شرکت کارآفرینی سرزمین سبز بندپایان به شماره ثبت 2508

 RSS 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کهور

 

Image result for ‫کهور‬‎

 

کَهور کَور (سرده Prosopis) نام چند گونه از درختان صحرایی که تقریباً در سراسر دشت‌ها و جویبارها، و پایهٔ کوه‌های مناطق خشک جهان دیده می‌شود. گاه تعداد محدودی در قلهٔ کوه‌ها نیز یافت می‌شود.

 

رویشگاه‌های کهور ایرانی عموماً در اقلیم‌های فراخشک و خشک گرم تا فراخشک معتدل گسترش دارد. این گونه بومی صحاری-سند شامل کشورهای هندوستان، پاکستان، افغانستان، ایران، عربستان و عمان است. در ایران در نوار ساحلی استان‌های بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان تا جنوب استان کرمان پراکنش دارد و تا ارتفاع ۶۸۰ متری و بصورت تک‌بوته تا ۱۶۰۰ متری از سطح امتداد دارد

 

درخت کهور در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایران، هند، استرالیا، آمریکای لاتین، آفریقای جنوبی و در صحرای سوزان امارات متحده عربی می‌روید و توانایی تحمل سخت شرایط آب و هوایی را داشته و در شرایط دشوار کم‌آبی، با درصد شوری زمین در حد آب دریا نیز رشد می‌یابد و با کمترین توجه، بیشترین سایه را در شرایط اقلیمی گرمسیری فراهم می‌آورد. شاخه‌های کج ومعوج و عدم ریزش انبوه برگ آن در زمستان در سرزمین‌های گرمسیری، آن را درخت انتخابی شهری این اقلیم‌ها معرفی نموده‌است.

درختی است کهن‌سال به ارتفاع قریب به ۱۰ متر و گاه ارتفاعش تا بیست متر نیز رسیده‌است. در بعضی از مناطق صحرایی، شاید بیش از هزار سال عمر کند.

شاخه‌های این درخت سفید کمی مایل به خاکستری است.

 

تغذیه دام

از شاخه‌های سبز درخت کُوِر برای تغذیهٔ دام مخصوصاً بز، گوسفند، گاو و شتر استفاده می‌شود، میوه درخت کُوِر مانند لوبیا چینی، اما باریکتر است که از آن هم برای تغذیهٔ دام استفاده می‌کنند. این درخت در تمام فصلهای سال سرسبز است.

استفاده از چوب درخت کُوِر

از چوب درخت کُوِر گاهی برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده می‌شده‌است. به علت عدم مقاومت چوب کُوِر در برابر عوامل طبیعی، چوب کُنار که محکم تر است جای چوب کُوِر را گرفته‌است.

درختان کُوِر یا کَهور و پوشش فضای سبز آن را در سطح جهان بی نظیر قلمداد کرده‌اند و بعضی از جهانگردان آن را برتر از فضای سبز جزایر هاوایی و کارائیب توصیف نموده‌اند.

 

کهور پاکستانی یا کهور آمریکایی یا کرت دریایی(نام علمی: Prosopis juliflora) نام یک گونه از سرده کهور است.

کهور پاکستانی درختی چند ساله، دارای رویشگاه صحارا-سندی و ارزش زیستگاهی دارد. این درخت در سه دهه اخیر بوفور بصورت جنگلی در جنوب ایران [استان بوشهر] کاشته شده و بومی ایران نیست در گویش جنوب ایران به آن سُمر نیز گفته می‌شود.

کهور پاکستانی درختچه‌ای بزرگ یا درختی به ارتفاع تا ۵ متر، همیشه دارای برگ سبز، این گونه به صورت کاشته شده در استان‌های جنوبی کشور دیده می‌شود. یکی از درختان مقاوم به خشکی و شوری و حساس به سرما است که سرسبزی خاصی به مناطق بیابانی ساحلی جنوب ایران داده است. علاوه بر ایران در غرب هندوستان، مکزیک و بین سند و پنجاب وجود دارد. درحقیقت این گونه، بومی مناطق شمالی آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و کشورهای چون بولیوی، آرژانتین، کلمبیا، ونزوئلا و مکزیک است.

به عنوان یک درخت سایه دار در فضای سبز و پارک‌های جنگلی و برای تثبیت شنهای روان کاربرد دارد. اما مناسب فضای سبز شهری نیست چون ریشه‌های قوی و تنومند آن باعث خرابی پیاده‌رو می‌شود و خارهای تیز آن نیز پس از ریزش از درخت، می‌تواند ایجاد مزاحمت بنماید؛ و کاشت آن در محوطه‌های کارگاهی، در حاشیه و کنار جاده‌های خارج از شهر و در اطراف اتوبان‌ها نیز توصیه می‌شود.

ازدیاد آن به وسیله کاشت بذر به راحتی امکان‌پذیر است.

 

رویشگاه آن در هرمزگان ایران

در هرمزگان به کهور پاکستانی سُمْر گفته می شود و درختی است زیبا با اندامی بلند که شکل خارجی آن (از دور) شباهت زیادی به چتر دارد. شاخه‌های درخت سُمر تو برهم و دور یگدیگر است. گویند که این درخت بیش از صدسال عمر می‌کند. چوب این درخت سفید و محکم است و در برخی گونه‌های چوب کمی سرخ رنگ می‌شود. درخت سمر در برابر خشک سالی و کم‌آبی مقاوم است، اما اگر چند سال متوالی باران نبارد، در اثر تشنگی کم‌کم خشک می‌شود و می‌میرد.

غذای زنبورعسل

درخت سمر بیشترین پوشش جنگلی کوهستانی منطقهٔ هرمزگان را در برگرفته‌است. برگ درخت سمر باریک و سوزنی و شاخه‌هایش مملو از خار است؛ و گلی زرد رنگ دارد، در موسم گُل و بارداری زنبورعسل به طور قابل توجهی بر روی شاخه‌های این درخت مشاهده می‌شود که شهد برای عسل جمع‌آوری می‌کنند. عسل گل سمر از مرغوب‌ترین انواع عسل در جنوب غرب هرمزگان است.[نیازمند منبع] عسل گل سمر طعم و مزهٔ مخصوصی دارد. از درخت سمر در فصل تابستان گلی زرد رنگ می‌روید که بوی مطبوعی دارد. در این فصل زنبور عسل از این گل‌ها رحیق انگبین برای تهیه عسل می‌گیرند. این درخت نزد صحرانشینان و حشم‌نشین کوهستان اطراف بخش کوخرد با نام (چِت) یا «چتی» معروف است. چنان‌که در شهرستان بستک هرمزگان پشته‌ای نیز به همین نام وجود دارد که آنرا (پشتخه چتی) می‌گویند؛ و (چت) به لهجه صحرا نشین منطقه به معنای (سمر) است.

استفاده از درخت سُمر

سمر در ترکیب جیرهٔ بزغاله‌ها آزمایشی در قالب چهار جیره که به ترتیب حاوی صفر، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد نیام سمر به شکل آسیاب شده بود انجام شد میزان غذای مصرفی، خصوصیات پرواری بزغاله‌ها از قبیل اضافه فون روزانه، ضریب تبدیل غذایی و خصوصیات لاشه بزغاله‌ها مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از این آزمایش در رابطه با وزن نهایی، اضافه وزن روزانه و غذای مصرفی گروه چهار (۳۰ درصد نیام سُمر) با سایر گروه‌ها اختلاف معنی داری نشان دادند و همچنین در رابطه با پارامترهای مهم لاشه نیز اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید با توجه به نتایج حاصل استفاده از ۲۰درصد نیام سمر در ترکیب جیره هیچ گونه مشکلی ندارد.

