شرکت کارآفرینی سرزمین سبز بندپایان به شماره ثبت 2508

 RSS 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش گانودرما

 

Image result for ‫گانودرما‬‎

 

 

گانودرما لوسیدوم .

Ganoderma lucidum Karst قارچی یک ساله از تیره Ganodermataceae

‎است که مصارف دارویی دارد .

 

 

نام محلی این قارچ در چین ، لینگزی – در ژاپن ، ریشی و در کره ، یونگ زهی میباشد .

چینی ها معتقدند که این قارچ نماد زندگی شاد ، شانس ، سلامتی و طول عمر و حتی جاودانگی است.

به همین جهت و به خاطر کم بودنش فقط خانواده های سلطنتی از آن استفاده می کردند.

این قارچ در طب سنتی چین جهت درمان سرطان ، تقویت بنیه جسمی ، بیخوابی ، تنگی نفس ، تقویت حافظه ، بیماریهای کلیه و کبد ، ورم مفاصل ، آسم مورد استفاده قرار میگیرد.

گانودرما دارای مواد فعال بیولوژیک مانند انواع استرولها ، پروتیینها ، پلی ساکاریدها ، تریترپنوئیدها و ملانین میباشد ؛ که پلی ساکاریدها و تریترپنوئیدهای آن به علت دارا بودن خاصیت ضدسرطانی از اهمیت قابل توجهی برخوردار هستند .

 

 گانودرما قارچی یک ساله است که مصرف دارویی دارد. شرقی ها معتقدند که این قارچ نماد زندگی شاد، شانس، سلامتی و طول عمر و حتی جاودانگی است. این قارچ در طب گیاهی، بعنوان تقویت کننده سیستم ایمنی شهرت دارد.

 

از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند می توان به درمان سرطان معده، هپاتیت B،A و C، آرتروز، دردهای عصبی، بیخوابی، برونشیت، زخم معده، فشار خون،کلسترول بالا، ورم مفاصل، تنگی نفس و آسم، تقویت حافظه، بیماری های کلیه و کبد، آلرژی، کاهش قند خون و  تسهیل گردش خون از طریق مهار کردن چسبندگی پلاکتها اشاره نمود. این قارچ خاصیت ضدسرطانی دارد و در کنار روش های درمان رایج سرطان مانند شیمی درمانی و پرتو درمانی موجب تسکین درد، طول عمر بیشتر و بهبود کیفیت زندگی بیماران می شود. این قارچ در طبیعت کمیاب بوده و جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نمی باشد. 

 

اسپور این قارچ نیز علاوه بر اندام بارده و میسلیوم دارای ترکیبات فعال با خاصیت درمانی می باشد.

‎قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچ های بسیار ارزشمند جهان بوده که دارای کلاهک به رنگ های قرمز ، قرمز مایل به قهوه ای و زرد روشن یافت شده است .

 

قارچ گانودرما لوسیدوم با خواص درمانی مانند قابلیت کنترل قند خون بالا و فشار خون بالا، تقویت سیستم ایمنی بدن و همچنین اثرات آنتی باکتریایی و آنتی اکسیدانی است که می‌تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در محصولات گوشتی فرآوری شده مورد استفاده قرار گیرد.

 

این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصاً ژاپن ، چین و کره و امروزه در مالزی و بسیاری کشورهای دیگر کشت شده و مورد استفاده قرار می گیرد.

‎ شایان توجه است که تولید جهانی قارچ های خوراکی غالباً به چینی ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر ۶۴ درصد کل تولید را شامل می شود .

 

“چینی ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده اند.

 

گذشته از این ، چین بزرگترین تولید کننده قارچ دارویی غیر خوراکی است.

 

‎این قارچ در طبیعت کمیاب بوده و جمع آوری آن از طبیعت برای استفاده تجاری کافی نیست ، از ۲۰سال گذشته تحقیقات جدی روی خواص دارویی آن در دنیا شروع شده است.

 

این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته و تاریخ آن حداقل به ۴هزار سال قبل بر می گردد .

 

میوه و میسلیوم این قارچ همانطور که عرض شد حاوی استروئید ، لاکتون ، آلکالوئید ، پلی ساکارید ، تری ترپن و پروتئین هستند که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است.

 

Ganodermalucidum304

گروه مهم در بین این ترکیبات ‎پلی ساکاریدها هستند که خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است.

از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند می توان به درمان انواع سرطانها بخصوص سرطان معده ، هپاتیت A ، B ، C ، آرتروز ، دردهای عصبی ، بی خوابی ، برونشیت ، آسم ، زخم معده ، مشکلات گوارشی ، فشار خون ، کلسترول بالا اشاره کرد.

محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت ، قرص ، کپسول ، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کاکتوس علوفه ای

Image result for ‫کاکتوس علوفه ای‬‎

کاکتوس علوفه ای جایگزین مناسب خوراک دام در مناطق گرمسیری کشور

در سال ۱۳۸۳ با حضور نماینده تونسی شرکت ایکاردا در ایران و معرفی کاکتوس علوفه‌ای، این گیاه توسط سازمان منابع طبیعی و جنگلداری ایران از لحاظ سازگاری با شرایط زیست ـ محیطی کشور مورد بررسی قرار گرفت و تایید شد. بعد از آن وزارت جهاد کشاورزی با ایجاد مزارع آزمایشی، طرح کاشت کاکتوس علوفه‌ای را در چند استان کشور، از جمله فارس، بوشهر، خوزستان، ایلام و… در مدت سه سال به مرحله اجرا درآورد .کاکتوس علوفه‌ای گیاهی چند منظوره است که می‌تواند در شرایط سخت خشکسالی بیش از ۳۰- ۲۵ درصد نیاز دام کشور را تامین نماید.

کـاکـتـوس عـلـوفه‌ای بــا نــام عــلــمــی Opuntiaficus-indica گونه‌ای از کاکتوس‌ها است که امکان کشت گسترده آن در کشور وجود دارد. این گیاه باارزش که مقاومت زیادی در برابر کم‌آبی و شرایط نامساعد جوی دارد می‌تواند به‌عنوان منبع باارزشی در تامین علوفه مورد نیاز کشور مورد توجه قرار گیرد. میوه این‌گونه از کاکتوس‌ مصرف خوراک انسانی دارد و از ساقه آن نیز می‌توان برای تامین علوفه استفاده کرد. در این گزارش به جنبه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در اینگونه گیاهی می‌پردازیم که در ادامه پیش‌رو دارید.

 

 

این گیاه از سال ۸۳ وارد کشور شد و طرح‌های تحقیقاتی و مطالعاتی کشت گسترده آن در همان زمان انجام شد اما بنا به دلایلی در ادامه راه متوقف شد و در حال حاضر هم کشت گسترده آن در کشور صورت نمی‌گیرد اما قابلیت‌های خوبی برای سرمایه‌گذاری دارد. وی ادامه می‌دهد: این گیاه دارای ویژگی‌های خاصی است که سرمایه‌گذاری روی آن را اقتصادی می‌کند اما در مناطقی که زمستان‌های سردی دارد قابل کشت نیست. اما اگر تحقیقات مناسبی روی این گیاه انجام شود می‌تواند آن را به یکی از منابع اصلی تامین علوفه در کشور تبدیل کند.

