سالانه آنها کمتر از ۵۰۰ میلی متر است. بارش باران در مناطق مهم پراکنش درخت کهور تغییر قابل توجهی را نشان می دهد که از ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر باران در سال در نوسان است. در نواحی ای که کهور به طور طبیعی در آنها انتشار یافته، حداکثر اختلاف درجه حرارت معرف اقلیم است. در آن مناطق فصل تابستان بسیار گرم و زمستان، از دسامبر تا ژانویه، سخت و خشک است. بیشینه دما در سایه از حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتی گراد متغیر است. در حالی که کمینیه دمای مطلق از ۹ تا ۱۶ درجه سانتی گراد در نوسان است. با وجود تعسر شرایط آب و هوایی در چنین مناطق اقلیمی، کهور در مقابل بدترین سمائم(=بادهای گرم) و خشک ترین فصول سال مقاومت می کند؛ یعنی زمانی که گیاهان دیگر مقهور شرایط متعسر اقلیمی می شوند، درخت کهور هم چنان به حیات خود ادامه می دهد.

 کهور درختی است که در دشت ها، زمین های پست و بلند و منطقه فرکند(ravine) رشد می کند. این درخت به ندرت در تپه ها می روید. کهور در مقابل خشکسالی مقاومت قابل توجهی از خود نشان می دهد

زیستگاه

زیستگاه کهور کشورهای افعانستان، پاکستان، هند، جنوب ایران و شبه جزیره عربستان است. در هند و در دشت های پنجاب، غرب راجستان و گجرات، کهور از درختان بومی به حساب می آید. در بوندلکاند (Bundelkhand) و اطراف دهلی و آگرا (Agra) درخت کهور به گونه گسترده ای فراگیر است. این درخت در بخش های خشک مرکز و جنوب هند، یعنی بخش هایی از ماهاراشتا(Maharashtra)، آندرا(Andhra)، پرادش(Pradesh)، کارناتاک(Karnataka)، جنوب گُداواری(Godavari)، هاریانا(Haryana)، غرب اوتار پرداش (Uttar Pradesh) و مناطق گرم تر فلات داکان(Deccan Plateau) وجود دارد. دامنه رشد این درخت تا نواحی جنوبی تر توتیکُرین(Tuticorin) نیز کشیده شده است. به طور کل، درخت کهور به همراه گونه Salvadora oleoides معرف اجتماع اقلیمی(climax) بیابان تار (Thar) در هند است. درخت کهور در چراگاه ها، زمین های مزروع، زمین های بایر و جنگل های حفاظت شده وجود دارد. درخت کهور در اجتماعات گونه هایی چون Tecomella undulata، Capparis decidua، Maytenus emarginata، Ziziphus و Salvadora نیز یافت می شود. تراکم درخت کهور از غرب به شرق قسمت راجستان غربی رو به افزایش است. دشت های آبرفتی(alluvial) قدیمی تر و جدیدتر، دو رویشگاهی هستند که کهور رویش در آنها را ترجیح می دهد. با این حال، این درخت در دشت های پست و بلند شنی نیز به خوبی رشد می کند.

 

به دلیل توانایی در استفاده از آب نشسته و جذب رطوبت باران های میان شاخ و برگ ها، درخت کهور می تواند در نواحی بسیار بایر(با بارش سالانه ۱۰۰ میلی متر) رشد کند. درخت کهور در ایران در غالب مناطق جنوب ایران وجود دارد. رویشگاه این درخت از استان سیستان و بلوچستان تا خوزستان امتداد یافته است. در این مناطق درخت کهور در کنار گونه های بومی دیگر از جمله کنار، گز، نخل وغیره رشد کرده و گاه در برخی قسمت ها جنگل های کوچکی از کهور نیز روییده شده است.

کاربردها

از درخت کهور استفاده های متعددی می شود. از چوب کهور در خانه سازی- بیشتر برای ساختن تیرشیب، تیرچه، در، پنجره، ناودان، تیرهای عمودی- وسایل کشاورزی، دسته ابزار، نردبان، یوغ گاری و صنعت لنج سازی استفاده می شود. از چوب و ریشه درخت کهور برای کارهای کوچک خراطی استفاده می شود. برای نمونه، در شهرستان ایرانشهر تعدادی کارگاه خراطی وجوددارد که از چوب کهور برای ساختن وسایل مختلف استفاده می شود. از ریشه درخت کهور به دلیل داشتن خطوط زرین برای ساختن چوب سیگار، چپق و وافور استفاده می شود. تولید جعبه و آوند(=جا، ظرف) بطری ها، صنعتی است که به چوب درخت کهور وابستگی تامی دارد.

درخت کهور علیق با ارزشی محسوب می شود. در خلال ماه های خشک، زمانی که علوفه سبز در مناطق خشک وجود ندارد، شاخ و برگ های کهور برای علیق دام ها بریده می شود. این درخت به اندازه ای مفید فایده ساکنان مناطق لم یزرع است که در میان آنها ضرب المثلی رایج است که می گوید «اگر در زمان خشکسالی کسی یک درخت کهور، بز و شتر داشته باشد، هیچ گاه مرگ به سراغ او نمی آید، چرا که این سه چیز با هم انسان را در سخت ترین شرایط حفظ می کنند!»

به طور متوسط از یک درخت کهور بالغ که تنها جوانه های اصلی راس آن بریده نشده، حدود ۶۰ کیلوگرم علوفه سبز به دست می آید. وقتی که به ترتیب دو سوم و یک سوم پایین تاج درخت بریده شود، به ترتیب ۳۰ و ۲۰ کیلوگرم علوفه سبز از درخت کهور حاصل می شود. برگ های درخت کهور ارزش غذایی بالایی دارد. بنابراین، در طول ماه هایی که علوفه سبز در مناطق کم باران عموما وجود ندارد، تغذیه از برگ های درخت کهور مفید فایده است.

درخت کهور از مهم ترین گونه ها برای تغذیه چهارپایان بیابان است و بخش عمده ای از نیاز غذایی آنها را تامین می کند. علیق سبز و یا خشک درخت کهور علوفه مغذی و خوردنی ای برای شتر، گاو، گوسفند و بز محسوب می شود که در گویش محلی هند loong خوانده می شود. غلاف های درخت کهور که به گویش محلی هند sangar و sangri گفته می شود، دارای گوشت(pulp) شیرینی است. انسان و تقریبا تمام دام ها می توانند غلاف خشک درخت کهور را که به گویش محلی هند kho-kha گفته می شود، بخورند. گاهی اوقات غلاف های سبز با جوشاندن و خشک کردن طعمشان بهتر شده و به حیوانات خورانده می شوند. حتی انسان پیش از تاریخ از دانه های درخت کهور برای غذای دوران خشکسالی استفاده کرده است. گزارش شده است که در طول خشکسالی سخت سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۳۹ در هند، از پوست درخت کهور که دارای مزه بسیار تلخی است به عنوان علیق استفاده شده است. میزان برداشت غلاف درخت کهور در نواحی خشک با تغییر ۷/۱۰ درصد تقریبا ۰۰۰/۱۴کیلوگرم/ کیلومتر است. براساس گزارش ها ارزش گرمایشی چوب درخت کهور بالاست. همین امر موجب شده، چوب این درخت جزء هیزم های خوب محسوب شود.