برگ و چوب سمر

برگ درخت سُمر غذای مخصوص شتر است، همچنین چوب درخت سمر وچوب سَلَم برای ذغال از چوب کُنار و چوب کُور مرغوب‌تر است. در دوران گذشته در خانه‌های روستایی از چوب سمر برای تدفئه استفاده می‌نموده‌اند. همجنین از چوب سمر ابزار آلات کشاورزی، پایهٔ کپر و تیر چوب سجم و در بام خانه نیز به کار می‌برده‌اند. لازم است ذکر شود که درخت سُمر (چِت) در سایر مناطق استان هرمزگان فراوان است، به صورتی که دشت گسترده‌ای در شمال روستای چاه مسلم (که به لهجهٔ محلی «کَفَهِ ی چاه مسلم» می‌نامند)، مملو از درخت سمر است، وسعت این دشت به ده‌ها هزار کیلومتر می‌رسد.

 

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش پائولونیا

Image result for ‫پالونیا‬‎

پالونیا (نام علمی: Paulownia) نام یک سرده از تیره پالونیاییان در راسته نعناسانان است. این سرده بسته به روش طبقه‌بندی، ۶ تا ۱۷ گونه دارد. آنها گاه با گل‌میمونیان مشترک دانسته می‌شوند. گونه‌های مختلف آن بومی شمال آمریکا، چین، لائوس و ویتنام، و مناطق دیگر شرق آسیا، به ویژه ژاپن و کره هستند. پالونیاها درختان برگریزی هستند که برگ قلبی شکل و شکوفه‌هایی شبیه به گل انگشتانه دارند. این درختان به نام دوشس آنا پاولونا (Anna Pavlovna؛ ۱۷۹۵–۱۸۶۵)، دختر پاول یکم تزار روسیه نامگذاری شده است. درختی زیبا با برگ‌های بزرگ و گل‌های خوشه ای به رنگ سفید مایل به بنفش است که بومی مرکز و غرب چین است، این درخت در شرایط اقلیمی و خاکی گوناگون سازگاری نشان داده و در دشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰ متری کشور چین گسترده شده است. این درخت امروزه به طور گسترده در آمریکا کاشته می‌شود. پالونیا از اواسط دهه هشتاد وارد ایران شده و در استان گلستان کشت می‌شود. این درخت به دلیل گلهای بسیار زیبا و خوشه مانندی که دارد، درخت زینتی بسیار محبوبی به شمار می‌آید و به وفور در پارکها و باغها کاشته می‌شود و جایزه انجمن شایستگی باغ انگلستان را از آن خود کرده است.

ویژگی‌های درخت پالونی

از ویژگی‌های درخت پالونیا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مقاومت به کم‌آبی

  • مقاومت به خاکهای آهکی و گچی

  • مقاومت به خاکهای با زهکش بد

  • مقاومت به دود و هوای مناطق صنعتی

پالونیا از درختان خیلی مناسب برای جنگل کاری سریع، توسعه فضای سبز شهر و روستا و کشت تؤام با انواع گیاهان زراعی رایج است. پالونیا دارای پوست خاکستری، قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجود دارد. شاخه‌های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده‌اند و رشد شاخه‌ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است. برگها در درختان جوان بزرگ و با دمبرگهای بلند می‌باشد. گل آذین خوشه مرکب و گلها به رنگ ارغوانی و صورتی هستند، میوه کپسول و بذرها ریز و بالدارند و بوسیله باد پراکنده می‌شوند. پالونیا درختی خزان پذیر بوده که گل‌های خوشبو زیبایی دارد. این درخت زمانی که در گل کامل است، تماشایی ست، خوشه‌های گل ایستاده به رنگ ارغوانی روشن با گل‌های بسیار خوشبو به رنگ سفید آبی که در اردیبهشت ماه ظاهر می‌شوند. چوب این درخت بسیار سبک و نرم می‌باشد. این درخت ارتفاعی بین ۸ تا ۱۲ متر دارد و حدود ۸ متر گستردگی دارد، از این رو درخت سایه دار تلقی می‌شود و به این منظور به طور گسترده در کشور چین کاشته می‌شود. این گیاه، درختی است با برگ‌های پهن و بسیار بزرگ به طول ۳۰سانتی‌متر و عرض تا ۲۰سانتی‌متر و قلبی شکل. عمر زیستی این درخت به طور متوسط ۳۰۰ سال است.

نکاتی در خصوص کاشت و نگهداری از درخت پالونیا

۱- بایداز کاشت این نوع درخت در کنار دیوار خودداری شود. ۲ – خودداری از کاشت درخت پالونیا در نزدیکی لوله‌های آب لازم است. ۳- حداقل در سال اول کاشت، درخت بایددر زمانهای معین آبیاری شود. بطوریکه هیچگاه خاک آن خشک نشده و برگهای آن جمع نشود. ۴- سعی شود در ابتدای رشد روند مسیر حرکت درخت را با هرس نمودن شاخه‌ها و جوانه‌های آن تعیین شود. ۵- حداقل سعی شود تا فاصله ۲ الی ۳ متر از ایجاد شاخه به سمت اطراف جلوگیری نموده و یک جوانه قوی را برای قلمه انتخاب شود. پالونیا نماد مهمی در ژاپن است پالونیای شهبانو چندین سال پیش به ایران وارد شده و به دلیل گلهای خوشه مانندش به عنوان درخت زینتی در استان گلستان کاشته می‌شود.

   پالونیا که در چین به درخت  امپراطور ودرخت نوروز شهرت دارد ومردم آن کشور سالهاست درختان پالونیا را به نشانه خوش یمنی وتقدس دراطراف منزل خود می کارند با ۹ گونه درختی سریع الرشد بومی کشور چین است که بدلیل رشد خیلی سریع وسازگاری باشرایط آب وهوایی وخاکی کاربرد ومصارف گوناگون بسرعت درکشورهای مختلف جهان توسعه یافته است .
درختان سریع الرشد پالونیا تحت شرایط مناسب در سن ۵-۶ سالگی به سن بهره برداری میرسند. درمقایسه باسایر درختان سریع الرشد مانند صنوبر ،پالونیا دارای رشد شدیدتری درچندسال اول زندگی است بطوریکه درحدود نصف سن بهره برداری درختان صنوبر ۵۰-۱۵۰مترمکعب چوب از هرهکتار درروش تلفیقی با گیاهان زراعی بدست می آید
درشرایط عادی یک درخت پالونیا ۵ساله ارتفاعی بیش از ۱۵ متر وقطر برابرسینه آن ۳۰-۴۰ سانتی متر وحجم چوب قابل استفاده آن ۳/۰ تا ۵/۰ مترمکعب خواهدبود وازسال پنجم مورد بهره برداری صنعتی قرارخواهد گرفت.
درسال ۱۷۸۱ گیاهشناسی سوئیسی بنام تونبرگ درکتاب فلور ژاپن نام علمی پالونیا را به جنس این درختان اتلاق نمود سالها بعد دانشمندان چینی این گیاه رادرزیر تیره   Scrophulariaceae قراردادند و۹گونه آنها بنامهای زیر شناسایی گردید:

  1. fortunei

  2. catalpifolia

  3. elongata

  4. kawakamii

  5. fargesii

  6. taiwainana

  7. albipholea

  8. tomentosa

  9. austalis

این درختان درشرایط اقلیمی وخاکی گوناگون سازگاری نشان داده اند ودردشتهای پست تا ارتفاعات ۲۰۰۰متری کشورچین گسترده شده اند .درختان بالغ تنه بلند وقطوری دارند وگلهای زیبای ارغوانی رنگ دراواخر زمستان قبل از رویش برگها جلوه خاصی به آنها میدهند

 چوب پالونیا خیلی سبک ولی محکم است .بسهولت خشک می شود، اعوجاج پیدا نمی کند ، ومناسب نجاری وکنده کاری است بطوریکه بسادگی شکاف وترک برنمی دارد ،مبلمان ، تخت وکمد ،میزوصندلی ساخته شده ازآن سبک بوده وبراحتی قابل حمل وبسیاربادوام است ودرصنایع روکش سازی ،تخته چندلا،وخمیرکاغذ مورد مصرف دارد. مصارف دیگرآن ازقبیل ساخت هواپیما های مدل ،عایق بندی، کربن فعال صنایع ،مدادسیاه، داروسازی ،کندوی زنبورعسل ،جعبه های میوه ،ونیز کودحاصل از برگها وگلها علاوه برویژگیهایی چون تکثیرآسان ورشدسریع وسازگاری ،جایگاه مناسبی رادرصنایع متنوع کشور چین برای خودباز نموده است بطوریکه اولویتهای تحقیقاتی سازمان جنگلداری چین مطالعه برروی درختان پالونیا     می باشد.
لزوم حفظ وجلوگیری از نابودی جنگلهای بومی ایران ازیک سو وکمبودچوب مورد نیاز کارخانه ها از سوی دیگر ، تنایل مارا برای تحقیقات بیشتر برروی گونه های سریع الرشد وقابل استفاده درصنایع سوق میدهد. که ما با تحقیق برروی پالونیا بعنوان بهترین درخت شناخته شده برای کشت تلفیقی با گیاهان زراعی واستفاده از تجربه ودانش سایر کشورها قادر خواهیم بود طی مدت کوتاهی دراراضی غیرجنگلی ، چوبی با کیفیت جهت مصرف صنایع تولید وکمبود چوب را برطرف نمایییم.