 

  در حال حاضر در مناطق آفریقایی و بخش‌هایی از آمریکا کشت این گیاه به‌صورت گسترده انجام می‌شود و کشورهای آمریکا، آرژانتین، مکزیک و تونس و بسیاری از کشورهای دیگر، بخش مهمی از علوفه دام خود را از کاکتوس بدون خار تامین می‌کنند. در کشور ما تامین علوفه موضوعی بسیار جدی است و به دلیل محدودیت‌های منابع آبی این امر تبدیل به یک دغدغه همیشگی شده است. کاشت کاکتوس علوفه‌ای با مقاومت ویژه‌ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت‌های بالا و خشکی‌های طولانی‌مدت و خاک‌های فقیر دارد می‌تواند راه مناسبی برای حل بخشی از این مشکل باشد

 

یکی از مزیت‌هایی که کشت این گیاه را اقتصادی می‌کند هزینه‌های پایین کشت و تکثیر آن است که در کاهش هزینه‌های تولید بسیار موثر است و به لحاظ اقتصادی مزیت‌های خوبی را برای توسعه کشت کاکتوس بدون خار در کشور به وجود می‌آورد. وی ادامــه مـی‌دهـد: در بازار‌های جهانی هم تقاضای مناسبی برای این محصول وجود دارد بنابراین در صورت عدم استقبال تولید‌کنندگان و دامداران کشور می‌توان برای صادرات این محصول برنامه‌ریزی کرد. عرب می‌گوید: کشت کاکتوس علوفه‌ای بسیار اقتصادی است و تنها هزینه‌های بذر و کشت اولیه و هزینه‌های برداشت آن مدنظر است و چون بسیار مقاوم است هزینه‌های داشت از قبیل هزینه‌های کود و سم و آبیاری و… بسیار پایین و در حد صفر است. 

 

این گیاه از طریق کشت بافت هم قابل تکثیر است اما مهم‌ترین روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای با استفاده از قطعات بوته کاکتوس و قلمه‌زنی امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سرحال و سالم تهیه می‌شود. بنابراین به‌راحتی قابل تکثیر است و از این نظر نیز هزینه‌های به‌مراتب کمتری نسبت به دیگر گیاهان علوفه‌ای دارد. 

 

براساس مطالعات انجام شده در زمینه تحقیقات بازار این محصول و براساس میانگین قیمت‌های خوراک دام در کشور این محصول با قیمت هر تن ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تومان در بازار قابل فروش است بنابراین در هر هکتار به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ میلیون تومان محصول خواهید داشت، این درحالی است که در محصولی مانند برنج این رقم ۲۴ تا ۳۰ میلیون تومان تخمین زده می‌شود. از این رو اقتصادی است تا توجه ویژه‌ای به کشت گسترده این محصول در کشور انجام گیرد.

 

 

مواد مغذی کاکتوسظ
این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده گراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۵/۱-۲% پروتئین و حدود ۵/۱% چربی و ۶/۸ % فیبر هستند
برداشت کاکتوس علوفه‌ای
کاکتوس علوفه ای را در انتهای فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند. میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد به گونه ای که با بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر، ۲۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار علوفه تر تولید می کنند. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید. بطور متوسط در سال اول ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند. در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد

کشورهای امریکا، آرژانتین، مکزیک و تونس و بسیاری از کشورهای دیگر، بخش مهمی از علوفه دام خود را از کاکتوس بدون خار تامین می‌کنند. در کشور ما تامین علوفه موضوعی بسیار جدی است و به دلیل محدودیت‌های منابع آبی این امر تبدیل به یک دغدغه‌ی همیشگی شده است. کاشت کاکتوس های علوفه ای با مقاومت ویژه ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت های بالا و خشکی های طولانی مدت و خاک های فقیر دارند می‌تواند راه مناسبی برای حل قسمتی از این مشکل بوده و جایگزین مناسبی برای ذرت علوفه ای و دیگر محصولات با نیاز آبی بالا باشد.

گونه کاکتوس علوفه ای Opuntia ficus-indica نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد پد گیاه از قسمت قطع شده می گردد. بنابراین کشت و پرورش این گیاه در شرایط قرق صورت می گیرد و پس از استقرار، پدها قطع و با خرد نمودن آنها به قطعات کوچک تغذیه به صورت دستی انجام می شود.

با توجه به فشار چرای دام روستایی بر مراتع، تصور کنید که کاشت و پرورش این گیاه در مزرعه کشاورزان و سپس ارائه آن به دام چه نقش به سزایی در کاهش فشار وارد بر مراتع حریم روستا می تواند داشته باشد.

 

 

مزیت‌های سرمایه‌گذاری در کشت کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس‌ علوفه‌ای یا کاکتوس‌ بدون خار دارای ۸۰ درصد آب و ۱/۵ تا ۲ درصد پروتئین و حدود ۱/۵ درصد چربی و ۸/۶ درصد فیبر هستند که می‌تواند منبع مناسبی برای تامین خوراک دام در کشور باشد. جعفر امیری، کارشناس کشاورزی درخصوص مزیت‌های کشت کاکتوس علوفه‌ای به «فرصت امروز» می‌گوید: کاکتوس علوفه‌ای به دلیل مقاومت بالایی که در برابر کم‌آبی دارد می‌تواند به‌عنوان گونه‌ای جدید در تامین علوفه مورد نیاز کشور مطرح باشد و کشور را از واردات علوفه تا حد زیادی بی‌نیاز کند.

 

معرفی کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس علوفه‌ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده از حداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه‌ای را تولید می‌کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می‌تواند تحولی در مراتع تخریب شده مناطق گرمسیری کشور بوجود آورد. کاکتوس علوفه‌ای یک گونه چند منظوره بوده که علاوه بر علوفه، میوه‌های بسیار شیرین و مقوی دارد و در برخی کشورها، بازار خوبی را به خود اختصاص داده است. این گیاه دارای خواص دارویی است و عسل حاصل از این گیاه از مرغوب‌ترین عسل‌ها بوده که این امر خود می‌تواند امکان فعالیت پرورش زنبور را در کنار کشت این علوفه به وجود آورد و منبع درآمدی مضاعفی برای کشاورزان باشد. در صورت تولید میوه کاکتوس هر کیلوگرم آن ۴ تا ۸ دلار ارزش خواهد داشت.

شرایط مناسب رشد

 خاک مناسب برای کاشت کاکتوس علوفه‌ای باید حداکثر ۱۵- ۲۰ درصد خاک رس داشته و دارای زهکشی مناسب، عمیق و سبک باشد. بهترین ph برای کاکتوس علوفه‌ای حدود ۸/۲ تا ۸/۵ است. کاکتوس علوفه‌ای به شوری خاک حساس است و شوری خاک بیش از یک دسی زیمنس بر متر و درجه حرارت زیر صفر برای کاشت این گونه دو عامل محدودکننده محسوب می‌شوند.