استفاده های درمانی

در برخی مناطق از درخت کهور استفاده های درمانی می شود. گل های کهور در هاون کوبیده می شود و با شکر مخلوط گردیده و به عنوان ماده ضد سقط برای زنان حامله تجویز می شود. از دود برگ های درخت کهور برای رفع چشم درد استفاده می شود. در پنجاب هند از غلاف کهور به عنوان داروی قابض استفاده می شود. از پوست درخت کهور به عنوان داروی درمان رماتیسم، سرفه، سرماخوردگی، آسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود. حتی از درخت کهور برای علاج مارگزیدگی نیز استفاده می شود.

تقدس درخت کهور

از ویژگی های جالب و بارز درخت کهور تقدس این درخت در رویشگاه های عمده آن است. این درخت نزد ساکنان بومی رویشگاه های عمده آن از قداست ویژه ای برخوردار است، به گونه ای که در غالب امکان مقدس این درخت رویانده شده و مورد تقدیس و احترام واقع می گردد. برای نمونه، درخت کهور از درختان سپنتا(=مقدس) در استان تامیل نادو(Tamil Nadu) هند محسوب می شود. درخت کهور در جنوب ایران نیز مقدس و سپنتاست. در غالب قبرستان ها، قدمگاه ها و امکان مقدس، درختان کهور متعددی وجود دارد که جلوه خاص و مقدسی به آن امکان داده است. وجود درخت کهور در این امکان معرف وجود پیوندی اعتقادی-اساطیری در باور مردمان بومی است. بناکردن یک مکان مقدس در جایی که درختان سرسبزی چون کهور وجود دارد، نمودی از تقدس و اعجازگری گیاه و نبات نزد انسان نخستین و باور کهن او به ادامه حیات پس از مرگ به هیات باشنده ای(=موجود) نباتی است.  باوری که تا امروز نیز ادامه دارد و از قِبَل آن انسان امروز نیز به شاخه های درخت کهور دخیل می بندد، سرسبزی آن را ادامه حیات متوفی و روانی روح او می داند، برگ و اجزای آن درخت را درمانگر و استعانت به آن را چاره ساز و حلال گره ها و مشکلات روحی-جسمانی می انگارد.

ریشه شناسی نام کهور

گستردگی نام کهور در جنوب ایران نشان می دهد که این نام متعلق به زبان اولیه بومیان جنوب نجد ایرانkarg; xa-، کُنار و جگjag متعلق به زبان(های) بومی ساکنان اولیه نجد ایران است که به رغم درآمیزش با مهاجران آریایی، این نام های بومی همچنان در گویش های جنوب ایران برجا مانده است. است. وجود جانام های متعدد در جنوب ایران که با نام این درخت ساخته شده، برای نمونه، کهورستان، کهور آباد، کهورتک، توکهور، کهوردان، کورستان، کهورک و غیره، معرف بومی بودن این درخت در جنوب ایران است. هرچند در متون ایرانی باستان و میانه نامی از این درخت به شکل «کهور» برده نشده، اما بررسی صرف اشتقاقی این نام و مقایسه آن با نام های گیاهان دیگر نشان می دهد که نام کهور، به همراه نام های خاص دیگری چون کرگ/خرگ

کهور درخت منظره ای

در برخی شهرهای جهان، از درخت کهور در چیدمان مناظر شهری استفاده شده ‌است و در بسیاری از بلوارها و ساختمان‌های مرکزی و اصلی شهر درخت کهور کاشته شده است. این درخت از طرف انجمن مناظر مزیلاوالی آمریکا، به عنوان درخت منظره‌ای شهری انتخاب و معرفی شده ‌است. پوشش سبز دانشگاه آریزونای آمریکا از گونه‌های این درخت تشکیل یافته و ساختمان‌های این دانشگاه را آراسته کرده است. شهرداری شارجه نیز درخت غاف(=کهور) را یکی از درختان منظره ای شهر معرفی کرده و نوع آبیاری و ویژگی طبیعی آن را در وبگاه رسمی شهرداری مختصرا شرح داده است.

 

نتیجه

درخت کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش حائز اهمیتی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت کاربردها و کارکردهای متعدد و مختلفی دارد که از آن جمله می توان به تثبیت کردن خاک، استفاده به عنوان علیق، هیمه، ماده درمانی و غیره اشاره کرد. درخت کهور به دلیل استواری، همیشه بهار بودن، زیبایی ظاهری و داشتن سایه فراخ و فراگیر از درختان منظره ای مناسب محسوب می شود. بایسته است شهرداری بندرعباس به جای کشت درختان ناسازگار با شرایط اقلیمی منطقه، درخت کهور ایرانی را به عنوان «درخت منظره ای» شهر معرفی کند و در رویاندن و استفاده از آن اهتمام درخور و شایسته ای به عمل آورد.

«سرکشیدن درختانی چون کهور از تک خاک به فراز آسمان، معرف پیوند مادی و معنوی زمین و آسمان و نمود فرهنگ و هویت بومی این منطقه است؛ هویتی که برآمده از بوم-باشنده هایی چون درخت «کهور» است.»

در امارات متحده عربی از برگ های درخت کهور به عنوان سالاد استفاده می شود. برگ های خردشده کهور با ماهی و برنج مخلوط می شود و به عنوان غذایی خوشمزه خورده می شود.

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کهور

prosopis-glandulosa-fruitscloseup

کهور درختی است متعلق به قلمرو Plantae، شاخه Magnoliopsida، رده Magnoliphyta، راسته Fabales، خانواده Fabaceae، جنس Prosopis، نوع Prosopis cineraria (=کهور ایرانیiKherji، Sangri و Jantli، پنجابی Jand، سندی Kandi، کانادایی Banni، تامیلی Vanni، گجراتی Sami و Sumri، فارسی کهور و در گویش های جنوب ایران کهور/ کورkowr نامیده می شود. کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش قابل توجهی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت با تثبیت خاک، فراهم کردن علیق برای دام، تهیه چوب و هیزم، کاربرد درمانی وغیره جزء «درختان کریمه» به حساب می آید.) که بومی مناطق خشک غرب و جنوب آسیا، برای نمونه شبه جزیره عربستان، ایران، پاکستان و هند، است. این درخت اسامی و نام های مختلفی دارد. برای مثال، در عربی «غاف»، راجستانی

 

کَهور کَور (سرده Prosopis) نام چند گونه از درختان صحرایی که تقریباً در سراسر دشت‌ها و جویبارها، و پایهٔ کوه‌های مناطق خشک جهان دیده می‌شود. گاه تعداد محدودی در قلهٔ کوه‌ها نیز یافت می‌شود.