کلیاتی درخصوص گونه های پالونیا:

  1. مورفولوژی

   پالونیا دارای پوست خاکستری ،قهوه ایی یا سیاه است که برروی پوست آن دردرختهای جوان عدسکهایی وجوددارد.شاخه های جوان از کرکهای غده ایی پوشیده شده اند ورشد شاخه ها بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است .برگها دردرختان جوان بزرگ وبادمبرگهای بلند می باشد . گل آذین خوشه مرکب وگلها به رنگ ارغوانی وصورتی هستند،میوه کپسول وبذرها ریز وبالدارند.

  1. طبقه بندی:

   برای شناسایی گونه ها ، طول گرزنها ، داشتن دمگل یا نداشتن آن ، طول لوبهای کاسه گل ،شکل جام وکپسول، ضخامت فرابر میوه وشکل جفت مورد بررسی قرارمیگیرند.

  1. پراکندگی جغرافیایی:

ازشمال تا جنوب کشورچین گسترده شده وتا ارتفاعات ۲۴۰۰ متری جنوب غربی چین مشاهده شده اند.منشاء گونه واقع در اطراف رودخانه یانگتز می باشد در طبیعت فاصله جغرافیایی  بین افراد یک گونه  باعث بوجود آمدن تفاوتهای درون گونه ایی شده واریته هایی را بوجودآورده است .این درخت در گلخانه ونواحی گرمسیری خزان نمی کند .گونه  P.elongata از نظر تولید میوه وزنده مانی در شمال رودخانه یانگتز بهترین گونه بوده است ورشد خوبی دارد.

  1. خصوصیات اکولوژیکی:

رشد سریع از خصوصیات ثابت گونه های پالوناست .درارتفاعات گونه های  P.tomentosa ,P.elongata  در هردومنطقه قابل رویش است  در مناطق پست گونه  P.fortunei بخوبی رشد می کند و گونه P.elongata درهردومنطقه قابل رویش است در مناطق جنوبی P.kawakami  رشد کندتری نسبت به سایر گونه ها دارد.  ریشه های پالونیا عمیق هستند وبصورت انشعابات دوشاخه ایی وانبوه رشد می کنند ودر خاک شن با زهکشی مناسب درعمق ۴۰-۱۰۰ سانتی متری گسترد می شوند که درمقایسه با ریشه گیاهان زراعی که در عمق صفرتا ۴۰ سانتی متر رشد میکنند برای کشت تلفیقی بسیار مناسب بوده چنانکه بین درختان وگیاهان زراعی برای استفاده از موادغذایی خاک رقابت بوجود نمی آید. رشد تاج بصورت انشعابات دوشاخه ایی کاذب است زیرا جوانه انتهایی در زمستان از بین میرود طرزرشد شاخه ها نشان دهنده سن درخت نیز می باشد.
حجم تنه درخت طی دو مرحله رشد طولی افزایش می یابد و ۹۰درصد حجم چوب گونه  P.fortunei  از اولین مرحله رشد طولی تنه بدون شاخه وبرگ بدست می آید .حتی دردرختان ۴۰-۵۰ ساله نیز افزایش رشد حجمی وجوددارد.دراین زمان حجم چوبدهی تنه درگونه P.fortunei با قطرمساوی بیشتراز گونه  P.elongata است(۱۸-۳۶ درصد) همینطور افزایش رشدحجمی درختان دست کاشت بیشتراز درختان بومی است سرعت رشد درختان بذری کمتر ولی تداوم رشد آنها بیشتراست .

  1. نیازهای اکولوژیکی:

    1. دما: متوسط دمای مناسب برای درختان پالونیا بین حداقل ۵ –   درجه سانتی گراد درزمستان وحداکثر ۳۸ درجه سانتی گراد درتابستان می باشد . گونه fargessi درمناطق مرطوب مرتفع با دمای  ۱۰ –  درجه سانتی گراد نیز مشاهده شده است گونه P.tomentosa مقاومترین گونه نسبت به دمای بسیارپائیین می باشد بعداز آن گونه P.elongata و گونه P.catalpifolia می باشند گونه های  P.kawakami , P.taiwanian , P.fargesii نسبت به دمای پایین آسیب پذیرتر می باشند.بهترین دما برای رشد طولی وقطری پالونیا ۲۴-۲۹ درجه سانتی گراد است. گونه های بومی جنوب چین نسبت به سرما ویخبندان حساسترند واگر درشمال چین کاشته شوند حجم چوبدهی مناسبی ندارند ،نهالهای حاصل از جست بعلت توقف سریعتر رشد طولی وشروع چوبی شدن نسبت به نهالهای یکساله دست کاشت درمقابل سرما مقاوم ترند ، زمان  توقف رشد طولی نهالها درپائییز همزمان باخزان برگهاست .جهت سازش باشرایط محیط درزمستان لوبهای گوشتی وضخیم کاسه گل ، جوانه های گل را از خطر یخ زدگی محافظت می کنند همچنین روزنه های هوایی با فلسها وکرکهایی پوشیده شده اند که موجب کاهش تبخیر وتعرق می گردند .مهمترین عامل آسیب دیدگی درختان ، تغییرات شدید دمای شب وروز است که درزمستانهای سرد برای جلوگیری از یخ زدگی تنه درختان را به آب آهک آغشته می کنند.

    2. بارندگی: حداقل میزان میزان بارندگی موردنیاز درختان پالونیا سالانه  ۲۵۰ میلیمتر وحداکثر ۲۰۰۰تا۳۰۰۰ میلیمتر می باشد دوگونه  omentosa , P.elongata مقاومترین گونه ها نسبت به خشکی وکم آبی می باشند.

    3. نور: گونه  elongata درچند جنس خاک بخوبی رشد میکند گونه P.fortunei مقاومترین گونه نسبت به خاک رس  می باشد . پالونیا به خاکی با ۵۰% تخلخل و۳۰% تهویه با چگالی  ۰۳/۰ – ۳/۱ g/m³ نیازدارد.درفصل مرطوب سطح ایستابی با سطح خاک باید بیشتراز۵/۱ مترفاله داشته باشد .مقاومترین گونه  نسبت به تغییرات  PH   خاک P.elongata , P.tomentosa می باشند که در ph  بین ۵- ۹/۸ به رشد خودادامه  می دهند.

ارتفاع: گونه  P.catalpifolia بهترین گونه برای مناطق میانبند و P.tomentosa بهترین گونه برای مناطق ییلاقی و در مناطق قشلاقی (مناطق نیمه گرمسیری با خاک لومی سنگین  – رسی سبک) گونه p.fortunei  و گونه P. fargesii بهترین گونه ها هستند

تکثیر: پالونیا از طریق قلمه ریشه ، قلمه ساقه ، وبذرتکثیر می گردد.ازهرنهال بطور متوسط ۲۵ – ۳۰ که حدود ۲۰۰۰۰۰ قلمه ریشه از یک هکتار نهالستان بدست می آید

اصلاح نژاد: میزان چوبدهی گونه P.fortunei 40% بیشتر ازسایر گونه بوده بنابراین دراصلاح نژادبعنوان یکی از پایه ها باید مد نظر قرار گیرد. نتایج حاصل از تلاقی دوگونه  P.tomentosa , P.fortunei ازنظر ارتفاع  ومقاومت درمقابل شرایط سخت محیط مناسبتراز والدین خود می باشند.