 

نحوه تکثیر

روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای بسیار ساده است، تکثیر این گونه با استفاده از قطعات بوته کاکتوس امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سر حال و سالم تهیه می‌شود. اندازه قطعات تهیه شده از بوته‌ها باید متوسط تا بزرگ باشد. این قطعات را در انتهای فصل رشد و با اعمال یک تنش  ملایم خشکی برداشت می‌کنند.

مواد مغذی کاکتوس

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده کراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۱/۵-۲% پروتئین و حدود ۱/۵% چربی و ۸/۶ % فیبر هستند.

برداشت کاکتوس علوفه‌ای

زمان کاشت کاکتوس علوفه‌ای در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است. کاکتوس علوفه ای را در انتهای  فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند.  میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد. بطور متوسط در سال اول  ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند.

در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده در کشور، تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه‌ای خواهد رفت. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید که پس از خرد کردن به تعلیف دام سبک و سنگین می‌رسد.

نحوه مصرف در جیره دام

کاکتوس علوفه‌ای نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد گیاه از قسمت قطع شده می‌گردد. برای استفاده از آن در جیره، قطعات کاکتوس قطع شده را خرد نموده و آنها را به صورت قطعات کوچک به صورت دستی به دام داده می‌شود. این گیاه خوش‌خوراک بوده و شتر، بز، گوسفند و گاو تمایل فراوانی برای تغذیه از این گیاه نشان می‌دهند. تغذیه دام از این گیاه به ویژه در مناطق خشک دام را تا حد زیادی از نوشیدن آب بی نیاز می‌کند.

مبداء کاکتوس علوفه ای که به تازگی و به صورت تحقیقاتی در ایران کشت آن آغاز شده است از کشور تونس می باشد.

طبق برنامه ریزیهای انجام شده تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد کشور به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه ای ومیوه ای خواهد رفت.

برای پرورش این محصول باید خاطرنشان کرد که در صورتی که میزان بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر باشد این نوع کاکتوسهای بدون خار ۲۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار علوفه تر تولید می کنند.

کاکتوس های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۵/۱-۲% پروتئین و حدود ۵/۱% چربی و ۶/۸ % فیبر هستند.

کاشت کاکتوس های علوفه ای با مقاومت ویژه ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت های بالا و خشکیهای طولانی مدت و خاکهای فقیر دارند در برخی از استانهای کشور قابل گسترش است. زمان کاشت آن در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است.

این گیاه تحمل یخ زدگی طولانی مدت و آب ایستادگی و شوری آب و خاک را نداشته، اما در برابر خشکسالی و کم آبی بسیار مقاوم است و می تواند با میانگین بارش سالانه ۱۰۰ میلی لیتر رشد کند و جایگزین مناسبی برای ذرت علوفه ای و دیگر محصولاتی است که به آب زیادی نیاز دارند.

این کاکتوس تولید میوه نیز می کند، میوه کاکتوس در جامعه انسانی قابل استفاده است. این گیاه در اوایل بهار به گل می نشیند و میوه های شیرین متمایل به ملس، با گوشت و آب زیاد تولید می کند که دارای خواص درمانی متعددی می باشد که مهمترین آن مربوط به بیماری های گوارشی معده است.

کاکتوس علوفه ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده ازحداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه ای را تولید می کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می تواند تحولی در مراتع تخریب شده منطقه بوجود آورده و در پایین ترین کلاسهای خاک مرتعی رشد می کند.

از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست می آید که پس ازخرد کردن به تعلیف دام سبک و تعلیف دام سنگین می رسد.

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته ای بوده و واجد تعداد کثیری از املاح معدنی است که بصورت تلفیقی با سایر گونه های مرتعی، خصوصا خانواده کراسها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین می کند.

Image result for ‫کاکتوس علوفه ای‬‎

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی، راه اندازی طرح پرورش کهور

Image result for ‫کاربرد کهور‬‎

کهور درختی است متعلق به قلمرو Plantae، شاخه Magnoliopsida، رده Magnoliphyta، راسته Fabales، خانواده Fabaceae، جنس Prosopis، نوع Prosopis cineraria (=کهور ایرانیiKherji، Sangri و Jantli، پنجابی Jand، سندی Kandi، کانادایی Banni، تامیلی Vanni، گجراتی Sami و Sumri، فارسی کهور و در گویش های جنوب ایران کهور/ کورkowr نامیده می شود. کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش قابل توجهی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت با تثبیت خاک، فراهم کردن علیق برای دام، تهیه چوب و هیزم، کاربرد درمانی وغیره جزء «درختان کریمه» به حساب می آید.) که بومی مناطق خشک غرب و جنوب آسیا، برای نمونه شبه جزیره عربستان، ایران، پاکستان و هند، است. این درخت اسامی و نام های مختلفی دارد. برای مثال، در عربی «غاف»، راجستانی

توصیف گیاه شناسی

درخت کهور جزء درختان متوسط القامت است که می تواند تا بیست متر نیز رشد کند. کهور درختی است خاردار که شاخه های نازک آن را خارهای مخروطی و برگ های سبز روشن پوشانده است. برگچه های این درخت سبز تیره با سایه روشن نازک هستند. کهور می تواند با رشد و نمو به سرعت بیشه ای از درختان بزرگ و کوچک را درست کند. کهور جزء درختان همیشه بهار محسوب می شود. برگ های درخت کهور شانه ای دو سویه هستند. روی هر برگ هفت تا چهارده برگ کوچک به اندازه چهار تا پانزده میلی متر و پهنای دو تا چهار میلی متر وجود دارد. برگ های جدید این درخت پیش از تابستان سبز می شوند. اندازه گلها کوچک (۶/۰ سانتی متر) و رنگ آنها زرد یا سفید خامه ای است که روی خوشه های سنبله مانند چسبیده اند. گل های کهور پس از درآمدن برگ های جدید از ماه مارس تا مِی(May) بیرون می آیند. پس از شکوفه زدن گل ها، به زودی غلاف های سیلندری شکل کهور که بین هشت تا نوزده سانتی متر طول و ۴/۰ تا ۷/۰ سانتی متر عرض دارند، شکل می گیرند و به سرعت ظرف مدت دو ماه کاملا بزرگ می شوند.

کهور درختی است که به نور زیاد احتیاج دارد. تاریکی مفرط گیاهچه های این درخت را از پا درمی آورد. ریشه درخت کهور دارای شبکه ای گسترده است که به خوبی تحول یافته است. این درخت به گونه ای تحول و سازگاری یافته که قادر است با ریشه هایش رطوبت را از اعماق زمین بالا بکشد. ریشه اصلی این درخت می تواند تا بیست متر و گاه بیشتر بطور عمودی در دل خاک نفوذ کند.

همانند اعضای دیگر خانواده Fabaceae، در ریشه درخت کهور نیز باکتری های هم زیست وجود دارد. ریش گرهک ها باعث می شوند تا کهور، نیتروژن موجود در خاک را ترکیب کند و بدین ترتیب حاصلخیزی خاک بهینه می شود.