درخت کهور در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایران، هند، استرالیا، آمریکای لاتین، آفریقای جنوبی و در صحرای سوزان امارات متحده عربی می‌روید و توانایی تحمل سخت شرایط آب و هوایی را داشته و در شرایط دشوار کم‌آبی، با درصد شوری زمین در حد آب دریا نیز رشد می‌یابد و با کمترین توجه، بیشترین سایه را در شرایط اقلیمی گرمسیری فراهم می‌آورد. شاخه‌های کج ومعوج و عدم ریزش انبوه برگ آن در زمستان در سرزمین‌های گرمسیری، آن را درخت انتخابی شهری این اقلیم‌ها معرفی نموده‌است

درختی است کهن‌سال به ارتفاع قریب به ۱۰ متر و گاه ارتفاعش تا بیست متر نیز رسیده‌است. در بعضی از مناطق صحرایی، شاید بیش از هزار سال عمر کند

شاخه‌های این درخت سفید کمی مایل به خاکستری است.

درخت کهور جزء درختان متوسط القامت است که می تواند تا بیست متر نیز رشد کند. کهور درختی است خاردار که شاخه های نازک آن را خارهای مخروطی و برگ های سبز روشن پوشانده است. برگچه های این درخت سبز تیره با سایه روشن نازک هستند. کهور می تواند با رشد و نمو به سرعت بیشه ای از درختان بزرگ و کوچک را درست کند. کهور جزء درختان همیشه بهار محسوب می شود. برگ های درخت کهور شانه ای دو سویه هستند. روی هر برگ هفت تا چهارده برگ کوچک به اندازه چهار تا پانزده میلی متر و پهنای دو تا چهار میلی متر وجود دارد. برگ های جدید این درخت پیش از تابستان سبز می شوند. اندازه گلها کوچک (۶/۰ سانتی متر) و رنگ آنها زرد یا سفید خامه ای است که روی خوشه های سنبله مانند چسبیده اند. گل های کهور پس از درآمدن برگ های جدید از ماه مارس تا مِی(May) بیرون می آیند. پس از شکوفه زدن گل ها، به زودی غلاف های سیلندری شکل کهور که بین هشت تا نوزده سانتی متر طول و ۴/۰ تا ۷/۰ سانتی متر عرض دارند، شکل می گیرند و به سرعت ظرف مدت دو ماه کاملا بزرگ می شوند.

کهور درختی است که به نور زیاد احتیاج دارد. تاریکی مفرط گیاهچه های این درخت را از پا درمی آورد. ریشه درخت کهور دارای شبکه ای گسترده است که به خوبی تحول یافته است. این درخت به گونه ای تحول و سازگاری یافته که قادر است با ریشه هایش رطوبت را از اعماق زمین بالا بکشد. ریشه اصلی این درخت می تواند تا بیست متر و گاه بیشتر بطور عمودی در دل خاک نفوذ کند.

همانند اعضای دیگر خانواده Fabaceae، در ریشه درخت کهور نیز باکتری های هم زیست وجود دارد. ریش گرهک ها باعث می شوند تا کهور، نیتروژن موجود در خاک را ترکیب کند و بدین ترتیب حاصلخیزی خاک بهینه می شود.

کهور درختی است که در مناطق خشک و بایر می روید؛ مناطقی که میانگین بارش سالانه آنها کمتر از ۵۰۰ میلی متر است. بارش باران در مناطق مهم پراکنش درخت کهور تغییر قابل توجهی را نشان می دهد که از ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر باران در سال در نوسان است. در نواحی ای که کهور به طور طبیعی در آنها انتشار یافته، حداکثر اختلاف درجه حرارت معرف اقلیم است. در آن مناطق فصل تابستان بسیار گرم و زمستان، از دسامبر تا ژانویه، سخت و خشک است. بیشینه دما در سایه از حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتی گراد متغیر است. در حالی که کمینیه دمای مطلق از ۹ تا ۱۶ درجه سانتی گراد در نوسان است. با وجود تعسر شرایط آب و هوایی در چنین مناطق اقلیمی، کهور در مقابل بدترین سمائم(=بادهای گرم) و خشک ترین فصول سال مقاومت می کند؛ یعنی زمانی که گیاهان دیگر مقهور شرایط متعسر اقلیمی می شوند، درخت کهور هم چنان به حیات خود ادامه می دهد.
 کهور درختی است که در دشت ها، زمین های پست و بلند و منطقه فرکند(ravine) رشد می کند. این درخت به ندرت در تپه ها می روید. کهور در مقابل خشکسالی مقاومت قابل توجهی از خود نشان می دهد

زیستگاه کهور کشورهای افعانستان، پاکستان، هند، جنوب ایران و شبه جزیره عربستان است. در هند و در دشت های پنجاب، غرب راجستان و گجرات، کهور از درختان بومی به حساب می آید. در بوندلکاند (Bundelkhand) و اطراف دهلی و آگرا (Agra) درخت کهور به گونه گسترده ای فراگیر است. این درخت در بخش های خشک مرکز و جنوب هند، یعنی بخش هایی از ماهاراشتا(Maharashtra)، آندرا(Andhra)، پرادش(Pradesh)، کارناتاک(Karnataka)، جنوب گُداواری(Godavari)، هاریانا(Haryana)، غرب اوتار پرداش (Uttar Pradesh) و مناطق گرم تر فلات داکان(Deccan Plateau) وجود دارد. دامنه رشد این درخت تا نواحی جنوبی تر توتیکُرین(Tuticorin) نیز کشیده شده است. به طور کل، درخت کهور به همراه گونه Salvadora oleoides معرف اجتماع اقلیمی(climax) بیابان تار (Thar) در هند است. درخت کهور در چراگاه ها، زمین های مزروع، زمین های بایر و جنگل های حفاظت شده وجود دارد. درخت کهور در اجتماعات گونه هایی چون Tecomella undulata، Capparis decidua، Maytenus emarginata، Ziziphus و Salvadora نیز یافت می شود. تراکم درخت کهور از غرب به شرق قسمت راجستان غربی رو به افزایش است. دشت های آبرفتی(alluvial) قدیمی تر و جدیدتر، دو رویشگاهی هستند که کهور رویش در آنها را ترجیح می دهد. با این حال، این درخت در دشت های پست و بلند شنی نیز به خوبی رشد می کند.

به دلیل توانایی در استفاده از آب نشسته و جذب رطوبت باران های میان شاخ و برگ ها، درخت کهور می تواند در نواحی بسیار بایر(با بارش سالانه ۱۰۰ میلی متر) رشد کند. درخت کهور در ایران در غالب مناطق جنوب ایران وجود دارد. رویشگاه این درخت از استان سیستان و بلوچستان تا خوزستان امتداد یافته است. در این مناطق درخت کهور در کنار گونه های بومی دیگر از جمله کنار، گز، نخل وغیره رشد کرده و گاه در برخی قسمت ها جنگل های کوچکی از کهور نیز روییده شده است.