مستقیم قلمه ریشه درمحیط پرورش اصلی موجب کوتاه شدن دوره بهره برداری میگردد.ظرفیت تولید نهال باقلمه ریشه درهرهکتار ۱۲۰۰۰ نهال می باشد که درسال اول بطول  ۲۳/۵ تا۸ متروقطریقه ۱۴ سانتیمتر بوده است .  مناسب ترین گونه برای نهالکاری حاشیه   جاده ها گونه  P.fortunei باطول ۴ متر وقطر ۶ سانتیمتر می باشد ومناسبترین گونه برای جنگلکاری گونه P.elongata که بطول ۴متر ونسبت طول به قطر یقه آن ۶۰-۷۰ است .تولید نهال با قلمه ساقه مشکلتر بوده ولی درصورت تکثیر نهالهای قوی ومقاوم تولید می کنند .درشرایط مناسب نهالهای بذری یکساله بطول ۶/۵ متر وبه قطر ۷ سانتی متر میرسند .بذرها برای تکثیر بایستی از بهترین پایه های مادری که رشد عالی وتنه خوش فرم سالم وبیشتر ازهشت سال دارند انتخاب گردند، تعداد نهال بذری تولیدشده در ۱۵۰ متر مربع نهالستان برای کاشت دریک هکتار زمین جنگلی کافیست.

  1. جنگلکاری: درختان پالونیا نباید درمناطقی جنگلکاری شوند که خاک رسی خشک وفقیر ،شوروقلیایی بازهکشی نامناسب وسطح ایستابی بالا بوده ومنطقه در معرض وزش بادهای  شدید ویا دمای حداقل کمتر از ۲۵- سانتی گراد باشد .

فواصل مناسب کاشت درجنگل  ۴×۵(۵۰۰درخت درهکتار)، ۵×۵(۴۰۰درخت درهکتار)، ۵×۶(۲۷۸ درخت درهکتار)       می باشد.  فواصل مناسب کاشت دردیمزارها وزمینهای زراعی ۵×۱۰(۲۰۰ درخت درهکتار) می باشد

کاشت درختان پالونیا در زمینهای زراعی موجب بهبود آب وهوای مناطق خشک وبادگیر      می شود .بهترین نوع آمیختگی درختان پالونیا با گیاه بامبو می باشد زیرا بامبو سایه پسند با ریشه کم عمق بوده ومزاحمتی برای رشد وزادآوری درختان پالونیا ایجاد نمی نماید.

  1. تلفیق کشاورزی ودامداری: بدلیل فواصل برگها وشاخه ها، درختان پالونیا دارای تاج پوشش باز وگسترده ایی هستند بطوریکه نور براحتی از آن نفوذ میکند ومناسبترین درختنان برای کاشت در مزارع می باشند بطوریکه میزان نفوذ نور از گونه elongata20% بیشتراز گونه صنوبر و۳۸% بیشتراز گونه اقاقیاست .بااین روش در فصل رشد برگها زمانی ظهور میکنند که گیاهان زراعی رشد خودرا تکمیل کرده ونورخودرا جهت تولید دریافت داشته اتند وزمان برگ ریزی دیرتر از سایر درختان     می باشد چنانکه برگها مانند سرپناهی گیاهان زراعی رااز نفوذ سرما وبادپاییزه مصون نگاه میدارند .وجود درختان در مزارع سرعت باد را ۲۱-۵۲% کاهش داده وبدلیل کاهش تبخیر خاک ظرفیت ، عملکرد مزرعه را افزایش می دهد .میزان محصول گندم دراین روش ۶-۲۳% افزایش نشان داده است. علاوه برآن سرشاخه های حاصل از هرس درختان ۱۰ ساله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم هیزم وحدود ۱۰۰ کیلوگرم برگ تازه جهت مصرف خوراک دام تولید می کنند.

  • بیماریها: بیماریهای اصلی درختان پالونیا  Sphaceloma ,Wistshes’broo , Damping-off,Anthracnoce,Paulowina Hara می باشد که با کنترل نهالستان وضدعفونی بذر از شیوع این بیاریها پیشگیری می شود.

  • خواص چوب: چوب پالونیا راست تار ،نرم ، روشن صاف است که بسیارسبک بوده وبراحتی درهوای آزاد خشک می شود .گونه های P.fargesii,P.elongata سبکترین چوب رادربین گونه های پالونیا تولید می کنند .ضریب همکشیدگی چوب ۲۷/۰-۳۷/۰ درصد بوده که کمتر از چوب سوزنی برگان وسایر پهن برگان است .مراحل خشک کردن چوب دردمای ۶۸ درجه سانتی گراد بمدت ۱۲ ساعت ، موجب کاهش ۲۴% درصد رطوبت شده وهیچگونه تغییر شکلی درچوب ظاهر نمی شود در صورتیکه درچنین شرایطی چوب صنوبر شکافدار وکج شده می شکند .دوام مبلمان ساخته شده با چوب پالونیا حتی در مناطق مرطوب بسیار مناسب است .چوب پالونیا در مقابل پوسیدگی مقاوم می باشد وخاصیت رزونانسی خوبی دارد.

  1. مصارف : درکشورچین از چوب ، برگ، پوست ومیوه وگل درختان پالونیا بطور گسترده استفاده می شود .بدلیل سبکی ودوام طولانی برای تیرهای افقی سقف ساختمانها ودرصنایع جهت تولید دروپنجره ، قفسه وکمد ، جعبه های میوه وجعبه های پستی، تخته چندلا، کاغذ و… درختان پالونیا مصرف می شوند.

بحث ونتیجه گیری:
با توجه به جداول وبررسی میزان رشد دوگونه پالونیا وصنوبر اهمیت موارد زیر روشن میگردد.          (نتایج تحقیقات انجام شده برروی خواص چوب پالونیا درایران درجداول وآمارهای پیوست مقاله آمده است )

  • حجم چوبدهی درهکتارپالونیا سالانه بین ۲۰مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب در خاکهای بسیارغنی می باشد(فاصله کاشت ۴×۵ ، ۵۰۰ درخت درهکتار  ۰۴/۰ تا ۱۵ مترمکعب افزایش حجم چوب درسال)

  • حجم چوبدهی درهکتار صنوبرسالانه بین ۱۵ مترمکعب درخاکهای فقیر وتا ۵۵ مترمکعب درخاکهای بسیار غنی می باشد (طبق نتایج تحقیقاتی بدست آمده از فاصله کاشت ۴×۴ که بهترین فاصله کاشت توصیه شده برای درختان صنوبربوده وتلفات کمتری دارد)

  • علاوه بررشد ارتفاع، افزایش اعجاب انگیز رشد قطری درختان پالونیا بویژه در چندسال اول موجب افزایش حجم آن در زمان کوتاهی می گردد.نسبت طول به قطر گونه P.elongata  ملاکی جهت مقایسه میزان رشد گونه های مختلف پالونیااست.

  • زمان بهره برداری درختان پالونیا درزراعت چوب طبق تحقیقات انجام شده ۵-۶ سالگی است

  • تاج پوشش درختان پالونیا از هم باز است ونور بخوبی از آن عبور می نماید وبراساس تحقیقات انجام شده انواع گیاهان زراعی براحتی در لابلای آن رشد میکنند.

  • فرم تاج پوشش درختان صنوبر مانع از رسدن نورکافی به گیاهان زراعی کاشته شده درزیر آنها درروش کشت تلفیقی میگردد.بنابراین برای کاشت گیاهان زراعی با درختان صنوبر باید حداقل فاصله ۳-۴ متر رعایت گرددکه این مسئله باعث بهدر رفتن زمین میگردد.