رویشگاه

کهور درختی است که در مناطق خشک و بایر می روید؛ مناطقی که میانگین بارش سالانه آنها کمتر از ۵۰۰ میلی متر است. بارش باران در مناطق مهم پراکنش درخت کهور تغییر قابل توجهی را نشان می دهد که از ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر باران در سال در نوسان است. در نواحی ای که کهور به طور طبیعی در آنها انتشار یافته، حداکثر اختلاف درجه حرارت معرف اقلیم است. در آن مناطق فصل تابستان بسیار گرم و زمستان، از دسامبر تا ژانویه، سخت و خشک است. بیشینه دما در سایه از حدود ۴۰ تا ۴۶ درجه سانتی گراد متغیر است. در حالی که کمینیه دمای مطلق از ۹ تا ۱۶ درجه سانتی گراد در نوسان است. با وجود تعسر شرایط آب و هوایی در چنین مناطق اقلیمی، کهور در مقابل بدترین سمائم(=بادهای گرم) و خشک ترین فصول سال مقاومت می کند؛ یعنی زمانی که گیاهان دیگر مقهور شرایط متعسر اقلیمی می شوند، درخت کهور هم چنان به حیات خود ادامه می دهد.

 کهور درختی است که در دشت ها، زمین های پست و بلند و منطقه فرکند(ravine) رشد می کند. این درخت به ندرت در تپه ها می روید. کهور در مقابل خشکسالی مقاومت قابل توجهی از خود نشان می دهد

زیستگاه

زیستگاه کهور کشورهای افعانستان، پاکستان، هند، جنوب ایران و شبه جزیره عربستان است. در هند و در دشت های پنجاب، غرب راجستان و گجرات، کهور از درختان بومی به حساب می آید. در بوندلکاند (Bundelkhand) و اطراف دهلی و آگرا (Agra) درخت کهور به گونه گسترده ای فراگیر است. این درخت در بخش های خشک مرکز و جنوب هند، یعنی بخش هایی از ماهاراشتا(Maharashtra)، آندرا(Andhra)، پرادش(Pradesh)، کارناتاک(Karnataka)، جنوب گُداواری(Godavari)، هاریانا(Haryana)، غرب اوتار پرداش (Uttar Pradesh) و مناطق گرم تر فلات داکان(Deccan Plateau) وجود دارد. دامنه رشد این درخت تا نواحی جنوبی تر توتیکُرین(Tuticorin) نیز کشیده شده است. به طور کل، درخت کهور به همراه گونه Salvadora oleoides معرف اجتماع اقلیمی(climax) بیابان تار (Thar) در هند است. درخت کهور در چراگاه ها، زمین های مزروع، زمین های بایر و جنگل های حفاظت شده وجود دارد. درخت کهور در اجتماعات گونه هایی چون Tecomella undulata، Capparis decidua، Maytenus emarginata، Ziziphus و Salvadora نیز یافت می شود. تراکم درخت کهور از غرب به شرق قسمت راجستان غربی رو به افزایش است. دشت های آبرفتی(alluvial) قدیمی تر و جدیدتر، دو رویشگاهی هستند که کهور رویش در آنها را ترجیح می دهد. با این حال، این درخت در دشت های پست و بلند شنی نیز به خوبی رشد می کند.

 

به دلیل توانایی در استفاده از آب نشسته و جذب رطوبت باران های میان شاخ و برگ ها، درخت کهور می تواند در نواحی بسیار بایر(با بارش سالانه ۱۰۰ میلی متر) رشد کند. درخت کهور در ایران در غالب مناطق جنوب ایران وجود دارد. رویشگاه این درخت از استان سیستان و بلوچستان تا خوزستان امتداد یافته است. در این مناطق درخت کهور در کنار گونه های بومی دیگر از جمله کنار، گز، نخل وغیره رشد کرده و گاه در برخی قسمت ها جنگل های کوچکی از کهور نیز روییده شده است.

کاربردها

از درخت کهور استفاده های متعددی می شود. از چوب کهور در خانه سازی- بیشتر برای ساختن تیرشیب، تیرچه، در، پنجره، ناودان، تیرهای عمودی- وسایل کشاورزی، دسته ابزار، نردبان، یوغ گاری و صنعت لنج سازی استفاده می شود. از چوب و ریشه درخت کهور برای کارهای کوچک خراطی استفاده می شود. برای نمونه، در شهرستان ایرانشهر تعدادی کارگاه خراطی وجوددارد که از چوب کهور برای ساختن وسایل مختلف استفاده می شود. از ریشه درخت کهور به دلیل داشتن خطوط زرین برای ساختن چوب سیگار، چپق و وافور استفاده می شود. تولید جعبه و آوند(=جا، ظرف) بطری ها، صنعتی است که به چوب درخت کهور وابستگی تامی دارد.

درخت کهور علیق با ارزشی محسوب می شود. در خلال ماه های خشک، زمانی که علوفه سبز در مناطق خشک وجود ندارد، شاخ و برگ های کهور برای علیق دام ها بریده می شود. این درخت به اندازه ای مفید فایده ساکنان مناطق لم یزرع است که در میان آنها ضرب المثلی رایج است که می گوید «اگر در زمان خشکسالی کسی یک درخت کهور، بز و شتر داشته باشد، هیچ گاه مرگ به سراغ او نمی آید، چرا که این سه چیز با هم انسان را در سخت ترین شرایط حفظ می کنند!»

به طور متوسط از یک درخت کهور بالغ که تنها جوانه های اصلی راس آن بریده نشده، حدود ۶۰ کیلوگرم علوفه سبز به دست می آید. وقتی که به ترتیب دو سوم و یک سوم پایین تاج درخت بریده شود، به ترتیب ۳۰ و ۲۰ کیلوگرم علوفه سبز از درخت کهور حاصل می شود. برگ های درخت کهور ارزش غذایی بالایی دارد. بنابراین، در طول ماه هایی که علوفه سبز در مناطق کم باران عموما وجود ندارد، تغذیه از برگ های درخت کهور مفید فایده است.

درخت کهور از مهم ترین گونه ها برای تغذیه چهارپایان بیابان است و بخش عمده ای از نیاز غذایی آنها را تامین می کند. علیق سبز و یا خشک درخت کهور علوفه مغذی و خوردنی ای برای شتر، گاو، گوسفند و بز محسوب می شود که در گویش محلی هند loong خوانده می شود. غلاف های درخت کهور که به گویش محلی هند sangar و sangri گفته می شود، دارای گوشت(pulp) شیرینی است. انسان و تقریبا تمام دام ها می توانند غلاف خشک درخت کهور را که به گویش محلی هند kho-kha گفته می شود، بخورند. گاهی اوقات غلاف های سبز با جوشاندن و خشک کردن طعمشان بهتر شده و به حیوانات خورانده می شوند. حتی انسان پیش از تاریخ از دانه های درخت کهور برای غذای دوران خشکسالی استفاده کرده است. گزارش شده است که در طول خشکسالی سخت سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۳۹ در هند، از پوست درخت کهور که دارای مزه بسیار تلخی است به عنوان علیق استفاده شده است. میزان برداشت غلاف درخت کهور در نواحی خشک با تغییر ۷/۱۰ درصد تقریبا ۰۰۰/۱۴کیلوگرم/ کیلومتر است. براساس گزارش ها ارزش گرمایشی چوب درخت کهور بالاست. همین امر موجب شده، چوب این درخت جزء هیزم های خوب محسوب شود.