کاربردها

از درخت کهور استفاده های متعددی می شود. از چوب کهور در خانه سازی- بیشتر برای ساختن تیرشیب، تیرچه، در، پنجره، ناودان، تیرهای عمودی- وسایل کشاورزی، دسته ابزار، نردبان، یوغ گاری و صنعت لنج سازی استفاده می شود. از چوب و ریشه درخت کهور برای کارهای کوچک خراطی استفاده می شود. برای نمونه، در شهرستان ایرانشهر تعدادی کارگاه خراطی وجوددارد که از چوب کهور برای ساختن وسایل مختلف استفاده می شود. از ریشه درخت کهور به دلیل داشتن خطوط زرین برای ساختن چوب سیگار، چپق و وافور استفاده می شود. تولید جعبه و آوند(=جا، ظرف) بطری ها، صنعتی است که به چوب درخت کهور وابستگی تامی دارد.

درخت کهور علیق با ارزشی محسوب می شود. در خلال ماه های خشک، زمانی که علوفه سبز در مناطق خشک وجود ندارد، شاخ و برگ های کهور برای علیق دام ها بریده می شود. این درخت به اندازه ای مفید فایده ساکنان مناطق لم یزرع است که در میان آنها ضرب المثلی رایج است که می گوید «اگر در زمان خشکسالی کسی یک درخت کهور، بز و شتر داشته باشد، هیچ گاه مرگ به سراغ او نمی آید، چرا که این سه چیز با هم انسان را در سخت ترین شرایط حفظ می کنند!»

به طور متوسط از یک درخت کهور بالغ که تنها جوانه های اصلی راس آن بریده نشده، حدود ۶۰ کیلوگرم علوفه سبز به دست می آید. وقتی که به ترتیب دو سوم و یک سوم پایین تاج درخت بریده شود، به ترتیب ۳۰ و ۲۰ کیلوگرم علوفه سبز از درخت کهور حاصل می شود. برگ های درخت کهور ارزش غذایی بالایی دارد. بنابراین، در طول ماه هایی که علوفه سبز در مناطق کم باران عموما وجود ندارد، تغذیه از برگ های درخت کهور مفید فایده است.

درخت کهور از مهم ترین گونه ها برای تغذیه چهارپایان بیابان است و بخش عمده ای از نیاز غذایی آنها را تامین می کند. علیق سبز و یا خشک درخت کهور علوفه مغذی و خوردنی ای برای شتر، گاو، گوسفند و بز محسوب می شود که در گویش محلی هند loong خوانده می شود. غلاف های درخت کهور که به گویش محلی هند sangar و sangri گفته می شود، دارای گوشت(pulp) شیرینی است. انسان و تقریبا تمام دام ها می توانند غلاف خشک درخت کهور را که به گویش محلی هند kho-kha گفته می شود، بخورند. گاهی اوقات غلاف های سبز با جوشاندن و خشک کردن طعمشان بهتر شده و به حیوانات خورانده می شوند. حتی انسان پیش از تاریخ از دانه های درخت کهور برای غذای دوران خشکسالی استفاده کرده است. گزارش شده است که در طول خشکسالی سخت سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۳۹ در هند، از پوست درخت کهور که دارای مزه بسیار تلخی است به عنوان علیق استفاده شده است. میزان برداشت غلاف درخت کهور در نواحی خشک با تغییر ۷/۱۰ درصد تقریبا ۰۰۰/۱۴کیلوگرم/ کیلومتر است. براساس گزارش ها ارزش گرمایشی چوب درخت کهور بالاست. همین امر موجب شده، چوب این درخت جزء هیزم های خوب محسوب شود.

گیاه Prosopis cineraria ( درخت کهور )، گونه ای از درختان صحرایی و همیشه سبز بوده که بومی جنوب شرقی آسیا از جمله ایران، هند، پاکستان ، عربستان و یمن است.
زیستگاه طبیعی این گیاه سراسر دشت ها، بیابان ها ، کوهپایه ها و گاها قله کوهها در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری میباشد.
تمام قسمتهای درخت کهور ، مفید و قابل استفاده میباشد از این رو پادشاه صحرا نیز نامیده میشود.
پراکندگی این درخت در کشور ما شامل : بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و حواشی کویر لوت است.
درخت کهور برای مقابله با بیابان زدایی بسیار مفید است و درخت ملی امارات متحده عربی میباشد.
امروزه متاسفانه این درخت در لیست گیاهان در معرض نابودی میباشد.
درخت کهورنقشی حیاتی در حفظ اکوسیستم های مناطق خشک و نیمه خشک دارد .
این درخت دارای سایزی کوچک و یا متوسط میباشد و معمولا ارتفاع آن بین ۳ تا ۹ متر است ( گاها این درخت تا ۲۰ متر نیز رشد کرده است.)

ترکیب شیمیایی: یک فلاون گلوکوزید به نام پاتولیترین در آن وجود دارد

نامهای دیگر گیاه کهور در طب سنتی: جند– غاف – جند.

 خواص درخت کهور

سرعت رشد این گیاه متوسط میباشد .
عمر این گیاه بسیار طولانی است .( معمولا بالای ۴۰۰ سال عمر میکند.)
تاج درخت ، پوششی و گرد است و بیشترین سایه را در شرایط اقلیمی گرمسیری ایجاد میکند.
ریشه این گیاه بسیار بلند است و تا عمق زیاد در خاک نفوذ میکند.
شاخه های این درخت زیبا میباشند و در زمستان دارای برگهای فراوان میباشد .
از چوب درخت کهور گاهی برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده می شده‌است.
پوست درخت متمایل به خاکستری است .
این درخت دارای خار میباشد ، خارهای گیاه بین ۳ تا ۷ میلی متر است .( خارهای این درخت گاهی صاف و گاهی خمیده است)
کهور ، درختی گلدار میباشد و فصل گلدهی آن از اسفند تا خرداد است .
گل آذین شبه سنبله بوده و طولی بین ۷ تا ۱۶ سانتیمتر دارد .
گلهای این گیاه کوچک و زرد رنگ میباشد .
دانه ها در غلاف میباشند .
میوه این گیاه شبیه لوبیا چیتی اما باریکتر است ودرفصل تابستان میرسد .
برگ و میوه کهور ایرانی در مقایسه با یونجه از ارزش غذایی مطلوبی برخوردار است و برای تغذیه شتر، گاو، گوسفند، بز و وحوش علف خوار و سرشاخه خوار بسیار خوشخوراک است.