  • انواع گونه های پالونیا در شرایط زیستی بسیار متفاوتی سازگاری نشان دادهاند از نظر شرایط زیست محیطی (ارتفاع از سطح دریا، دما، میزان بارندگی،خاک) زیستگاه اصلی درختان پالونیا در کشور چین بین ۳۰-۴۰ درجه عرض جغرافیایی می باشد که مناطق وسیعی از کشورایران نیز در همین عرض جغرافیایی واقعند.

  • با توجه به آمارهای پیوست پالونیا مناسب تولید خمیر کاغذ بوده وطبق تحقیقات انجام شده با فرایند پخت  کرافت ،راندمان خمیر ۷۹% بدست آمده است..

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش گانودرما

 Image result for ‫خواص قارچ گانودرما‬‎

محققان ایرانی به دانش تولید قارچ دارویی گانودرما دست یافتند

محققان ایرانی در دانشگاه فردوسی مشهد به دانش تولید قارچ دارویی گانودرما دست یافتند.

 

 

گانودرما لوسیدوم Ganoderma lucidum Karst. قارچی یک ساله از تیرهGanodermataceae  است که مصرف دارویی دارد. نام محلی این قارچ در چین، لینگ زی؛ در ژاپن، رشی و در کره، یونگ زهی می باشد. چینی ها معتقدند که این قارچ نماد زندگی شاد، شانس، سلامتی و طول عمر و حتی جاودانگی است.

 

این قارچ در طب سنتی جهت درمان بی خوابی، تنگی نفس، تقویت حافظه، بیماری های کلیه و کبد، ورم مفاصل، آسم مورد استفاده قرار می گیرد. گانودرما دارای مواد فعال بیولوژیک مانند انواع استرول ها، پروتیین ها، پلی ساکاریدها، تری ترپنوئیدها و ملانین می باشد که پلی ساکاریدها و تری ترپنوئیدهای آن به علت دارا بودن خاصیت ضد سرطانی از اهمیت قابل توجهی برخوردار هستند. اسپور این قارچ نیز علاوه بر اندام بارده و میسلیوم دارای ترکیبات فعال با خاصیت درمانی می باشد. طی چند دهه اخیر تحقیقات فراوانی بر روی اثرات درمانی و شناسایی ترکیبات شیمیایی این قارچ دارویی ارزشمند در جهان صورت گرفته است. در این مقاله مروری به بررسی آخرین یافته های محققین در مورد اثرات بیولوژیک و دارویی این قارچ پرداخته و ترکیبات گزارش شده از آن را معرفی می نماییم.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچهای بسیار ارزشمند جهان است که با کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوهای و زرد روشن یافت شده است.
این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده می شود؛ تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر ۶۴ درصد کل تولید را شامل می‌شود.
چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده اند و چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی است.
ارزش تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا اعلام شده است.

 

قارچ گانودرما لوسیدوم یکی از قارچهای بسیار ارزشمند جهان بوده که دارای کلاهک به رنگ های قرمز، قرمز مایل به قهوهای و زرد روشن یافت شده است.

گانودرما لوسیدوم در کشورهای مختلف تولید می شود، امروزه مردم استقبال بی نظیری در استفاده از محصولات تهیه شده از گانودرما لوسیدوم دارند. محصولاتی مانند مکمل های غذایی، نوشیدنی ها، محصولات آرایشی – بهداشتی و محصولات دارویی از این دسته هستند.

در کره انواع چای، کپسول های عصاره گانودرما، محصولات مراقبت از پوست تولید می شود. در فیلیپین علاوه بر موراد ذکر شده قهوه، محصولات دارویی و بهداشتی مانند شامپو و خمیردندان تهیه می شود. در کشورهایی مانند هند و هنگ کنگ پودر میسیلیوم، کپسول اسانس گانودرما و روغن های درمانی تولید می شود.

به طور کلی در اغلب کشورها، انواع چای و قهوه، محصولات آرایشی و بهداشتی، کپسول های پلی ساکاریدی و درمانی و پودر میسیلیوم تولید می گردد

این قارچ به منظور اهداف دارویی در کشورهای خاور دور خصوصأ ژاپن، چین وکره استفاده میگردد. شایان توجه است که تولید جهانی قارچها‌ی خوراکی غالبا به چینی‌ها اختصاص داشته که حجمی بالغ بر %۶۴ کل تولید را شامل می‌شود. چینی‌ها هم بصورت تولید کننده مهم و هم بصورت مصرف کننده مهم هر دو نوع قارچ دارویی و خوراکی در آمده‌اند. گذشته از این، چین بزرگترین تولید کننده قارچ‌ دارویی غیر خوراکی می‌باشد.

روی هم رفته، آمار تولید جهانی قارچ‌های خوراکی و دارویی در سال ۱۹۹۷ به حدود ۱۰۶ × ۶ تن با ارزشی معادل ۱۴ میلیون دلار آمریکا افزایش یافته است. این قارچ در طبیعت کمیاب بوده جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نمیباشد، لذا تولید آن توسط متخصصین توصیه شده است.

از ۲۰سال گذشته تحقیقات جدی روی خواص دارویی آن در دنیا شروع شده است. این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴۰۰۰ سال قبل بر میگردد. میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلیساکارید، تری ترپن و پروتئین هستند که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است. گروه مهم در بین این ترکیبات پلیساکاریدها هستند که خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است.

Image result for ‫خواص قارچ گانودرما‬‎

از جمله خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند میتوان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بیخوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا وخصوصآ اشاره نمود. محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

مراحل حفظ میسلیوم, تولید اسپاون ومیوه این قارچ ارزشمند توسط مریم توانا, دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشگاه فردوسی مشهد زیر نظر دکتر مجید عزیزی, دانشیار و عضو هیأت علمی گروه باغبانی و با همکاری اعضای هیات علمی گروه زیست فناوری قارچهای صنعتی-دارویی جهاد دانشگاهی مشهد (پژوهشکده اقبال) انجام گردید. یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است.

امید است در آینده با بررسی جوانب تولید این قارچ شاهد خودکفایی در تولید آن، درمان بیماریهای صعب العلاج و ایجاد اشتغالزایی در کشور باشیم و باعرضه بهینه آن، بتوان گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشت.

این قارچ در طبیعت کمیاب بوده، جمع آوری آن از طبیعت جهت استفاده تجاری کافی نیست؛ لذا تولید آن توسط متخصصان توصیه شده است.
تحقیقات جدی بر روی خواص دارویی این قارچ از ۲۰ سال گذشته شروع شده است. این قارچ و گونه های مربوط به آن از نظر کاربرد در زمینه درمان قدمت طولانی داشته وتاریخ آن حداقل به ۴ هزار سال قبل بازمی گردد.

 

 

میوه و میسلیوم این قارچ حاوی استروئید، لاکتون، آلکالوئید، پلی ساکارید، تری ترپن و پروتئین است که اثرات دارویی آنها به اثبات رسیده است. در این بین ترکیبات پلیساکاریدها، خواص ضد سرطانی آن ها بسیار مورد توجه است.
از خواص دارویی این قارچ بسیار ارزشمند می توان به درمان سرطان معده، هپاتیت A،B وC ، نفریتیس، آرتروز، دردهای عصبی، بی خوابی، برونشیت، آسم، زخم معده، فشار خون، کلسترول بالا اشاره نمود.
محصولات دارویی حاصل از این قارچ به صورت شربت، قرص، کپسول، آمپول و تنتور در بازارهای جهانی وجود دارد .

یکی از اهداف این طرح ، استفاده از محصولات فرعی صنایع غذایی و ضایعات کشاورزی ( خاک اره، کاه و کلش غلات و غیره ) در جهت تولید این قارچ بود. بر اساس بررسیهای صورت گرفته تا کنون گزارشی از تولید این قارچ در ایران روی در مجامع علمی ارائه نشده است.
بررسی جوانب تولید این قارچ می تواند نوید بخش خودکفایی در تولید آن، درمان بیماریهای صعب العلاج و ایجاد اشتغال ایی در کشور باشد و باعرضه بهینه آن، گام مهمی در صنعت داروسازی و تأمین نیاز دارویی کشور برداشته خواهد شد.