استفاده های درمانی

در برخی مناطق از درخت کهور استفاده های درمانی می شود. گل های کهور در هاون کوبیده می شود و با شکر مخلوط گردیده و به عنوان ماده ضد سقط برای زنان حامله تجویز می شود. از دود برگ های درخت کهور برای رفع چشم درد استفاده می شود. در پنجاب هند از غلاف کهور به عنوان داروی قابض استفاده می شود. از پوست درخت کهور به عنوان داروی درمان رماتیسم، سرفه، سرماخوردگی، آسم و عقرب گزیدگی استفاده می شود. حتی از درخت کهور برای علاج مارگزیدگی نیز استفاده می شود.

تقدس درخت کهور

از ویژگی های جالب و بارز درخت کهور تقدس این درخت در رویشگاه های عمده آن است. این درخت نزد ساکنان بومی رویشگاه های عمده آن از قداست ویژه ای برخوردار است، به گونه ای که در غالب امکان مقدس این درخت رویانده شده و مورد تقدیس و احترام واقع می گردد. برای نمونه، درخت کهور از درختان سپنتا(=مقدس) در استان تامیل نادو(Tamil Nadu) هند محسوب می شود. درخت کهور در جنوب ایران نیز مقدس و سپنتاست. در غالب قبرستان ها، قدمگاه ها و امکان مقدس، درختان کهور متعددی وجود دارد که جلوه خاص و مقدسی به آن امکان داده است. وجود درخت کهور در این امکان معرف وجود پیوندی اعتقادی-اساطیری در باور مردمان بومی است. بناکردن یک مکان مقدس در جایی که درختان سرسبزی چون کهور وجود دارد، نمودی از تقدس و اعجازگری گیاه و نبات نزد انسان نخستین و باور کهن او به ادامه حیات پس از مرگ به هیات باشنده ای(=موجود) نباتی است.  باوری که تا امروز نیز ادامه دارد و از قِبَل آن انسان امروز نیز به شاخه های درخت کهور دخیل می بندد، سرسبزی آن را ادامه حیات متوفی و روانی روح او می داند، برگ و اجزای آن درخت را درمانگر و استعانت به آن را چاره ساز و حلال گره ها و مشکلات روحی-جسمانی می انگارد.

ریشه شناسی نام کهور

گستردگی نام کهور در جنوب ایران نشان می دهد که این نام متعلق به زبان اولیه بومیان جنوب نجد ایرانkarg; xa-، کُنار و جگjag متعلق به زبان(های) بومی ساکنان اولیه نجد ایران است که به رغم درآمیزش با مهاجران آریایی، این نام های بومی همچنان در گویش های جنوب ایران برجا مانده است. است. وجود جانام های متعدد در جنوب ایران که با نام این درخت ساخته شده، برای نمونه، کهورستان، کهور آباد، کهورتک، توکهور، کهوردان، کورستان، کهورک و غیره، معرف بومی بودن این درخت در جنوب ایران است. هرچند در متون ایرانی باستان و میانه نامی از این درخت به شکل «کهور» برده نشده، اما بررسی صرف اشتقاقی این نام و مقایسه آن با نام های گیاهان دیگر نشان می دهد که نام کهور، به همراه نام های خاص دیگری چون کرگ/خرگ

کهور درخت منظره ای

در برخی شهرهای جهان، از درخت کهور در چیدمان مناظر شهری استفاده شده ‌است و در بسیاری از بلوارها و ساختمان‌های مرکزی و اصلی شهر درخت کهور کاشته شده است. این درخت از طرف انجمن مناظر مزیلاوالی آمریکا، به عنوان درخت منظره‌ای شهری انتخاب و معرفی شده ‌است. پوشش سبز دانشگاه آریزونای آمریکا از گونه‌های این درخت تشکیل یافته و ساختمان‌های این دانشگاه را آراسته کرده است. شهرداری شارجه نیز درخت غاف(=کهور) را یکی از درختان منظره ای شهر معرفی کرده و نوع آبیاری و ویژگی طبیعی آن را در وبگاه رسمی شهرداری مختصرا شرح داده است.

 

نتیجه

درخت کهور از مهم ترین درختان بومی جنوب ایران است که نقش حائز اهمیتی در نظام زیست آن مناطق بازی می کند. این درخت کاربردها و کارکردهای متعدد و مختلفی دارد که از آن جمله می توان به تثبیت کردن خاک، استفاده به عنوان علیق، هیمه، ماده درمانی و غیره اشاره کرد. درخت کهور به دلیل استواری، همیشه بهار بودن، زیبایی ظاهری و داشتن سایه فراخ و فراگیر از درختان منظره ای مناسب محسوب می شود. بایسته است شهرداری بندرعباس به جای کشت درختان ناسازگار با شرایط اقلیمی منطقه، درخت کهور ایرانی را به عنوان «درخت منظره ای» شهر معرفی کند و در رویاندن و استفاده از آن اهتمام درخور و شایسته ای به عمل آورد.

«سرکشیدن درختانی چون کهور از تک خاک به فراز آسمان، معرف پیوند مادی و معنوی زمین و آسمان و نمود فرهنگ و هویت بومی این منطقه است؛ هویتی که برآمده از بوم-باشنده هایی چون درخت «کهور» است.»

در امارات متحده عربی از برگ های درخت کهور به عنوان سالاد استفاده می شود. برگ های خردشده کهور با ماهی و برنج مخلوط می شود و به عنوان غذایی خوشمزه خورده می شود.

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش گانودرما

Image result for ‫قارچ گانودرما‬‎

 

 

 

گانودرما لوسیدوم

قارچ گانودرما یکی از قارچ های بسیار ارزشمند جهان است که در درمان سرطان استفاده می شود.این قارچ در طبیعت کمیاب است و به همین دلیل متخصصان همواره به دنبال راهی برای تولید آن بوده اند. قارچ دارویی گانودرما علاوه بر درمان سرطان در بیماری های مربوط به سیستم ایمنی و بعضی از بیماری های خاص مانند آلرژی و فشار خون استفاده می شود. این قارچ در کنار روش های درمان رایج سرطان مانند شیمی درمانی و پرتو درمانی موجب تسکین درد، طول عمر بیشتر و بهبود کیفیت زندگی بیماران می شود.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچهای بسیار ارزشمند جهان بوده که دارای کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوهای و زرد روشن یافت شده است. این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده میگردد. شایان توجه است که تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر %۶۴ کل تولید را شامل می‌شود. چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده‌اند.

گذشته از این، چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی می‌باشد. روی هم رفته، آمار تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ به حدود ۱۰۶ × ۶ تن با ارزشی معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا افزایش یافته است. این قارچ در طبیعت کمیاب بوده جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نمیباشد، لذا تولید آن توسط متخصصین توصیه شده است. از ۲۰سال گذشته تحقیقات جدی روی خواص دارویی آن در دنیا شروع شده است. این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴۰۰۰ سال قبل بر میگردد.

میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلیساکارید، تری ترپن و پروتئین هستند که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است. گروه مهم در بین این ترکیبات پلیساکاریدها هستند که خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است. از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند میتوان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بیخوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا وخصوصآ اشاره نمود.

محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد . مراحل حفظ میسلیوم, تولید اسپاون ومیوه این قارچ ارزشمند توسط مریم توانا, دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد زیر نظر دکتر مجید عزیزی, دانشیار و عضو هیأت علمی گروه باغبانی و با همکاری اعضای هیات علمی گروه زیست فناوری قارچهای صنعتی-دارویی جهاد دانشگاهی مشهد (پژوهشکده اقبال) انجام گردید. یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است.

امید است در آینده با بررسی جوانب تولید این قارچ شاهد خودکفایی در تولید آن، درمان بیماریهای صعب العلاج و ایجاد اشتغالزایی در کشور باشیم و باعرضه بهینه آن، بتوان گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشت.

 

 

اثرات آنتی اکسیدانی پودر “قارچ گانودرما لوسیدوم” در سوسیس بررسی شد

قارچ گانودرما لوسیدوم با خواص درمانی مانند قابلیت کنترل قند خون بالا و فشار خون بالا، تقویت سیستم ایمنی بدن و همچنین اثرات آنتی باکتریایی و آنتی اکسیدانی است که می‌تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در محصولات گوشتی فرآوری شده مورد استفاده قرار گیرد.

به گزارش ایسنا، روناک قبادی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته بهداشت و کنترل مواد غذایی در پایان نامه خود با عنوان “بررسی اثرات ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی عصاره و پودر قارچ گانودرما لوسیدوم در سوسیس” به بررسی این موضوع پرداخت.

 

امروزه با توجه به خطرات موجود در استفاده از نگهدارنده‌های مصنوعی از جمله در محصولات گوشتی، کاربرد نگهدارنده‌های طبیعی افزایش یافته است.

 

مطابق این پژوهش، قارچ گانودرما لوسیدوم یک قارچ شناخته شده با خواص درمانی مانند قابلیت کنترل قند خون بالا و فشار خون بالا، تقویت سیستم ایمنی بدن و همچنین اثرات آنتی باکتریایی و آنتی اکسیدانی است که می‌تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در محصولات گوشتی فرآوری شده مورد استفاده قرار گیرد.

 

در این مطالعه همچنین تاثیر عصاره آبی و هیدروالکلی و پودر قارچ گانودرما لوسیدوم به تنهایی و همراه با نیتریت سدیم بر میزان اکسیداسیون چربی، تغییرات جمعیت میکروبی سوسیس و خواص حسی سوسیس در مدت ۴۵ روز نگهداری در دمای ۴ درجه سانتی گراد مورد بررسی قرار گرفت.

 

گروه‌های سوسیس مورد بررسی شامل:

 

۱- گروه N: سوسیس حاوی ۱۲۰ppm  نیتریت ۲- گروه .P: سوسیس حاوی ۱% پودر قارچ. ۳- گروه W: سوسیس حاوی %۵/۰ عصاره آبی قارچ. ۴- گروه E: سوسیس حاوی %۲/۰ عصاره هیدروالکلی قارچ. ۵- گروه NP: سوسیس حاوی۸۰ ppm نیتریت و %۵/۰ پودر قارچ. ۶- گروه NW: سوسیس حاوی ppm80 نیتریت و ۱۰۰ppm عصاره آبی قارچ بود، در تحلیل داده‌ها از نرم افزار IBM statistic SPSS 22.0 استفاده شد.

 

با توجه به نتایج به دست آمده نمونه‌های NP و W کمترین میزان PV و TBA را نشان دادند. در تمام نمونه شمارش کلی میکروبی در طول مدت اصلی نگهداری از حد تعیین شده توسط سازمان ملی استاندارد ایران کمتر بود.

 

همچنین در هیچ کدام از نمونه رشد باکتری‌های کلی فرم، S.aureus و C.perfringens  مشاهده نشد. آزمون ارزیابی حسی نشان داد که نمونه‌های W و NW از لحاظ پذیرش کلی بیشترین نزدیکی را به نمونه N داشتند.

 

آزمون حذف رادیکال آزاد DPPH، بیانگر قابلیت عصاره‌های آبی و هیدروالکلی قارچ گانودرما لوسیدوم در حذف رادیکال‌های آزاد است.

 

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که قارچ گانودرما لوسیدوم دارای قابلیت استفاده به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در فرآورده‌های گوشتی جهت کاهش خطرات استفاده از نگهدارنده‌های صنعتی است.

 

گانودرما لوسیدوم در کشورهای مختلف تولید می شود، امروزه مردم استقبال بی نظیری در استفاده از محصولات تهیه شده از گانودرما لوسیدوم دارند. محصولاتی مانند مکمل های غذایی، نوشیدنی ها، محصولات آرایشی – بهداشتی و محصولات دارویی از این دسته هستند.

در کره انواع چای، کپسول های عصاره گانودرما، محصولات مراقبت از پوست تولید می شود. در فیلیپین علاوه بر موراد ذکر شده قهوه، محصولات دارویی و بهداشتی مانند شامپو و خمیردندان تهیه می شود. در کشورهایی مانند هند و هنگ کنگ پودر میسیلیوم، کپسول اسانس گانودرما و روغن های درمانی تولید می شود.

به طور کلی در اغلب کشورها، انواع چای و قهوه، محصولات آرایشی و بهداشتی، کپسول های پلی ساکاریدی و درمانی و پودر میسیلیوم تولید می گردد.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم (Ganoderma Lucidum (Fr.) Karst) یک گونه از شاخه Basidiomycetes، متعلق به راسته Aphyllophorales و از خانوادهPloyporaceae می­باشد. یکی از قارچ­های بسیار ارزشمند جهان بوده که دارای کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوه­ای و زرد روشن یافت شده­است (شکل ۴). این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده می­گردد. شایان توجه است که تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر %۶۴ کل تولید را شامل می‌شود. چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده‌اند.

 

 

گذشته از این، چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی Ganoderma lucidum می‌باشد. تولید جهانی این قارچ در سال ۱۹۹۷ به ۴۳۰۰ تن رسید . روی هم رفته، آمار تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ به حدود ۱۰۶ × ۶ تن با ارزشی معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا افزایش یافته است (چانگ، b 1999). این قارچ در طبیعت کمیاب بوده جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نمی­باشد، لذا تولید آن توسط متخصصین توصیه شده ­است. از ۲۰سال گذشته تحقیقات جدی روی خواص دارویی آن در دنیا شروع شده است.

 

این قارچ و گونه­های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴۰۰۰ سال قبل بر می­گردد. میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلی­ساکارید، تری ترپن و پروتئین هستند که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده­است. گروه مهم در بین این ترکیبات پلی­ساکاریدها هستند که خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است. از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند می­توان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بیخوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا وخصوصآ اشاره نمود. محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

 

 

مراحل حفظ میسلیوم, تولید اسپاون ومیوه این قارچ ارزشمند توسط خانم مریم توانا, دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد زیر نظر جناب آقای دکتر مجید عزیزی, دانشیار و عضو هیأت علمی گروه باغبانی و با همکاری اعضای هیات علمی گروه زیست فناوری قارچهای صنعتی-دارویی جهاد دانشگاهی مشهد (پژوهشکده اقبال) انجام گردید( شکل ۱ تا ۴). یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسی­های صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است. امید است در آینده با بررسی جوانب تولید این قارچ شاهد خودکفایی در تولید آن، درمان بیماری­های صعب العلاج و ایجاد اشتغال­زایی در کشور باشیم و باعرضه بهینه آن، بتوان گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشت.