 

شرایط محیط رشد درخت کهور به شرح زیر است :

خاک: این گیاه در اکثر خاکها رشد میکند ولی خاکهای آبرفتی مخلوط ماسه و خاک رس بهترین نوع خاک برای رشد این گیاه هستند.
این گیاه در برابر خاک شور ( تا حد آب دریا ) مقاوم است ولی اگر شوری آب بیش از حد شود ازبین خواهد رفت.
بهتر است خاک عمیق باشد و ph آن بین ۷ تا ۸ باشد.
نور:آفتابی
آبیاری: کم
( این گیاه در برابر بی آبی و خشکی بسیارمقاوم است .)
دما: دمای بین ۹ تا ۳۶ درجه برای نگهداری این گیاه مناسب است.
کهور گرما و سرما را تا حد زیادی تحمل میکند و تا دمای -۱۷ درجه را دوام می آورد.
این گیاه در برابر داغترین بادها مقاوم است.
هرس و کوددهی: نیازی نیست .

ارزش درمانی، صنعتی و علوفه ای کهور ایرانی

درمان گیاهی ناراحتی ها دوران حامگلی

اگر زنهای باردار آن را له کنند و با کمی قند مخلوط کرده و بخورند، از ناراحتی های دوران حاملگی جلوگیری میکند. البته مصرف آن باید با نظر پزشک انجام گیرد.

درمان گیاهی جذام

آب جوشاندهآن را بنوشید. برای درمان جذام

درمان گیاهی اسهالی خونی

اسهال خونی برونشیت آسم

درمان گیاهی روماتیسم

روماتیسم مفید است

درمان گیاهی عقرب زدگی

به عنوان ضدسم آن را در محل عقرب زدگی ضماد گذارید. مؤثر خواهد بود.

قسمت گوشتی بین دانه ها در غلاف میوه کهور ایرانی مصرف خوراکی و دارویی دارد و برای بیماری های برونشیت، آسم، لکه های پوستی، رماتیسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود.
گلها به عنوان ماده پاک کننده و مقوی در معالجه نارسایی های پوستی و جلوگیری از سقط جنین استفاده می شود.
در لاس بلا هندوستان خاکستر چوب آن را برای از بین بردن موهای زائد به پوست می‌مالند.
میزان نمک های پتاسیم در کهور ایرانی به ۳۱ درصد می رسد و خاکستر چوب آن می تواند منبع مهمی از پتاس باشد.
چوب کهور ایرانی در نجاری کاربرد دارد، همچنین به شکل خمیر چوب در صنایع کاغذ سازی استفاده می شود.
برگ و میوه کهور ایرانی دارای ۶۸/۱۱ درصد پروتئین است.
آفات و امراض: بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.
تکثیر: تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر میباشد .
برای این منظور در بهار اقدام کنید.
ابتدا دانه های گیاه را به مدت یک روز در آب قرار دهید و سپس اقدام به کاشت آن کنید .
درصد جوانه زنی گیاه ۶۵% است.
هشدار: در هنگاه جابه جایی گیاه ، مراقب تیغ های آن باشید .

تغذیه دام

از شاخه‌های سبز درخت کُوِر برای تغذیهٔ دام مخصوصاً بز، گوسفند، گاو و شتر استفاده می‌شود، میوه درخت کُوِر مانند لوبیا چینی، اما باریکتر است که از آن هم برای تغذیهٔ دام استفاده می‌کنند. این درخت در تمام فصلهای سال سرسبز است.

 

استفاده از چوب درخت کُوِر

از چوب درخت کُوِر گاهی برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده می‌شده‌است. به علت عدم مقاومت چوب کُوِر در برابر عوامل طبیعی، چوب کُنار که محکم تر است جای چوب کُوِر را گرفته‌است.

درختان کُوِر یا کَهور و پوشش فضای سبز آن را در سطح جهان بی نظیر قلمداد کرده‌اند و بعضی از جهانگردان آن را برتر از فضای سبز جزایر هاوایی و کارائیب توصیف نموده‌اند.

 

کُور در فرهنگ جنوب

بر اساس پژوهش‌های جدید، درخت «کَهور» (کُوِر) که در فرهنگ «مردم جنوب» حداقل ریشه‌ای صد ساله دارد و در آثار سدید السلطنه کبابی و سفرنامه‌های جهانگردان از آن یاد شده‌است، نه تنها موجب ایجاد چهره‌ای بیابانی و نامطلوب در سطح شهر نمی‌شود بلکه در بسیاری از شهرهای جهان، از این درخت در چیدمان مناظر شهری استفاده شده‌است و بسیاری از بلوارها و ساختمان‌های مرکزی و اصلی شهر نیز در پناه درخت پر سایهٔ «کَهور» (کُوِر) جای گرفته‌اند. این درخت از طرف انجمن مناظر مزیلاوالی آمریکا، به عنوان درخت منظره‌ای شهری انتخاب و معرفی شده‌است. پوشش سبز دانشگاه آریزونای آمریکا از گونه‌های این درختچه تشکیل یافته و ساختمان‌های منحصربه‌فرد این دانشگاه را در خود پناه داده‌اند.

 

کهور پاکستانی یا کهور آمریکایی یا کرت دریایی (نام علمی: Prosopis juliflora) نام یک گونه از سرده کهور است.

کهور پاکستانی درختی چند ساله، دارای رویشگاه صحارا-سندی و ارزش زیستگاهی دارد. این درخت در سه دهه اخیر بوفور بصورت جنگلی در جنوب ایران [استان بوشهر] کاشته شده[۳] و بومی ایران نیست در گویش جنوب ایران به آن سُمر نیز گفته می‌شود.

کهور پاکستانی درختچه‌ای بزرگ یا درختی به ارتفاع تا ۵ متر، همیشه دارای برگ سبز، این گونه به صورت کاشته شده در استان‌های جنوبی کشور دیده می‌شود. یکی از درختان مقاوم به خشکی و شوری و حساس به سرما است که سرسبزی خاصی به مناطق بیابانی ساحلی جنوب ایران داده است. علاوه بر ایران در غرب هندوستان، مکزیک و بین سند و پنجاب وجود دارد. درحقیقت این گونه، بومی مناطق شمالی آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و کشورهای چون بولیوی، آرژانتین، کلمبیا، ونزوئلا و مکزیک است.

به عنوان یک درخت سایه دار در فضای سبز و پارک‌های جنگلی و برای تثبیت شنهای روان کاربرد دارد. اما مناسب فضای سبز شهری نیست چون ریشه‌های قوی و تنومند آن باعث خرابی پیاده‌رو می‌شود و خارهای تیز آن نیز پس از ریزش از درخت، می‌تواند ایجاد مزاحمت بنماید؛ و کاشت آن در محوطه‌های کارگاهی، در حاشیه و کنار جاده‌های خارج از شهر و در اطراف اتوبان‌ها نیز توصیه می‌شود.

ازدیاد آن به وسیله کاشت بذر به راحتی امکان‌پذیر است.