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کاکتوس علوفه ای

Image result for ‫کاکتوس علوفه ای‬‎

کاکتوس علوفه ای جایگزین مناسب خوراک دام در مناطق گرمسیری کشور

در سال ۱۳۸۳ با حضور نماینده تونسی شرکت ایکاردا در ایران و معرفی کاکتوس علوفه‌ای، این گیاه توسط سازمان منابع طبیعی و جنگلداری ایران از لحاظ سازگاری با شرایط زیست ـ محیطی کشور مورد بررسی قرار گرفت و تایید شد. بعد از آن وزارت جهاد کشاورزی با ایجاد مزارع آزمایشی، طرح کاشت کاکتوس علوفه‌ای را در چند استان کشور، از جمله فارس، بوشهر، خوزستان، ایلام و… در مدت سه سال به مرحله اجرا درآورد .کاکتوس علوفه‌ای گیاهی چند منظوره است که می‌تواند در شرایط سخت خشکسالی بیش از ۳۰- ۲۵ درصد نیاز دام کشور را تامین نماید.

کـاکـتـوس عـلـوفه‌ای بــا نــام عــلــمــی Opuntiaficus-indica گونه‌ای از کاکتوس‌ها است که امکان کشت گسترده آن در کشور وجود دارد. این گیاه باارزش که مقاومت زیادی در برابر کم‌آبی و شرایط نامساعد جوی دارد می‌تواند به‌عنوان منبع باارزشی در تامین علوفه مورد نیاز کشور مورد توجه قرار گیرد. میوه این‌گونه از کاکتوس‌ مصرف خوراک انسانی دارد و از ساقه آن نیز می‌توان برای تامین علوفه استفاده کرد. در این گزارش به جنبه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در اینگونه گیاهی می‌پردازیم که در ادامه پیش‌رو دارید.

 

 

این گیاه از سال ۸۳ وارد کشور شد و طرح‌های تحقیقاتی و مطالعاتی کشت گسترده آن در همان زمان انجام شد اما بنا به دلایلی در ادامه راه متوقف شد و در حال حاضر هم کشت گسترده آن در کشور صورت نمی‌گیرد اما قابلیت‌های خوبی برای سرمایه‌گذاری دارد. وی ادامه می‌دهد: این گیاه دارای ویژگی‌های خاصی است که سرمایه‌گذاری روی آن را اقتصادی می‌کند اما در مناطقی که زمستان‌های سردی دارد قابل کشت نیست. اما اگر تحقیقات مناسبی روی این گیاه انجام شود می‌تواند آن را به یکی از منابع اصلی تامین علوفه در کشور تبدیل کند.

 

  در حال حاضر در مناطق آفریقایی و بخش‌هایی از آمریکا کشت این گیاه به‌صورت گسترده انجام می‌شود و کشورهای آمریکا، آرژانتین، مکزیک و تونس و بسیاری از کشورهای دیگر، بخش مهمی از علوفه دام خود را از کاکتوس بدون خار تامین می‌کنند. در کشور ما تامین علوفه موضوعی بسیار جدی است و به دلیل محدودیت‌های منابع آبی این امر تبدیل به یک دغدغه همیشگی شده است. کاشت کاکتوس علوفه‌ای با مقاومت ویژه‌ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت‌های بالا و خشکی‌های طولانی‌مدت و خاک‌های فقیر دارد می‌تواند راه مناسبی برای حل بخشی از این مشکل باشد

 

یکی از مزیت‌هایی که کشت این گیاه را اقتصادی می‌کند هزینه‌های پایین کشت و تکثیر آن است که در کاهش هزینه‌های تولید بسیار موثر است و به لحاظ اقتصادی مزیت‌های خوبی را برای توسعه کشت کاکتوس بدون خار در کشور به وجود می‌آورد. وی ادامــه مـی‌دهـد: در بازار‌های جهانی هم تقاضای مناسبی برای این محصول وجود دارد بنابراین در صورت عدم استقبال تولید‌کنندگان و دامداران کشور می‌توان برای صادرات این محصول برنامه‌ریزی کرد. عرب می‌گوید: کشت کاکتوس علوفه‌ای بسیار اقتصادی است و تنها هزینه‌های بذر و کشت اولیه و هزینه‌های برداشت آن مدنظر است و چون بسیار مقاوم است هزینه‌های داشت از قبیل هزینه‌های کود و سم و آبیاری و… بسیار پایین و در حد صفر است. 

 

این گیاه از طریق کشت بافت هم قابل تکثیر است اما مهم‌ترین روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای با استفاده از قطعات بوته کاکتوس و قلمه‌زنی امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سرحال و سالم تهیه می‌شود. بنابراین به‌راحتی قابل تکثیر است و از این نظر نیز هزینه‌های به‌مراتب کمتری نسبت به دیگر گیاهان علوفه‌ای دارد. 

 

براساس مطالعات انجام شده در زمینه تحقیقات بازار این محصول و براساس میانگین قیمت‌های خوراک دام در کشور این محصول با قیمت هر تن ۷۰۰ هزار تا یک میلیون تومان در بازار قابل فروش است بنابراین در هر هکتار به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ میلیون تومان محصول خواهید داشت، این درحالی است که در محصولی مانند برنج این رقم ۲۴ تا ۳۰ میلیون تومان تخمین زده می‌شود. از این رو اقتصادی است تا توجه ویژه‌ای به کشت گسترده این محصول در کشور انجام گیرد.

 

 

مواد مغذی کاکتوسظ
این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده گراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۵/۱-۲% پروتئین و حدود ۵/۱% چربی و ۶/۸ % فیبر هستند
برداشت کاکتوس علوفه‌ای
کاکتوس علوفه ای را در انتهای فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند. میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد به گونه ای که با بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر، ۲۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار علوفه تر تولید می کنند. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید. بطور متوسط در سال اول ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند. در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد

کشورهای امریکا، آرژانتین، مکزیک و تونس و بسیاری از کشورهای دیگر، بخش مهمی از علوفه دام خود را از کاکتوس بدون خار تامین می‌کنند. در کشور ما تامین علوفه موضوعی بسیار جدی است و به دلیل محدودیت‌های منابع آبی این امر تبدیل به یک دغدغه‌ی همیشگی شده است. کاشت کاکتوس های علوفه ای با مقاومت ویژه ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت های بالا و خشکی های طولانی مدت و خاک های فقیر دارند می‌تواند راه مناسبی برای حل قسمتی از این مشکل بوده و جایگزین مناسبی برای ذرت علوفه ای و دیگر محصولات با نیاز آبی بالا باشد.

گونه کاکتوس علوفه ای Opuntia ficus-indica نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد پد گیاه از قسمت قطع شده می گردد. بنابراین کشت و پرورش این گیاه در شرایط قرق صورت می گیرد و پس از استقرار، پدها قطع و با خرد نمودن آنها به قطعات کوچک تغذیه به صورت دستی انجام می شود.

با توجه به فشار چرای دام روستایی بر مراتع، تصور کنید که کاشت و پرورش این گیاه در مزرعه کشاورزان و سپس ارائه آن به دام چه نقش به سزایی در کاهش فشار وارد بر مراتع حریم روستا می تواند داشته باشد.

 

 

مزیت‌های سرمایه‌گذاری در کشت کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس‌ علوفه‌ای یا کاکتوس‌ بدون خار دارای ۸۰ درصد آب و ۱/۵ تا ۲ درصد پروتئین و حدود ۱/۵ درصد چربی و ۸/۶ درصد فیبر هستند که می‌تواند منبع مناسبی برای تامین خوراک دام در کشور باشد. جعفر امیری، کارشناس کشاورزی درخصوص مزیت‌های کشت کاکتوس علوفه‌ای به «فرصت امروز» می‌گوید: کاکتوس علوفه‌ای به دلیل مقاومت بالایی که در برابر کم‌آبی دارد می‌تواند به‌عنوان گونه‌ای جدید در تامین علوفه مورد نیاز کشور مطرح باشد و کشور را از واردات علوفه تا حد زیادی بی‌نیاز کند.