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کاکتوس علوفه ای

کاکتوس علوفه ای جایگزین مناسب خوراک دام در مناطق گرمسیری کشور

در سال ۱۳۸۳ با حضور نماینده تونسی شرکت ایکاردا در ایران و معرفی کاکتوس علوفه‌ای، این گیاه توسط سازمان منابع طبیعی و جنگلداری ایران از لحاظ سازگاری با شرایط زیست ـ محیطی کشور مورد بررسی قرار گرفت و تایید شد. بعد از آن وزارت جهاد کشاورزی با ایجاد مزارع آزمایشی، طرح کاشت کاکتوس علوفه‌ای را در چند استان کشور، از جمله فارس، بوشهر، خوزستان، ایلام و… در مدت سه سال به مرحله اجرا درآورد .کاکتوس علوفه‌ای گیاهی چند منظوره است که می‌تواند در شرایط سخت خشکسالی بیش از ۳۰- ۲۵ درصد نیاز دام کشور را تامین نماید. 

معرفی کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس علوفه‌ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده از حداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه‌ای را تولید می‌کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می‌تواند تحولی در مراتع تخریب شده مناطق گرمسیری کشور بوجود آورد. کاکتوس علوفه‌ای یک گونه چند منظوره بوده که علاوه بر علوفه، میوه‌های بسیار شیرین و مقوی دارد و در برخی کشورها، بازار خوبی را به خود اختصاص داده است. این گیاه دارای خواص دارویی است و عسل حاصل از این گیاه از مرغوب‌ترین عسل‌ها بوده که این امر خود می‌تواند امکان فعالیت پرورش زنبور را در کنار کشت این علوفه به وجود آورد و منبع درآمدی مضاعفی برای کشاورزان باشد. در صورت تولید میوه کاکتوس هر کیلوگرم آن ۴ تا ۸ دلار ارزش خواهد داشت.

شرایط مناسب رشد

 خاک مناسب برای کاشت کاکتوس علوفه‌ای باید حداکثر ۱۵- ۲۰ درصد خاک رس داشته و دارای زهکشی مناسب، عمیق و سبک باشد. بهترین ph برای کاکتوس علوفه‌ای حدود ۸/۲ تا ۸/۵ است. کاکتوس علوفه‌ای به شوری خاک حساس است و شوری خاک بیش از یک دسی زیمنس بر متر و درجه حرارت زیر صفر برای کاشت این گونه دو عامل محدودکننده محسوب می‌شوند.

نحوه تکثیر

روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای بسیار ساده است، تکثیر این گونه با استفاده از قطعات بوته کاکتوس امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سر حال و سالم تهیه می‌شود. اندازه قطعات تهیه شده از بوته‌ها باید متوسط تا بزرگ باشد. این قطعات را در انتهای فصل رشد و با اعمال یک تنش  ملایم خشکی برداشت می‌کنند.

مواد مغذی کاکتوس

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده کراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۱/۵-۲% پروتئین و حدود ۱/۵% چربی و ۸/۶ % فیبر هستند.

برداشت کاکتوس علوفه‌ای

زمان کاشت کاکتوس علوفه‌ای در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است. کاکتوس علوفه ای را در انتهای  فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند.  میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد. بطور متوسط در سال اول  ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند.

در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده در کشور، تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه‌ای خواهد رفت. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید که پس از خرد کردن به تعلیف دام سبک و سنگین می‌رسد.

نحوه مصرف در جیره دام

کاکتوس علوفه‌ای نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد گیاه از قسمت قطع شده می‌گردد. برای استفاده از آن در جیره، قطعات کاکتوس قطع شده را خرد نموده و آنها را به صورت قطعات کوچک به صورت دستی به دام داده می‌شود. این گیاه خوش‌خوراک بوده و شتر، بز، گوسفند و گاو تمایل فراوانی برای تغذیه از این گیاه نشان می‌دهند. تغذیه دام از این گیاه به ویژه در مناطق خشک دام را تا حد زیادی از نوشیدن آب بی نیاز می‌کند.

مسئله تامین نهاده‌های دامی همواره به‌عنوان یکی از مشکلات اصلی بخش کشاورزی مطرح بوده و هست، از این رو هر ساله تلاش‌های بسیاری از سوی دولت و بخش‌خصوصی در جهت تامین این نهاده‌ها به‌عنوان کالای واسطه‌ای تولیدکنندگان دام و طیور در کشور انجام می‌شود البته با این وجود همچنان تامین علوفه مورد نیاز بخش‌های تولید دامی کشور با مشکلات جدی همراه است به‌طوری که نوسانات قیمت در این بخش که عموما در هر دوره تولید قابل مشاهده است زیان‌های جبران‌ناپذیری را به تولیدات دامی کشور وارد می‌کند.

 

 

کـاکـتـوس عـلـوفه‌ای بــا نــام عــلــمــی Opuntiaficus-indica گونه‌ای از کاکتوس‌ها است که امکان کشت گسترده آن در کشور وجود دارد. این گیاه باارزش که مقاومت زیادی در برابر کم‌آبی و شرایط نامساعد جوی دارد می‌تواند به‌عنوان منبع باارزشی در تامین علوفه مورد نیاز کشور مورد توجه قرار گیرد. میوه این‌گونه از کاکتوس‌ مصرف خوراک انسانی دارد و از ساقه آن نیز می‌توان برای تامین علوفه استفاده کرد. در این گزارش به جنبه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در اینگونه گیاهی می‌پردازیم که در ادامه پیش‌رو دارید.

 

مزیت‌های سرمایه‌گذاری در کشت کاکتوس علوفه‌ای

 

کاکتوس‌ علوفه‌ای یا کاکتوس‌ بدون خار دارای ۸۰ درصد آب و ۱/۵ تا ۲ درصد پروتئین و حدود ۱/۵ درصد چربی و ۸/۶ درصد فیبر هستند که می‌تواند منبع مناسبی برای تامین خوراک دام در کشور باشد. جعفر امیری، کارشناس کشاورزی درخصوص مزیت‌های کشت کاکتوس علوفه‌ای به «فرصت امروز» می‌گوید: کاکتوس علوفه‌ای به دلیل مقاومت بالایی که در برابر کم‌آبی دارد می‌تواند به‌عنوان گونه‌ای جدید در تامین علوفه مورد نیاز کشور مطرح باشد و کشور را از واردات علوفه تا حد زیادی بی‌نیاز کند.
وی ادامه می‌دهد: علاوه‌بر مزیت‌های این گیاه ارزشمند در تامین نهاده‌های دامی می‌توان از آن به‌عنوان عاملی برای بیابان‌زدایی و جلوگیری از فرسایش خاک استفاده کرد.