رویشگاه آن در هرمزگان ایران

در هرمزگان به کهور پاکستانی سُمْر گفته می شود و درختی است زیبا با اندامی بلند که شکل خارجی آن (از دور) شباهت زیادی به چتر دارد. شاخه‌های درخت سُمر تو برهم و دور یگدیگر است. گویند که این درخت بیش از صدسال عمر می‌کند. چوب این درخت سفید و محکم است و در برخی گونه‌های چوب کمی سرخ رنگ می‌شود. درخت سمر در برابر خشک سالی و کم‌آبی مقاوم است، اما اگر چند سال متوالی باران نبارد، در اثر تشنگی کم‌کم خشک می‌شود و می‌میرد.

 

غذای زنبورعسل

درخت سمر بیشترین پوشش جنگلی کوهستانی منطقهٔ هرمزگان را در برگرفته‌است. برگ درخت سمر باریک و سوزنی و شاخه‌هایش مملو از خار است؛ و گلی زرد رنگ دارد، در موسم گُل و بارداری زنبورعسل به طور قابل توجهی بر روی شاخه‌های این درخت مشاهده می‌شود که شهد برای عسل جمع‌آوری می‌کنند. عسل گل سمر از مرغوب‌ترین انواع عسل در جنوب غرب هرمزگان است.[نیازمند منبع] عسل گل سمر طعم و مزهٔ مخصوصی دارد. از درخت سمر در فصل تابستان گلی زرد رنگ می‌روید که بوی مطبوعی دارد. در این فصل زنبور عسل از این گل‌ها رحیق انگبین برای تهیه عسل می‌گیرند. این درخت نزد صحرانشینان و حشم‌نشین کوهستان اطراف بخش کوخرد با نام (چِت) یا «چتی» معروف است. چنان‌که در شهرستان بستک هرمزگان پشته‌ای نیز به همین نام وجود دارد که آنرا (پشتخه چتی) می‌گویند؛ و (چت) به لهجه صحرا نشین منطقه به معنای (سمر) است.

 

استفاده از درخت سُمر

سمر در ترکیب جیرهٔ بزغاله‌ها آزمایشی در قالب چهار جیره که به ترتیب حاوی صفر، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد نیام سمر به شکل آسیاب شده بود انجام شد میزان غذای مصرفی، خصوصیات پرواری بزغاله‌ها از قبیل اضافه فون روزانه، ضریب تبدیل غذایی و خصوصیات لاشه بزغاله‌ها مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از این آزمایش در رابطه با وزن نهایی، اضافه وزن روزانه و غذای مصرفی گروه چهار (۳۰ درصد نیام سُمر) با سایر گروه‌ها اختلاف معنی داری نشان دادند و همچنین در رابطه با پارامترهای مهم لاشه نیز اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید با توجه به نتایج حاصل استفاده از ۲۰درصد نیام سمر در ترکیب جیره هیچ گونه مشکلی ندارد.

 

برگ و چوب سمر

برگ درخت سُمر غذای مخصوص شتر است، همچنین چوب درخت سمر وچوب سَلَم برای ذغال از چوب کُنار و چوب کُور مرغوب‌تر است. در دوران گذشته در خانه‌های روستایی از چوب سمر برای تدفئه استفاده می‌نموده‌اند. همجنین از چوب سمر ابزار آلات کشاورزی، پایهٔ کپر و تیر چوب سجم و در بام خانه نیز به کار می‌برده‌اند. لازم است ذکر شود که درخت سُمر (چِت) در سایر مناطق استان هرمزگان فراوان است، به صورتی که دشت گسترده‌ای در شمال روستای چاه مسلم (که به لهجهٔ محلی «کَفَهِ ی چاه مسلم» می‌نامند)، مملو از درخت سمر است، وسعت این دشت به ده‌ها هزار کیلومتر می‌رسد.

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کهور

Image result for ‫کهور‬‎

 

 

کهور ایرانی یا کهور پارسی (نام علمی: Prosopis cineraria) نام یک گونه از سرده کهور است.

 

رویشگاه‌های کهور ایرانی عموماً در اقلیم‌های فراخشک و خشک گرم تا فراخشک معتدل گسترش دارد. این گونه بومی صحاری-سند شامل کشورهای هندوستان، پاکستان، افغانستان، ایران، عربستان و عمان است. در ایران در نوار ساحلی استان‌های بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان تا جنوب استان کرمان پراکنش دارد و تا ارتفاع ۶۸۰ متری و بصورت تک‌بوته تا ۱۶۰۰ متری از سطح امتداد دارد

 

ارزش درمانی، صنعتی و علوفه ای کهور ایرانی

قسمت گوشتی بین دانه ها در غلاف میوه کهور ایرانی مصرف خوراکی و دارویی دارد و برای بیماری های برونشیت، آسم، لکه های پوستی، رماتیسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود. گلها به عنوان ماده پاک کننده و مقوی در معالجه نارسایی های پوستی و جلوگیری از سقط جنین استفاده می شود. در لاس بلا هندوستان خاکستر چوب آن را برای از بین بردن موهای زائد به پوست می‌مالند.

میزان نمک های پتاسیم در کهور ایرانی به ۳۱ درصد می رسد و خاکستر چوب آن می تواند منبع مهمی از پتاس باشد.  چوب کهور ایرانی در نجاری کاربرد دارد، همچنین به شکل خمیر چوب در صنایع کاغذ سازی استفاده می شود. برگ و میوه کهور ایرانی دارای ۶۸/۱۱ درصد پروتئین است. برگ و میوه کهور ایرانی در مقایسه با یونجه از ارزش غذایی مطلوبی برخوردار است و برای تغذیه شتر، گاو، گوسفند، بز و وحوش علف خوار و سرشاخه خوار بسیار خوشخوراک است.

شرایط بوم شناختی رویشگاه های کهور

بررسی انتشار گونه های درختی و ارتباط پراکنش آنها با عوامل محیطی از نظر بوم شناختی اهمیت زیادی دارد و می تواند در حفظ و توسعه گونه های گیاهی مفید باشد. انتشار گونه های گیاهی به نوع رویشگاه آنها بستگی زیادی دارد و از اهم این شرایط اقلیم و وضعیت خاک منطقه است. اقلیم هر منطقه به عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا بستگی زیادی دارد. خصوصیات خاک هر منطقه علاوه بر سنگ مادر به عوامل اقلیمی وابسته است و فعالیت های  انسان نیز در انتشار گونه موثر است.

رویشگاههای کهور ایرانی عموما در اقلیم های فرا خشک و خشک گرم تا فرا خشک معتدل گسترش دارد. حداکثر ارتفاع مشاهده شده این گونه تا ۲۰ متر و قطر تاج پوشش تا ۱۸ متر می رسد. تراکم این گونه از ۱۲ تا ۳۰۰ اصله در هکتار تغییر می کند. میانگین بارندگی سالانه رویشگاه های کهور ۴۵ تا ۲۰۰ میلیمتر است. این رویشگاه ها از نظر تنوع پوشش گیاهی غنی و از نظر اقلیم، نوع خاک و تراکم پوشش گیاهی نیز گوناگونی زیادی دارند.