 

معرفی کاکتوس علوفه‌ای

کاکتوس علوفه‌ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده از حداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه‌ای را تولید می‌کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می‌تواند تحولی در مراتع تخریب شده مناطق گرمسیری کشور بوجود آورد. کاکتوس علوفه‌ای یک گونه چند منظوره بوده که علاوه بر علوفه، میوه‌های بسیار شیرین و مقوی دارد و در برخی کشورها، بازار خوبی را به خود اختصاص داده است. این گیاه دارای خواص دارویی است و عسل حاصل از این گیاه از مرغوب‌ترین عسل‌ها بوده که این امر خود می‌تواند امکان فعالیت پرورش زنبور را در کنار کشت این علوفه به وجود آورد و منبع درآمدی مضاعفی برای کشاورزان باشد. در صورت تولید میوه کاکتوس هر کیلوگرم آن ۴ تا ۸ دلار ارزش خواهد داشت.

شرایط مناسب رشد

 خاک مناسب برای کاشت کاکتوس علوفه‌ای باید حداکثر ۱۵- ۲۰ درصد خاک رس داشته و دارای زهکشی مناسب، عمیق و سبک باشد. بهترین ph برای کاکتوس علوفه‌ای حدود ۸/۲ تا ۸/۵ است. کاکتوس علوفه‌ای به شوری خاک حساس است و شوری خاک بیش از یک دسی زیمنس بر متر و درجه حرارت زیر صفر برای کاشت این گونه دو عامل محدودکننده محسوب می‌شوند.

 

نحوه تکثیر

روش تکثیر کاکتوس علوفه‌ای بسیار ساده است، تکثیر این گونه با استفاده از قطعات بوته کاکتوس امکان‌پذیر است. قطعات مورد نیاز برای تکثیر، از بوته‌های سر حال و سالم تهیه می‌شود. اندازه قطعات تهیه شده از بوته‌ها باید متوسط تا بزرگ باشد. این قطعات را در انتهای فصل رشد و با اعمال یک تنش  ملایم خشکی برداشت می‌کنند.

مواد مغذی کاکتوس

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته‌ای بوده و مقدار زیادی املاح معدنی دارد که می‌توان با یک جیره مناسب به صورت تلفیقی با سایر گونه‌های مرتعی، خصوصا خانواده کراس‌ها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین کرد. کاکتوس‌های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۱/۵-۲% پروتئین و حدود ۱/۵% چربی و ۸/۶ % فیبر هستند.

برداشت کاکتوس علوفه‌ای

زمان کاشت کاکتوس علوفه‌ای در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است. کاکتوس علوفه ای را در انتهای  فصل رشد برداشت کرده و به وسیله‌ی داس از بوته‌ها جدا می‌کنند.  میزان برداشت کاکتوس علوفه‌ای بستگی به سن گیاه، تراکم گیاه و میزان بارندگی منطقه دارد. بطور متوسط در سال اول  ۲-۴ برگ از هر بوته برداشت می‌شود و به مرور تعداد آن افزایش می‌یابد. کاکتوس‌های برداشت شده در محیط خشک و سایه نگهداری و سطح آنها را با کاه و کلش به قطر ۵-۱۰ سانتی متر پوشش می‌دهند و به منظور جلوگیری از پوسیدگی هر ۴-۶ هفته زیر و رو می‌گردند.

در شرایط مناسب کاکتوس‌های علوفه‌ای را می‌توان به مدت ۶ ماه نگهداری کرد. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده در کشور، تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه‌ای خواهد رفت. بر اساس شرایط آب و هوایی ایران انتظار است از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست آید که پس از خرد کردن به تعلیف دام سبک و سنگین می‌رسد.

Image result for ‫کاکتوس علوفه ای‬‎

نحوه مصرف در جیره دام

کاکتوس علوفه‌ای نباید در معرض چرای مستقیم دام باشد زیرا بزاق دام به عنوان عامل بازدارنده مانع رشد مجدد گیاه از قسمت قطع شده می‌گردد. برای استفاده از آن در جیره، قطعات کاکتوس قطع شده را خرد نموده و آنها را به صورت قطعات کوچک به صورت دستی به دام داده می‌شود. این گیاه خوش‌خوراک بوده و شتر، بز، گوسفند و گاو تمایل فراوانی برای تغذیه از این گیاه نشان می‌دهند. تغذیه دام از این گیاه به ویژه در مناطق خشک دام را تا حد زیادی از نوشیدن آب بی نیاز می‌کند.

مبداء کاکتوس علوفه ای که به تازگی و به صورت تحقیقاتی در ایران کشت آن آغاز شده است از کشور تونس می باشد.

طبق برنامه ریزیهای انجام شده تا چند سال آینده تا ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد کشور به منظور تامین خوراک دام به زیر کشت کاکتوس علوفه ای ومیوه ای خواهد رفت.

برای پرورش این محصول باید خاطرنشان کرد که در صورتی که میزان بارندگی ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلیمتر باشد این نوع کاکتوسهای بدون خار ۲۰ تا ۴۰۰ تن در هکتار علوفه تر تولید می کنند.

کاکتوس های بدون خار دارای ۸۰% آب و ۵/۱-۲% پروتئین و حدود ۵/۱% چربی و ۶/۸ % فیبر هستند.

کاشت کاکتوس های علوفه ای با مقاومت ویژه ای که به وضعیت نامساعد محیطی از جمله درجه حرارت های بالا و خشکیهای طولانی مدت و خاکهای فقیر دارند در برخی از استانهای کشور قابل گسترش است. زمان کاشت آن در فصل پاییز و یک ماه قبل از شروع اولین بارندگی و نحوه کاشت به صورت دستی است.

این گیاه تحمل یخ زدگی طولانی مدت و آب ایستادگی و شوری آب و خاک را نداشته، اما در برابر خشکسالی و کم آبی بسیار مقاوم است و می تواند با میانگین بارش سالانه ۱۰۰ میلی لیتر رشد کند و جایگزین مناسبی برای ذرت علوفه ای و دیگر محصولاتی است که به آب زیادی نیاز دارند.

این کاکتوس تولید میوه نیز می کند، میوه کاکتوس در جامعه انسانی قابل استفاده است. این گیاه در اوایل بهار به گل می نشیند و میوه های شیرین متمایل به ملس، با گوشت و آب زیاد تولید می کند که دارای خواص درمانی متعددی می باشد که مهمترین آن مربوط به بیماری های گوارشی معده است.

کاکتوس علوفه ای، گیاهی است چند ساله و گوشتی که در آب و هوای گرم و خشک با استفاده ازحداقل رطوبت خاک رشد و نمو می یابد و تاج رویشی قابل ملاحظه ای را تولید می کند. این گیاه بسیار مقاوم و کم توقع بوده و می تواند تحولی در مراتع تخریب شده منطقه بوجود آورده و در پایین ترین کلاسهای خاک مرتعی رشد می کند.

از هر هکتار مرتع آن در سال، به طور متوسط بیش از ۱۰۰ تن برگ گوشتی بدست می آید که پس ازخرد کردن به تعلیف دام سبک و تعلیف دام سنگین می رسد.

این گیاه دارای ذخیره انرژی بالایی به صورت بافت نشاسته ای بوده و واجد تعداد کثیری از املاح معدنی است که بصورت تلفیقی با سایر گونه های مرتعی، خصوصا خانواده کراسها، بخش اعظم نیاز غذایی دام را تامین می کند.

Image result for ‫کاکتوس علوفه ای‬‎

فروش طرح توجیهی ، طرح اشتغالزایی ، راه اندازی طرح پرورش کهور

Image result for ‫کهور‬‎

کَهور کَور (سرده Prosopis) نام چند گونه از درختان صحرایی که تقریباً در سراسر دشت‌ها و جویبارها، و پایهٔ کوه‌های مناطق خشک جهان دیده می‌شود. گاه تعداد محدودی در قلهٔ کوه‌ها نیز یافت می‌شود.