 

این کارشناس کشاورزی می‌گوید: با توجه به مشکلاتی که در تامین علوفه کشور وجود دارد این گیاه به‌راحتی می‌تواند جای خود را در بخش کشاورزی کشور باز کند و مورد استقبال دامداران قرار گیرد. از سوی دیگر میوه این گیاه نیز مصرف انسانی دارد و در حال حاضر در بازار‌های داخلی از ۱۲ تا ۲۲ هزار تومان قیمت دارد بنابراین می‌توان روی این بخش هم سرمایه‌گذاری کرد. در این بخش حتی بازار‌های صادراتی نیز می‌تواند مورد توجه قرار گیرد؛ کشور‌های عربی، شرق آسیا و اروپا از مقاصد صادراتی میوه این گیاه است.

 

امیری می‌گوید: برای پرورش این محصول به آب زیادی نیاز نیست و در مناطق با میزان بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر قابل کشت است و همین مسئله نیز می‌تواند با وجود مشکل کمبود آب در کشور از مهم‌ترین مزیت‌های این گیاه باشد. وی ادامه می‌دهد: میزان بالای محصول این گیاه در واحد سطح یکی دیگر از جنبه‌های مفید سرمایه‌گذاری در آن است و مطالعات نشان می‌دهد میزان برداشت ۵۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار بسته به کیفیت خاک منطقه و شرایط آب و هوایی محل کشت قابل احصاست. این نوع کاکتوس‌ بدون خار است و همین امر موجب تسهیل در برداشت و مصرف آن خواهد شد که بارز‌ترین ویژگی این گیاه است.

وی درخصوص معایب کشت این گیاه می‌گوید:

کاکتوس علوفه‌ای تحمل شوری آب و خاک را ندارد و در برابر یخ‌زدگی و آب‌ایستادگی بسیار ضعیف است و همین موضوع مهم‌ترین نقطه ضعف این گیاه به شمار می‌رود اما در برابر خشکسالی و کم‌آبی بسیار مقاوم است و می‌تواند با میانگین بارش سالانه ۱۰۰ میلی لیتر رشد کند و جایگزین مناسبی برای دیگر محصولات علوفه‌ای است که به آب زیادی نیاز دارند.

 

شرایط سرمایه‌گذاری و سود‌آوری طرح

خاستگاه کاکتوس علوفه‌ای کشور تونس است و از سال ۸۳ وارد ایران شد و طرح‌های تحقیقاتی کشت آن در مناطق مختلف ایران از جمله قصر شیرین، مهران، برازجان و چند شهر دیگر صورت گرفت. استان‌های بوشهر، ایلام، اصفهان، خوزستان و بخش‌هایی از مناطق کویری ایران مستعد توسعه و تکثیر این گیاه است بنابراین با برنامه‌ریزی دقیق می‌توان در بخش‌های گسترده‌ای از کشور کشت کاکتوس علوفه‌ای را در دستور کار قرار داد. زمان کاشت گیاه در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع نخستین بارندگی و نحوه کاشت آن عموما به‌صورت دستی است.

 

قابلیت‌های تولید میوه علاوه بر محصول علوفه‌ای این گیاه باعث شده سرمایه‌گذاری روی آن ارزش بیشتری پیدا کند. این گیاه در اوایل بهار گل می‌دهد و میوه‌ای شیرین متمایل به ملس، با گوشت و آب زیاد تولید می‌کند که دارای خواص درمانی متعددی است از این رو در صنایع دارویی هم کاربرد زیادی دارد که مهم‌ترین آن مربوط به بیماری‌های گوارشی معده است. 

سـیدمـهدی عـرب از کارشناسان حوزه کشاورزی که تحقیقاتی در این زمینه داشته به «فرصت امروز» می‌گوید: این گیاه از سال ۸۳ وارد کشور شد و طرح‌های تحقیقاتی و مطالعاتی کشت گسترده آن در همان زمان انجام شد اما بنا به دلایلی در ادامه راه متوقف شد و در حال حاضر هم کشت گسترده آن در کشور صورت نمی‌گیرد اما قابلیت‌های خوبی برای سرمایه‌گذاری دارد. وی ادامه می‌دهد:

 

این گیاه دارای ویژگی‌های خاصی است که سرمایه‌گذاری روی آن را اقتصادی می‌کند اما در مناطقی که زمستان‌های سردی دارد قابل کشت نیست. اما اگر تحقیقات مناسبی روی این گیاه انجام شود می‌تواند آن را به یکی از منابع اصلی تامین علوفه در کشور تبدیل کند. عرب می‌گوید:

در حال حاضر در مناطق آفریقایی و بخش‌هایی از آمریکا کشت این گیاه به‌صورت گسترده انجام می‌شود و کشورهای آمریکا، آرژانتین، مکزیک و تونس و بسیاری از کشورهای دیگر، بخش مهمی از علوفه دام خود را از کاکتوس بدون خار تامین می‌کنند. در کشور ما تامین علوفه موضوعی بسیار جدی است و به دلیل محدودیت‌های منابع آبی این امر تبدیل به یک دغدغه همیشگی شده است. کاشت کاکتوس علوفه‌ای با مقاومت ویژه‌ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت‌های بالا و خشکی‌های طولانی‌مدت و خاک‌های فقیر دارد می‌تواند راه مناسبی برای حل بخشی از این مشکل باشد.

 

عرب می‌گوید: یکی از مزیت‌هایی که کشت این گیاه را اقتصادی می‌کند هزینه‌های پایین کشت و تکثیر آن است که در کاهش هزینه‌های تولید بسیار موثر است و به لحاظ اقتصادی مزیت‌های خوبی را برای توسعه کشت کاکتوس بدون خار در کشور به وجود می‌آورد. وی ادامــه مـی‌دهـد:

 

 

 

در بازار‌های جهانی هم تقاضای مناسبی برای این محصول وجود دارد بنابراین در صورت عدم استقبال تولید‌کنندگان و دامداران کشور می‌توان برای صادرات این محصول برنامه‌ریزی کرد. عرب می‌گوید: کشت کاکتوس علوفه‌ای بسیار اقتصادی است و تنها هزینه‌های بذر و کشت اولیه و هزینه‌های برداشت آن مدنظر است و چون بسیار مقاوم است هزینه‌های داشت از قبیل هزینه‌های کود و سم و آبیاری و… بسیار پایین و در حد صفر است. این گیاه از طریق کشت بافت هم قابل تکثیر است اما مهم‌ترین روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای با استفاده از قطعات بوته کاکتوس و قلمه‌زنی امکان‌پذیر است.

 

 

قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سرحال و سالم تهیه می‌شود. بنابراین به‌راحتی قابل تکثیر است و از این نظر نیز هزینه‌های به‌مراتب کمتری نسبت به دیگر گیاهان علوفه‌ای دارد. 

براساس مطالعات انجام شده در زمینه تحقیقات بازار این محصول و براساس میانگین قیمت‌های خوراک دام در کشور این محصول با قیمت هر تن ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تومان در بازار قابل فروش است بنابراین در هر هکتار به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ میلیون تومان محصول خواهید داشت، این درحالی است که در محصولی مانند برنج این رقم ۲۴ تا ۳۰ میلیون تومان تخمین زده می‌شود. از این رو اقتصادی است تا توجه ویژه‌ای به کشت گسترده این محصول در کشور انجام گیرد.