از نظر زمین شناسی و ژئومورفولوژی اکثر رویشگاه کهور ایرانی در دشت های سیلابی با بافت ریز دانه و سفره آب به نسبت سطحی یا ریز قشری انتشار دارند.

سازگاری کهور ایرانی

کهور ایرانی دارای ریشه های عمیق و وابسته به آبهای  زیرزمینی است. در واقع، گیاه از طریق ریشه های عمیق آب مورد نیاز خود را از سفره های آب زیر زمینی بدست می آورد  و در اصطلاح «فراتوفیت» (Phreatophyte) نامیده می شود.

ریشه های کهور ایرانی معمولا به عمق بیش از ۳۰ متر هم می رسد. همچنین برای سیستم کشت تلفیقی درخت مناسب است. ریشه های کهور ایرانی دارای گرهک های تثبیت کننده ازت جوی در خاک است. برگ، میوه و سرشاخه های کهور ایرانی از منابع مهم تامین علوفه دامهای اهلی و علفخواران وحشی به ویژه در طول فصول گرم و دوران خشکسالی محسوب می شوند. استقامت کهور ایرانی در اراضی بیابانی و ماسه زارها قابل توجه است. به طوری که وسیع ترین کهورستان در محدوده ماسه های روان با مساحت ۳۵ هزار کیلومتر مربع در منطقه شرقیا (Sharqiya) در کشور عمان واقع شده است.

در ایران نیز با توجه به استقامت بالا و با دارا بودن انعطاف بوم شناختی به نسبت زیاد تا حواشی کویر لوت رویش دارد. این گونه درختی به شدت نورپسند است و رویشگاه های آن در دشت های حاصلخیز مثل رحمت آباد ریگان بم، جهان آباد فهرج، سنگ سفید و پاتلی جیرفت، مهروییه کهنوج، بمپور، دشت عورکی چابهار، زرآباد چابهار، جگین جاسک، دهنو مراغ در اطراف گاوبندی استان هرمزگان با تراکم به نسبت مناسب وجود دارد.

رویشگاه های کهور ایرانی از کرانه های سواحل خلیج فارس و دریای عمان تا ارتفاع ۶۸۰ متری از سطح دریا امتداد دارند.  ولی تک پایه های آن تا ارتفاعات ۱۶۰۰ متری از سطح دریا در منطقه کوهستانی بشاگرد و مناطق دیگر پراکنده هستند.

 با توجه به خصوصیات ویژه ای که کهور ایرانی دارد می تواند از رطوبت نسبی هوا در مواقع شرجی استفاده کرده و کمبود بارندگی را جبران کند.

در سال های اخیر با توجه به افت سفره های زیر زمینی اغلب توده های باقی مانده از منابع آبی ناشی از آبیاری اراضی کشاورزی استفاده می کنند. به همین دلیل توده های کهور در اطراف مزارع انبوه تر هستند. کهور ایرانی در هندوستان، پاکستان، افغانستان، ایران، عربستان و عمان بومی است و در هندوستان در ایالت های راجستان، هاریانا، دهلی، گوجارات، کارناتاکا، ماهاراشترا، مادهیا و پرادش وجود دارد. بررسی ها نشان می دهد که کهور ایرانی تغییرات درجه حرارت را از ۶- درجه در زمستان تا ۵۰ درجه سلسیوس در تابستان را تحمل می کند، اما نهال های آن به شرایط یخبندان حساس هستند. امید به زندگی درختان کهور ایرانی به حدود ۲۰۰ سال و حتی بیشتر می رسد.

خاک شناسی رویشگاه های کهور

رویشگاه های کهور ایرانی به دلیل محدودیت بارش دارای خاکهای جوان و فاقد تکامل نیمرخ خاک است. بررسی ها نشان می دهد که جنگلهای  کهور ایرانی به طور عمده در خاک‌هایی با شوری کم توسعه یافته اند، اما تحمل این گیاه به خاکهای شور و سدیمی در تعداد معدودی از رویشگاه‌ها نیز قابل توجه و تامل است. کربن آلی خاک از میزان ناچیز تا بیشتر از یک  درصد تغییر می کند.

در واقع، خاک رویشگاه‌های آن از نظر کربن آلی فقیر محسوب می شوند. درصد آهک خاک رویشگاهها از متوسط تا خیلی زیاد متغییر است و دارای دامنه ۱۷ تا ۷۲ درصد است. در برخی رویشگاه ها درصد آهک خاک در لایه سطحی بیشتر از لایه عمقی است و در برخی با افزایش عمق مقدار آهک افزایش می یابد. خاک تعداد معدودی از رویشگاه ها نیز دارای گچ است. اسیدیته خاک خنثی تا کمی قلیایی است و در دامنه ای از شوری کم تا شور سدیمی قرار دارد. اسیدیته خاک رویشگاه های این گونه نیز در محدوده ۲/۷ تا ۳/۸ تغییر می کند و با افزایش عمق تغییر چشمگیری در آن رخ نمی دهد. هدایت الکتریکی لایه عمقی افزایش محسوسی را نسبت به سطح نشان نمی دهد.

از لحاظ کربن آلی، خاک فقیر و دارای مقادیر چشمگیری آهک در لایه های سطحی و عمقی است. همچنین خاک تعداد کمی از رویشگاه ها حاوی گچ است. بافت خاک در اکثر رویشگاه ها لوم- سیلتی و لوم- شنی است.

جوامع همراه کهور ایرانی  

 رویشگاه های کهور ایرانی فقط مختص این گونه نیست و گونه های گیاهی زیادی به عنوان «جوامع همراه» در کنار این گونه می رویند. از گونه های بسیار مهم دیگر همراه کهور ایرانی، درخت کرت (Acacia nilotica) است که در بقای پرندگان بومی جنوب ایران نظیر شهدخور و بلبل خرما نقش کلیدی دارد. گونه مهم دیگر آکاسیای چتری یا گبر (Acacia tortilis) است که زیبایی خاصی دارد.

چگرد گونه دیگری از انواع آکاسیا های بومی ایران است که به صورت همراه با کهور ایرانی دیده می شود. گونه بسیار مهم دیگر در رویشگاه های کهور ایرانی گیاه استبرق یا خرگ است که خواص دارویی دارد و در طب سنتی بکار می رود. متاسقانه جمعیت این گونه نیز مانند گونه های دیگر کاهش چشمگیری داشته است.

چوچ یا مسواک درختچه ای است به صورت تک پایه های پراکنده در رویشگاه های کهور دیده می شود، این گونه نیز خواص درمانی دارد. کنار، اسکنبیل، دهیر، کهور دره ای، کهورک، گز، رملیک، پچیلوک نیز از دیگر گونه های همراه کهور ایرانی هستند.  