رویشگاه‌های کهور ایرانی عموماً در اقلیم‌های فراخشک و خشک گرم تا فراخشک معتدل گسترش دارد. این گونه بومی صحاری-سند شامل کشورهای هندوستان، پاکستان، افغانستان، ایران، عربستان و عمان است. در ایران در نوار ساحلی استان‌های بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان تا جنوب استان کرمان پراکنش دارد و تا ارتفاع ۶۸۰ متری و بصورت تک‌بوته تا ۱۶۰۰ متری از سطح امتداد دارد

درخت کهور در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری ایران، هند، استرالیا، آمریکای لاتین، آفریقای جنوبی و در صحرای سوزان امارات متحده عربی می‌روید و توانایی تحمل سخت شرایط آب و هوایی را داشته و در شرایط دشوار کم‌آبی، با درصد شوری زمین در حد آب دریا نیز رشد می‌یابد و با کمترین توجه، بیشترین سایه را در شرایط اقلیمی گرمسیری فراهم می‌آورد. شاخه‌های کج ومعوج و عدم ریزش انبوه برگ آن در زمستان در سرزمین‌های گرمسیری، آن را درخت انتخابی شهری این اقلیم‌ها معرفی نموده‌است.

درختی است کهن‌سال به ارتفاع قریب به ۱۰ متر و گاه ارتفاعش تا بیست متر نیز رسیده‌است. در بعضی از مناطق صحرایی، شاید بیش از هزار سال عمر کند.

شاخه‌های این درخت سفید کمی مایل به خاکستری است.

تغذیه دام

از شاخه‌های سبز درخت کُوِر برای تغذیهٔ دام مخصوصاً بز، گوسفند، گاو و شتر استفاده می‌شود، میوه درخت کُوِر مانند لوبیا چینی، اما باریکتر است که از آن هم برای تغذیهٔ دام استفاده می‌کنند. این درخت در تمام فصلهای سال سرسبز است.

استفاده از چوب درخت کُوِر

از چوب درخت کُوِر گاهی برای ساخت ابزارآلات کشاورزی، صنایع دستی و زغال استفاده می‌شده‌است. به علت عدم مقاومت چوب کُوِر در برابر عوامل طبیعی، چوب کُنار که محکم تر است جای چوب کُوِر را گرفته‌است.

درختان کُوِر یا کَهور و پوشش فضای سبز آن را در سطح جهان بی نظیر قلمداد کرده‌اند و بعضی از جهانگردان آن را برتر از فضای سبز جزایر هاوایی و کارائیب توصیف نموده‌اند.

کهور پاکستانی یا کهور آمریکایی یا کرت دریایی(نام علمی: Prosopis juliflora) نام یک گونه از سرده کهور است.

کهور پاکستانی درختی چند ساله، دارای رویشگاه صحارا-سندی و ارزش زیستگاهی دارد. این درخت در سه دهه اخیر بوفور بصورت جنگلی در جنوب ایران [استان بوشهر] کاشته شده و بومی ایران نیست در گویش جنوب ایران به آن سُمر نیز گفته می‌شود.

کهور پاکستانی درختچه‌ای بزرگ یا درختی به ارتفاع تا ۵ متر، همیشه دارای برگ سبز، این گونه به صورت کاشته شده در استان‌های جنوبی کشور دیده می‌شود. یکی از درختان مقاوم به خشکی و شوری و حساس به سرما است که سرسبزی خاصی به مناطق بیابانی ساحلی جنوب ایران داده است. علاوه بر ایران در غرب هندوستان، مکزیک و بین سند و پنجاب وجود دارد. درحقیقت این گونه، بومی مناطق شمالی آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و کشورهای چون بولیوی، آرژانتین، کلمبیا، ونزوئلا و مکزیک است.

به عنوان یک درخت سایه دار در فضای سبز و پارک‌های جنگلی و برای تثبیت شنهای روان کاربرد دارد. اما مناسب فضای سبز شهری نیست چون ریشه‌های قوی و تنومند آن باعث خرابی پیاده‌رو می‌شود و خارهای تیز آن نیز پس از ریزش از درخت، می‌تواند ایجاد مزاحمت بنماید؛ و کاشت آن در محوطه‌های کارگاهی، در حاشیه و کنار جاده‌های خارج از شهر و در اطراف اتوبان‌ها نیز توصیه می‌شود.

ازدیاد آن به وسیله کاشت بذر به راحتی امکان‌پذیر است.

رویشگاه آن در هرمزگان ایران

در هرمزگان به کهور پاکستانی سُمْر گفته می شود و درختی است زیبا با اندامی بلند که شکل خارجی آن (از دور) شباهت زیادی به چتر دارد. شاخه‌های درخت سُمر تو برهم و دور یگدیگر است. گویند که این درخت بیش از صدسال عمر می‌کند. چوب این درخت سفید و محکم است و در برخی گونه‌های چوب کمی سرخ رنگ می‌شود. درخت سمر در برابر خشک سالی و کم‌آبی مقاوم است، اما اگر چند سال متوالی باران نبارد، در اثر تشنگی کم‌کم خشک می‌شود و می‌میرد.

غذای زنبورعسل

درخت سمر بیشترین پوشش جنگلی کوهستانی منطقهٔ هرمزگان را در برگرفته‌است. برگ درخت سمر باریک و سوزنی و شاخه‌هایش مملو از خار است؛ و گلی زرد رنگ دارد، در موسم گُل و بارداری زنبورعسل به طور قابل توجهی بر روی شاخه‌های این درخت مشاهده می‌شود که شهد برای عسل جمع‌آوری می‌کنند. عسل گل سمر از مرغوب‌ترین انواع عسل در جنوب غرب هرمزگان است.[نیازمند منبع] عسل گل سمر طعم و مزهٔ مخصوصی دارد. از درخت سمر در فصل تابستان گلی زرد رنگ می‌روید که بوی مطبوعی دارد. در این فصل زنبور عسل از این گل‌ها رحیق انگبین برای تهیه عسل می‌گیرند. این درخت نزد صحرانشینان و حشم‌نشین کوهستان اطراف بخش کوخرد با نام (چِت) یا «چتی» معروف است. چنان‌که در شهرستان بستک هرمزگان پشته‌ای نیز به همین نام وجود دارد که آنرا (پشتخه چتی) می‌گویند؛ و (چت) به لهجه صحرا نشین منطقه به معنای (سمر) است.

استفاده از درخت سُمر

سمر در ترکیب جیرهٔ بزغاله‌ها آزمایشی در قالب چهار جیره که به ترتیب حاوی صفر، ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد نیام سمر به شکل آسیاب شده بود انجام شد میزان غذای مصرفی، خصوصیات پرواری بزغاله‌ها از قبیل اضافه فون روزانه، ضریب تبدیل غذایی و خصوصیات لاشه بزغاله‌ها مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. نتایج حاصل از این آزمایش در رابطه با وزن نهایی، اضافه وزن روزانه و غذای مصرفی گروه چهار (۳۰ درصد نیام سُمر) با سایر گروه‌ها اختلاف معنی داری نشان دادند و همچنین در رابطه با پارامترهای مهم لاشه نیز اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید با توجه به نتایج حاصل استفاده از ۲۰درصد نیام سمر در ترکیب جیره هیچ گونه مشکلی ندارد.

برگ و چوب سمر

برگ درخت سُمر غذای مخصوص شتر است، همچنین چوب درخت سمر وچوب سَلَم برای ذغال از چوب کُنار و چوب کُور مرغوب‌تر است. در دوران گذشته در خانه‌های روستایی از چوب سمر برای تدفئه استفاده می‌نموده‌اند. همجنین از چوب سمر ابزار آلات کشاورزی، پایهٔ کپر و تیر چوب سجم و در بام خانه نیز به کار می‌برده‌اند. لازم است ذکر شود که درخت سُمر (چِت) در سایر مناطق استان هرمزگان فراوان است، به صورتی که دشت گسترده‌ای در شمال روستای چاه مسلم (که به لهجهٔ محلی «کَفَهِ ی چاه مسلم» می‌نامند)، مملو از درخت سمر است، وسعت این دشت به ده‌ها هزار کیلومتر می‌رسد.