حفاظت

فرهنگ سازی و آموزش به روستانشینان، کشاورزان، و مروجان و کارشناسان منابع طبیعی یکی از مهمترین پیش نیازهای حفاظت این گونه خواهد بود. کاشت کهور ایرانی در پارک های شهری و جنگلی و محوطه  ادارات دولتی می تواند در فرهنگ سازی آن نیز موثر باشد. حفاظت و احیای کهورستان های تخریب شده با کاشت نهال می تواند به صورت نظام تلفیقی کاشت به جهت زراعت چوب آن هم صورت گیرد. اما حفاظت رویشگاه های مهم این گونه مانند زرآباد چابهار، مرباغ از بخش شبیکوه بندر لنگه و تبدیل آنها به منطقه حفاظت شده اساسی تر به نظر می رسد.

 

خواص دارویی گیاه کهور

 

 

گیاه Prosopis cineraria ( درخت کهور )، گونه ای از درختان صحرایی و همیشه سبز بوده که بومی جنوب شرقی آسیا از جمله ایران، هند، پاکستان ، عربستان و یمن است.

زیستگاه طبیعی این گیاه سراسر دشت ها، بیابان ها ، کوهپایه ها و گاها قله کوهها در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری میباشد.
تمام قسمتهای درخت کهور ، مفید و قابل استفاده میباشد از این رو پادشاه صحرا نیز نامیده میشود.
پراکندگی این درخت در کشور ما شامل : بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و حواشی کویر لوت است.
درخت کهور برای مقابله با بیابان زدایی بسیار مفید است و درخت ملی امارات متحده عربی میباشد.
امروزه متاسفانه این درخت در لیست گیاهان در معرض نابودی میباشد.
درخت کهورنقشی حیاتی در حفظ اکوسیستم های مناطق خشک و نیمه خشک دارد .
این درخت دارای سایزی کوچک و یا متوسط میباشد و معمولا ارتفاع آن بین ۳ تا ۹ متر است ( گاها این درخت تا ۲۰ متر نیز رشد کرده است.)

 

ترکیب شیمیایی: یک فلاون گلوکوزید به نام پاتولیترین در آن وجود دارد

 

نامهای دیگر گیاه کهور در طب سنتی: جند– غاف – جند.

 

 خواص درخت کهور

 

سرعت رشد این گیاه متوسط میباشد .
عمر این گیاه بسیار طولانی است .( معمولا بالای ۴۰۰ سال عمر میکند.)
تاج درخت ، پوششی و گرد است و بیشترین سایه را در شرایط اقلیمی گرمسیری ایجاد میکند.
ریشه این گیاه بسیار بلند است و تا عمق زیاد در خاک نفوذ میکند.
شاخه های این درخت زیبا میباشند و در زمستان دارای برگهای فراوان میباشد .
از چوب درخت کهور گاهی برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده می شده‌است.
پوست درخت متمایل به خاکستری است .
این درخت دارای خار میباشد ، خارهای گیاه بین ۳ تا ۷ میلی متر است .( خارهای این درخت گاهی صاف و گاهی خمیده است)
کهور ، درختی گلدار میباشد و فصل گلدهی آن از اسفند تا خرداد است .
گل آذین شبه سنبله بوده و طولی بین ۷ تا ۱۶ سانتیمتر دارد .
گلهای این گیاه کوچک و زرد رنگ میباشد .
دانه ها در غلاف میباشند .
میوه این گیاه شبیه لوبیا چیتی اما باریکتر است ودرفصل تابستان میرسد .
برگ و میوه کهور ایرانی در مقایسه با یونجه از ارزش غذایی مطلوبی برخوردار است و برای تغذیه شتر، گاو، گوسفند، بز و وحوش علف خوار و سرشاخه خوار بسیار خوشخوراک است.

 

 

شرایط محیط رشد درخت کهور به شرح زیر است :

 

خاک: این گیاه در اکثر خاکها رشد میکند ولی خاکهای آبرفتی مخلوط ماسه و خاک رس بهترین نوع خاک برای رشد این گیاه هستند.
این گیاه در برابر خاک شور ( تا حد آب دریا ) مقاوم است ولی اگر شوری آب بیش از حد شود ازبین خواهد رفت.
بهتر است خاک عمیق باشد و ph آن بین ۷ تا ۸ باشد.

نور:آفتابی
آبیاری: کم
( این گیاه در برابر بی آبی و خشکی بسیارمقاوم است .)
دما: دمای بین ۹ تا ۳۶ درجه برای نگهداری این گیاه مناسب است.
کهور گرما و سرما را تا حد زیادی تحمل میکند و تا دمای -۱۷ درجه را دوام می آورد.
این گیاه در برابر داغترین بادها مقاوم است.

هرس و کوددهی: نیازی نیست .

 

ارزش درمانی، صنعتی و علوفه ای کهور ایرانی

 

درمان گیاهی ناراحتی ها دوران حامگلی

 

اگر زنهای باردار آن را له کنند و با کمی قند مخلوط کرده و بخورند، از ناراحتی های دوران حاملگی جلوگیری میکند. البته مصرف آن باید با نظر پزشک انجام گیرد.

 

درمان گیاهی جذام

آب جوشاندهآن را بنوشید. برای درمان جذام

 

درمان گیاهی اسهالی خونی

 

اسهال خونی برونشیت آسم

 

درمان گیاهی روماتیسم

 

روماتیسم مفید است

 

درمان گیاهی عقرب زدگی

 

به عنوان ضدسم آن را در محل عقرب زدگی ضماد گذارید. مؤثر خواهد بود.

 

قسمت گوشتی بین دانه ها در غلاف میوه کهور ایرانی مصرف خوراکی و دارویی دارد و برای بیماری های برونشیت، آسم، لکه های پوستی، رماتیسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود.
گلها به عنوان ماده پاک کننده و مقوی در معالجه نارسایی های پوستی و جلوگیری از سقط جنین استفاده می شود.
در لاس بلا هندوستان خاکستر چوب آن را برای از بین بردن موهای زائد به پوست می‌مالند.
میزان نمک های پتاسیم در کهور ایرانی به ۳۱ درصد می رسد و خاکستر چوب آن می تواند منبع مهمی از پتاس باشد.
چوب کهور ایرانی در نجاری کاربرد دارد، همچنین به شکل خمیر چوب در صنایع کاغذ سازی استفاده می شود.
برگ و میوه کهور ایرانی دارای ۶۸/۱۱ درصد پروتئین است.
آفات و امراض: بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.
تکثیر: تکثیر این گیاه به روش کاشت بذر میباشد .
برای این منظور در بهار اقدام کنید.
ابتدا دانه های گیاه را به مدت یک روز در آب قرار دهید و سپس اقدام به کاشت آن کنید .
درصد جوانه زنی گیاه ۶۵% است.
هشدار: در هنگاه جابه جایی گیاه ، مراقب تیغ های آن باشید .